The Lost Fleet op volgorde

Het Bondgenootschap, de Alliance, vecht al honderd jaar tegen de Syndicate Worlds, een bond van planeten die door een soort concernbestuur in een wurggreep wordt gehouden. Die oorlog is allang niet meer te winnen; hij wordt alleen nog voortgezet. Wanneer de Alliance via een overloper een sleutel voor het hypernet in handen krijgt, waagt de vloot een aanval regelrecht op de thuiswereld van de Syndics. Het loopt uit op een val: de vloot wordt overvallen door een enorme overmacht, raakt zwaar gehavend en zit gestrand, diep in vijandelijk gebied, met de terugweg afgesneden.

Kort voor die ramp heeft de vloot in een verlaten sterrenstelsel een reddingscapsule opgepikt met daarin een man in overlevingsslaap. Het is kapitein John Geary, in de Alliance beter bekend als Black Jack Geary. Aan het begin van de oorlog hield hij met zijn schip een vijandelijke vloot tegen en werd hij dood gewaand. In de eeuw daarna is hij uitgegroeid tot nationale held; elk schoolkind kent zijn verhaal, en er bestaat een stille verwachting dat hij op een dag terugkeert om de Alliance de overwinning te bezorgen. Geary zelf heeft daar niets van meegekregen. Hij wordt wakker in een toekomst die hij niet kent, met een reputatie die hij niet verdiend vindt, en hij wordt vrijwel meteen de facto vlootcommandant van een vloot die op het punt staat te worden vernietigd.

Wat volgt is geen zegetocht maar een terugtocht. Geary moet honderden schepen door vijandelijk gebied naar huis loodsen, langs sterrenstelsels waar de vijand hem opwacht, terwijl hij de gestolen hypernetsleutel koste wat kost uit Syndic-handen moet houden. Dat is één probleem. Het andere zit in zijn eigen vloot. Na een eeuw van verliezen is bijna alle tactische kennis weggesleten: de kapiteins stormen recht op de vijand af en noemen dat modern, en ze denken daarmee Geary's eigen legendarische voorbeeld te volgen. Hij moet hen leren opnieuw in formatie te vechten, en dat betekent botsen met ervaren officieren die zich door een spook uit het verleden niets laten vertellen.

Campbell, pseudoniem van de voormalige Amerikaanse marineofficier John G. Hemry, schrijft de ruimtegevechten met veel aandacht voor afstand en tijd: seinen doen er minuten over, een vloot die met een fractie van de lichtsnelheid vliegt kan niet zomaar van gedachten veranderen, en een commandant beslist altijd op basis van verouderde informatie. Daarnaast gaat het boek over gezag en fatsoen. Geary treft een vloot aan waarin krijgsgevangenen worden gedood en hele bevolkingen worden vernietigd als vergelding, en hij weigert daaraan mee te doen.

Dauntless verscheen in 2006 en opent een reeks van zes delen die in 2010 met Victorious werd afgerond. De auteur noemde de Anabasis van Xenofon, het verhaal van een leger dat zich door vijandelijk land naar huis vecht, als inspiratiebron.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 12,95 ↑ Terug naar de volgorde

De vloot van de Alliance is nog altijd duizenden lichtjaren van huis en springt van stelsel naar stelsel door het gebied van de Syndicate Worlds. In het tweede deel arriveren de schepen bij de ster Sutrah, waar kapitein John Geary opnieuw goed heeft gegokt: er liggen geen mijnenvelden bij het sprongpunt en de Syndic-schepen die er rondhangen vormen geen echte bedreiging. Van buitenaf ziet de vloot er machtig uit. Van binnenuit is het een leger op de vlucht.

Geary geeft de vijandelijke schepen de kans zich over te geven, iets wat zijn eigen officieren ouderwets en sentimenteel vinden. Kapitein Tanya Desjani, commandant van zijn vlaggenschip Dauntless, heeft geleerd haar oordeel daarover voor zich te houden, maar Geary weet hoe de vloot erover denkt. Een eeuw oorlog heeft aan beide kanten de rem eraf gehaald, en hij probeert gewoontes terug te brengen die iedereen als achterhaald beschouwt. Zijn grootste zorg is dan ook niet de vijand buiten zijn formatie maar de onrust erbinnen.

Die onrust krijgt een gezicht wanneer een andere oorlogsheld bij de vloot terugkeert: een officier die jarenlang in een Syndic-werkkamp heeft gezeten en die er zijn eigen ideeën op nahoudt over hoe deze oorlog gewonnen moet worden, koste wat kost. Zijn reputatie doet in de vloot nauwelijks onder voor die van Geary, en hij vindt gehoor bij kapiteins die genoeg hebben van terugtrekken, formaties en ingehouden geweld. Wat begint als tegenspraak groeit uit tot muiterij, en Geary ziet de vloot die hij naar huis moet brengen in tweeën scheuren.

Daarnaast blijft de politieke druk toenemen. Een groep binnen de vloot wil dat Geary bij terugkeer in Alliance-gebied de macht grijpt en als dictator orde op zaken stelt. Hij wijst dat af, maar de verleiding is reëel en zijn weigering maakt hem niet populairder. Ondertussen moet hij bevoorraden in vijandelijk gebied, wat betekent dat hij bewoonde stelsels moet binnenvallen zonder zich te verlagen tot de wraakacties waarmee deze oorlog al honderd jaar wordt gevoerd.

Campbell gebruikt dit deel om de wereld achter het slagveld uit te diepen. De samenleving van de Alliance kent een vorm van voorouderverering die het hele vlootleven doortrekt: mensen bidden tot hun voorouders, denken na over het hiernamaals en wegen hun daden daaraan af, wat de auteur de gelegenheid geeft over geloof en geweten te schrijven zonder een bestaande godsdienst aan te wijzen. Ook keert het thema terug dat het hele werk van Hemry kenmerkt: het belang van regels, van militair recht en van bevelen die je hoort te weigeren.

Fearless verscheen in 2007 als tweede van de zes delen die de hoofdreeks vormen. De reeks is inmiddels in onder meer het Frans, Duits, Pools, Russisch, Japans, Spaans en Tsjechisch vertaald.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 8,90 ↑ Terug naar de volgorde

Na een reeks harde treffen met de Syndics is de vloot van de Alliance gehavend en uitgedund. Schepen zijn verloren, andere varen rond met noodreparaties die geen enkele inspectie zouden doorstaan, en de bemanningen zijn uitgeput. Kapitein John Geary, die de vloot tegen wil en dank naar huis moet brengen, ziet bovendien een nieuw gevaar: de vijand begint zijn manier van vechten te doorzien. De formaties en manoeuvres waarmee hij de Syndics telkens net te slim af was, werken maar zo lang als ze onverwacht zijn.

Daarom overweegt Geary iets wat op het eerste gezicht waanzin is. Hij wil de vloot een zet laten doen die alles op het spel zet, en hij moet een vermoeide, verdeelde groep kapiteins zien te overtuigen om hem daarin te volgen. Sommigen vertrouwen hem blind omdat hij Black Jack is; anderen vertrouwen hem juist niet, om precies dezelfde reden. Zijn gezag berust op een legende waar hij zelf niet in gelooft, en elk bevel dat hij geeft wordt door de vloot gelezen als een uitspraak van de held uit de schoolboeken.

Het derde deel opent met een inval in een afgelegen Syndic-stelsel, waar de vloot een koopvaardijschip onderschept en de bemanning uit de reddingscapsule vist om te kunnen ondervragen. Zulke invallen zijn geen luxe maar noodzaak: zonder grondstoffen en voedsel houdt de vloot het niet vol. Tegelijk leveren ze telkens weer brokjes informatie op, en die beginnen een beeld te vormen dat niemand verwacht had. Uit wat de inlichtingenmensen van de Alliance bij elkaar sprokkelen, rijst het vermoeden dat er in deze oorlog een derde partij meespeelt: een onbekende macht die niet menselijk hoeft te zijn en die mogelijk over de middelen beschikt om de mensheid als geheel uit te wissen.

Dat vermoeden verandert de inzet van de reeks. Tot nu toe ging het erom een vloot thuis te brengen; vanaf dit punt gaat het ook om de vraag wie er baat heeft bij een oorlog die al een eeuw duurt zonder dat een van beide partijen kan winnen, en wie de mensheid ooit het hypernet in handen heeft gespeeld.

Ondertussen blijven de problemen binnen de vloot bestaan. Geary moet rekening houden met kapiteins die hun eigen koers willen varen en met een politieke stroming die hem het liefst tot alleenheerser zou uitroepen zodra hij Alliance-gebied bereikt. Campbell, die zelf jarenlang bij de Amerikaanse marine diende, schrijft dat gezagsprobleem met veel gevoel voor hoe een grote organisatie in oorlogstijd werkelijk functioneert.

Courageous verscheen in 2007 en is het derde deel van de zes. De reeks wordt gedragen door één lange vraag, die in dit deel voor het eerst hardop wordt gesteld: wat is een overwinning waard als de partij die hem behaalt onderweg haar eigen regels heeft laten vallen? Geary stelt die vraag aan officieren die het antwoord niet willen horen.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 8,00 ↑ Terug naar de volgorde

Terugkeren naar de plek waar je bijna bent vernietigd, is geen gebruikelijke tactiek. Toch is dat precies wat kapitein John Geary zijn vloot opdraagt in het vierde deel van de reeks: koers zetten naar het stelsel Lakota, waar de Alliance-schepen kort daarvoor zware verliezen leden. De gedachte erachter is even eenvoudig als riskant. De Syndics verwachten hem daar niet terug, en zolang hij hun een stap voor blijft, houdt hij de vloot in leven.

Het boek begint niet met een gevecht maar met de gevolgen van het vorige. Aan boord van het slagkruiserflagschip Dauntless zijn hele batterijen uit elkaar geschoten en weer opgelapt met noodoplossingen die nooit door een keuring zouden komen. De helft van de bemanning van zo'n batterij is nieuw, weggehaald bij andere geschutsploegen om de verliezen op te vangen. Twee van de overgebleven mensen staan op post met een spalk om hun arm en een verbandpleister op hun been, omdat de vloot zich de luxe van herstellen niet kan permitteren. Geary loopt langs die mensen, hoort van kapitein Tanya Desjani hoe trots ze op haar bemanning is, en kan niet vergeten dat de schade en de doden het gevolg zijn van zijn eigen beslissingen.

Dat is de kern van dit deel: de prijs van het commando. De vloot volgt hem met een vertrouwen dat hem ongemakkelijk maakt, want het geldt niet hem maar de legende van Black Jack, de held die honderd jaar eerder sneuvelde en uit overlevingsslaap terugkeerde. Iedere sailor die hem aankijkt verwacht een wonder. Geary heeft alleen rekenwerk, ervaring en het koppige besef dat je een oorlog niet wint door je eigen mensen op te offeren.

Ondertussen lopen de andere verhaallijnen door. Binnen de vloot zijn er nog steeds officieren die zijn tactiek achterhaald vinden, en buiten de vloot is er de politieke stroming die hem thuis liever als machthebber dan als admiraal ziet. En dan zijn er de aanwijzingen dat er meer aan de hand is dan een oorlog tussen twee menselijke rijken; wat de vloot bij eerdere invallen ontdekte, blijft rondzingen.

Campbell houdt de gevechten strikt binnen de natuurkunde: afstanden worden in lichtminuten gemeten, bevelen komen te laat aan, en een commandant die om een hoek wil kijken moet uren wachten op licht dat al onderweg was. Juist die beperkingen maken de manoeuvres spannend, want de uitkomst hangt af van wat iemand een half uur eerder heeft bedacht.

Valiant verscheen in 2008 bij Ace en is het vierde deel van de zes uit de hoofdreeks. Wie de zes delen achter elkaar leest, merkt dat Campbell het verhaal opbouwt als één doorlopende campagne: elk boek eindigt op een punt waar het volgende direct aansluit, en de vloot draagt de schade en de verliezen van eerdere delen zichtbaar met zich mee.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 8,00 ↑ Terug naar de volgorde

In het vijfde deel bevrijdt de vloot van de Alliance krijgsgevangenen uit een werkkamp in het stelsel Heradao. Dat is een overwinning, maar wel een die meteen een prijs heeft: kapitein John Geary komt erachter dat de Syndics een hinderlaag voor zijn schepen aan het klaarzetten zijn. Vanaf dat moment is het boek één lange vlucht vooruit. De vloot springt van stelsel naar stelsel, steeds net op tijd, steeds met minder reserves, en Geary moet bij elke sprong beslissen welke route de vijand het minst verwacht.

Campbell opent dit deel met een terugblik die de hele reeks in perspectief zet: het laatste gevecht van de zware kruiser Merlon, honderd jaar voor de rest van het verhaal. Commandant Geary vecht daar met een handvol werkende wapens tot zijn schip niet meer te redden is, stuurt zijn bemanning weg, blaast zijn schip op en ontsnapt zelf in een beschadigde reddingscapsule die hem in overlevingsslaap brengt. Dat is de gebeurtenis waar de hele Alliance een legende van heeft gemaakt en waar Geary zelf vooral het verlies van zijn bemanning aan overhoudt. De lezer ziet eindelijk wat er werkelijk gebeurde, en hoe weinig dat te maken heeft met het verhaal dat generaties schoolkinderen hebben geleerd.

Terug in het heden stapelen de problemen zich op. De vloot is uitgeput, de voorraden zijn krap, en de spanning tussen Geary en een deel van zijn kapiteins is niet verdwenen. De groep die hem bij terugkeer het liefst de macht in de Alliance in handen zou spelen, blijft aan hem trekken, en hij blijft weigeren. Daarbij komt zijn zorg over de staat van het Bondgenootschap zelf: het burgerbestuur verliest na een eeuw vruchteloze oorlog de greep op zijn eigen lidwerelden en de steun van zijn eigen strijdkrachten, en Geary vreest dat hij thuis eerder als bedreiging dan als redder zal worden ontvangen.

Ook het raadsel van de derde partij wordt scherper. De aanwijzingen dat er een niet-menselijke macht achter deze oorlog zit, worden talrijker, net als het vermoeden dat die macht kan ingrijpen in het hypernet en de vloot bewust in gevaar brengt. Wat begon als een terugtocht wordt zo een zoektocht naar de vraag wie er belang heeft bij honderd jaar oorlog.

Relentless verscheen in 2009 en was het eerste deel van de reeks dat de bestsellerlijst van The New York Times haalde. Auteur Jack Campbell is het pseudoniem van John G. Hemry, gepensioneerd officier van de Amerikaanse marine, en die achtergrond is te merken aan de manier waarop hij bevelsverhoudingen, logistiek en de sleet van een lange campagne beschrijft. Het vlaggenschip Dauntless blijft ook hier het middelpunt van het verhaal, met kapitein Tanya Desjani aan het roer en Geary in de stoel van de vlootcommandant ernaast.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 10,50 ↑ Terug naar de volgorde

Het zesde en laatste deel van de hoofdreeks begint met iets waar John Geary meer tegenop ziet dan tegen een gevecht: een vergadering. Hij moet de grote raad van de Alliance toespreken, in gala-uniform, terwijl zijn eigen vlaggenschipcommandant Tanya Desjani hem droogjes voorhoudt dat de politici banger voor hem zijn dan hij voor hen. Die angst is het hele probleem. Geary wordt bevorderd tot vlootadmiraal, maar de raad die hem die rang geeft, is er tegelijk van overtuigd dat hij er een staatsgreep mee kan plegen. De held die iedereen nodig heeft, is ook de man van wie niemand zeker weet wat hij met zijn populariteit gaat doen.

Zijn nieuwe rang geeft hem wel iets wat niemand vóór hem had: de bevoegdheid om met de Syndicate Worlds te onderhandelen. Na een eeuw oorlog en na de verliezen van de afgelopen maanden is de tegenstander voor het eerst mogelijk bereid om te praten. Alleen geeft een regime als dat van de Syndics zich zelden zonder meer gewonnen, en Geary weet dat een onderhandeling net zo goed een val kan zijn als een sprongpunt met mijnenvelden.

Ondertussen ligt er een grotere dreiging klaar. Wat de vloot tijdens haar tocht door vijandelijk gebied heeft opgepikt, wijst steeds duidelijker op een niet-menselijke macht aan de andere kant van het Syndic-gebied: een beschaving die er belang bij had dat de mensheid zichzelf een eeuw lang kapotvocht, en die mogelijk over middelen beschikt waar geen enkele menselijke vloot tegenop kan. Het einde van de ene oorlog kan dus het begin van iets anders betekenen.

Campbell brengt in dit deel de lijnen samen die hij vanaf Dauntless heeft uitgezet: de vloot die opnieuw moest leren vechten, de officieren die hun eigen gang wilden gaan, de politieke stroming die van Geary een dictator wilde maken, en zijn eigen twijfel of de Alliance een overwinning wel verdient na de manier waarop deze oorlog is gevoerd. Die vraag is voor hem geen bijzaak. Hij is de laatste die zich nog herinnert hoe een vloot zich hoorde te gedragen, en hij weet dat een vrede die op wraak wordt gebouwd geen vrede is.

Victorious verscheen in 2010 en sluit de zes delen van The Lost Fleet af. Het verhaal kreeg daarna een vervolg in de reeks Beyond the Frontier, die dezelfde personages verder volgt, in de spin-off The Lost Stars, die de ineenstorting van de Syndicate Worlds van binnenuit beschrijft, en in de prequeltrilogie The Genesis Fleet over het ontstaan van de Alliance. Ook hier blijft gelden wat de hele reeks kenmerkt: gevechten die zich over lichturen uitstrekken, bevelen die pas aankomen als de situatie al veranderd is, en een commandant die zijn beslissingen moet nemen op informatie die per definitie verouderd is.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 8,85 ↑ Terug naar de volgorde