Caraval op volgorde

Scarlett en Donatella Dragna groeien op in een uithoek van het rijk, op een eiland waar hun vader gouverneur is en waar hij zijn dochters met harde hand kort houdt. Beiden willen weg, maar ze dromen van iets anders. Scarlett — donker haar, olijfkleurige huid, een en al voorzichtigheid — verlangt al jaren naar Caraval, het legendarische spel dat één keer per jaar wordt opgevoerd door de raadselachtige Legend. Tella, blond en roekeloos, zoekt haar ontsnapping dichter bij huis, in drank en in de armen van wisselende jongens.

Wanneer Scarletts gearrangeerde huwelijk vlak voor de deur staat, komen eindelijk de langverwachte uitnodigingen. Samen met Julian, een knappe zeeman die aanbiedt hen te helpen, vluchten de zussen naar de plek waar Caraval dit jaar plaatsvindt. Nauwelijks aangekomen verdwijnt Tella. Dat blijkt geen ongeluk: haar verdwijning is het spel zelf. Wie haar binnen vijf nachten vindt, wint. Scarlett heeft dus geen keuze meer en moet zich wel storten in een wereld waarvan iedereen haar verzekert dat alles er slechts toneel is.

Caraval is een nachtelijke stad vol winkels en straten die niet stilstaan. Jurken zijn te koop, maar je betaalt met een geheim of met dagen van je leven. Klokken worden deuren, bruggen verplaatsen zich, en bij elke aanwijzing moet Scarlett besluiten of ze te maken heeft met een truc of met echt gevaar. De waarschuwing die de deelnemers meekrijgen, is telkens dezelfde: verlies jezelf niet in het spel, want alles is bedrog. Precies die regel wordt steeds moeilijker vol te houden.

Stephanie Garber debuteerde met dit boek in januari 2017 bij Flatiron Books. Het kwam tot plaats twee op de bestsellerlijst van The New York Times en bleef daar vijftien weken staan. Kirkus prees de uitbundige, zintuiglijke stijl en noemde het speelveld zelf — met zijn magie en zijn randje horror — de werkelijke ster van het boek; dezelfde recensie wees op een wat houterig begin dat snel gladtrekt zodra de zussen eenmaal onderweg zijn.

De roman is bedoeld voor lezers vanaf ongeveer veertien jaar. Naast de romance tussen Scarlett en Julian draait het verhaal om de band tussen de zussen, en om de vraag wat je bereid bent op te geven voor iemand van wie je houdt. Caraval is het eerste deel van een trilogie; Legendary en Finale volgen in 2018 en 2019 en lezen alleen goed in deze volgorde.

De titel slaat op een traditie die al generaties bestaat. Caraval reist rond, de plek wisselt en de uitnodigingen zijn schaars, waardoor het spel voor buitenstaanders half legende en half gerucht is geworden. Wie meedoet krijgt vijf nachten en een reeks aanwijzingen; wie wint, krijgt een wens. Garber laat bewust in het midden hoeveel er echt is, en dat is de motor van de spanning: Scarlett kan nooit weten of de dreiging die ze ziet werkelijk bestaat of speciaal voor haar is opgevoerd. De wereld eromheen doet vaag denken aan de achttiende eeuw, met koetsen, keizerlijke titels en eilanden die per schip bereikbaar zijn.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 11,00 ↑ Terug naar de volgorde

In het tweede deel van de trilogie verschuift het perspectief naar Donatella, de jongste en de meest roekeloze van de zussen Dragna. Het spel van Legend wordt dit jaar voor de tweede keer opgevoerd, ditmaal in Valenda, de hoofdstad van het keizerrijk, ter gelegenheid van de troonsbestijging van een nieuwe erfgenaam. Scarlett heeft er na haar eerste ervaring geen enkele behoefte aan om nog eens mee te doen. Tella juist wel: zij heeft een afspraak gemaakt die ze moet nakomen, en de prijs die ze zoekt is niet roem maar informatie over hun verdwenen moeder.

Dat maakt haar kwetsbaar, want ze speelt met twee doelen tegelijk. Ze wil winnen, en ze wil ontdekken wie Legend werkelijk is — iets wat niemand ooit is gelukt. Ondertussen wordt ze achtervolgd door de herinnering aan wat er in het vorige spel met haar is gebeurd, en door een vervloekt kaartspel dat ze als kind gebruikte, het Deck of Destiny, dat haar een toekomst zonder liefde voorspelde.

Garber vergroot in dit deel haar wereld aanzienlijk. Wat in Caraval nog leek op goocheltrucs en decor, blijkt onderdeel van een oudere magie waarin de Fates een rol spelen: onsterfelijke figuren uit de kaarten, met eigen verlangens en eigen wrok. De Prince of Hearts is er een van, en zijn manoeuvres, die van Legend en zelfs die van de keizerin sturen het verhaal van Tella meer dan haar lief is. Daarnaast loopt er een romantische lijn met Dante, een deelnemer met tatoeages en een verleden dat hij niet uitlegt.

Kirkus noemde het een tour de force van verbeeldingskracht, met thema's als liefde, verraad en de prijs van magie, maar was kritisch over de dunne plot en de overladen stijl. Voor lezers die van sfeer, sfeerbeelden en dubbele bodems houden, is dat vaak geen bezwaar; wie een strak verhaal verwacht, kan zich eraan storen. Het boek bereikte de eerste plaats op de bestsellerlijst van The New York Times.

Legendary verscheen in 2018 en is geschreven voor ongeveer twaalf- tot zestienjarigen. Het is nadrukkelijk geen los te lezen boek: het bouwt voort op Caraval en zet de gebeurtenissen klaar die in Finale worden afgewikkeld. Achterin staat een woordenlijst die helpt bij de namen en begrippen uit het spel.

Voor lezers die de trilogie in één ruk doen, is Legendary het deel waarin de inzet verschuift van persoonlijk naar politiek. In Caraval ging het om één verdwenen zus; hier hangt de toekomst van een heel keizerrijk aan het spel, en de spelers zijn niet langer alleen mensen. Garber wisselt daarbij van hoofdpersoon zonder de reeks opnieuw te beginnen: Scarlett blijft aanwezig, maar we zien haar nu door de ogen van haar zus, die haar voorzichtigheid soms bewondert en soms benauwend vindt. Dat perspectiefwisseling geeft de familieband uit het eerste boek een extra laag.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 9,60 ↑ Terug naar de volgorde

Het slotdeel begint vrijwel direct na het einde van Legendary en verdeelt de vertelling eerlijk over beide zussen: Scarlett en Donatella krijgen allebei even veel ruimte. Nadat ze hun lang vermiste moeder uit het vervloekte Deck of Destiny hebben bevrijd, hopen ze hun band te herstellen en eindelijk zoiets als een familie te vormen. Maar met haar zijn ook de andere Fates losgekomen, en onder hen bevindt zich de Fallen Star, de oudste en machtigste van allemaal, die met de dag sterker wordt.

Terwijl de Fates Valenda in chaos storten, moeten de zussen beslissen wie ze nog kunnen vertrouwen. Dat is geen theoretische vraag: allebei zitten ze klem tussen twee mannen, allebei hebben ze iets beloofd wat ze misschien niet kunnen nakomen, en allebei ontdekken ze dat hun eigen wensen niet vanzelf samenvallen met wat goed is voor de ander. Daarnaast staat het keizerrijk zelf op het spel, want de troonopvolging is nog altijd niet geregeld en de Fates hebben hun eigen plannen met de macht.

Stephanie Garber sloot de trilogie in 2019 af. Kirkus vond het boek, net als zijn voorgangers, overschreven, met wereldopbouw die de plot te gemakkelijk uitkomt, maar constateerde ook dat de romantische spanningen tussen de zussen en hun geliefden opnieuw werken en dat trouwe lezers een bevredigende afsluiting krijgen. De recensent merkte bovendien op dat het boek zoveel herhaalt dat wie een deel is vergeten, de draad probleemloos oppakt.

Ongeveer de helft van het verhaal gaat over die liefdesverhoudingen; de andere helft over machtsspel op grotere schaal. Die verhouding tekent de hele reeks: Caraval is nooit alleen een avonturenverhaal geweest, maar altijd ook een boek over twee zussen die met dezelfde jeugd heel verschillende mensen zijn geworden.

Finale is het derde en laatste deel en vereist kennis van Caraval en Legendary. Wie na dit boek in dezelfde wereld verder wil, kan terecht bij Once Upon a Broken Heart, waarmee Garber in dezelfde wereld een aansluitende reeks begon met een nieuwe hoofdpersoon. Het boek is bedoeld voor lezers vanaf een jaar of veertien.

Wie overweegt aan de reeks te beginnen, kan er het beste rekening mee houden dat de drie delen in korte tijd verschenen en als één doorlopend verhaal zijn opgezet: elk boek eindigt met een wending die het volgende deel noodzakelijk maakt. De stijl is uitgesproken sfeervol, met veel beeldspraak rond kleuren, geuren en gevoelens, en dat is duidelijk niet voor iedereen. Recensenten die het niet konden waarderen, noemden de taal overladen; lezers die de trilogie omarmden, roemden juist die uitbundigheid en de manier waarop Garber magie behandelt als iets wat altijd een prijs heeft.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 11,00 ↑ Terug naar de volgorde