Clementine op volgorde

Clementine is acht, zit in groep vijf en heeft een week achter de rug die van kwaad tot erger gaat. Op maandag moet ze naar het kantoor van de directeur omdat ze het haar van haar vriendin Margaret heeft afgeknipt. Dinsdag is Margarets moeder boos op haar. Woensdag mag ze opnieuw bij de directeur langs. Donderdag praat Margaret niet meer tegen haar, vrijdag begint met vieze eieren en wordt daarna nog minder leuk, en op zaterdag is zelfs haar eigen moeder kwaad. Of ze er nog iets aan kan doen, is de vraag waar het boek op uitloopt.

Het aardige is dat Clementine het allemaal niet expres doet. Ze bedoelt het goed, maar ze bedenkt dingen sneller dan ze erover kan nadenken, en volwassenen zien in haar daden iets anders dan zij erin ziet. Ze vertelt het verhaal zelf, met veel zijpaden over tekenen, over gorilla's die ze ooit als huisdier wil en over de vraag waarom haar broertje geen fruitnaam heeft gekregen terwijl zij die wel heeft. Dat broertje krijgt van haar steeds een nieuwe groentebijnaam.

De boeken spelen in Boston. Clementines vader beheert het flatgebouw waarin het gezin woont en waar ook Margaret woont; haar moeder is kunstenaar. Margaret is een jaar ouder, netjes tot in het extreme en bang voor viezigheid, maar wel een echte vriendin. Haar oudere broer Mitchell, gek op honkbal, loopt geregeld rond.

Sara Pennypacker schreef dit eerste deel in 2006; Marla Frazee maakte de tekeningen, die Clementines rode krullen en haar gezichtsuitdrukkingen minstens zoveel vertellen als de tekst. Het boek werd bekroond met verschillende Amerikaanse kinderboekprijzen, waaronder de Josette Frank Award en de William Allen White Children's Book Award, en groeide uit tot het begin van een reeks van zeven delen. Het is een kort voorleesboek voor kinderen van ongeveer zes tot negen jaar.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 13,10 ↑ Terug naar de volgorde

Op school wordt een talentenjacht georganiseerd voor groep vijf en zes, en daarmee begint voor Clementine een probleem. Ze zingt niet, ze danst niet, ze bespeelt geen instrument en zelfs huppelen gaat haar niet bepaald elegant af. Ondertussen heeft haar beste vriendin Margaret zoveel talenten dat ze er een alfabetische lijst van bijhoudt. Hoe moet je daar tegenop?

Naarmate de avond van het grote Talent-palooza dichterbij komt, wordt Clementine wanhopiger. Ze wil een act, welke act dan ook. Wat ze uiteindelijk op het podium laat zien, verrast iedereen en haarzelf nog het meest, maar dat blijft hier ongezegd.

Dit tweede deel gaat over het gevoel dat iedereen om je heen ergens goed in is behalve jij. Pennypacker werkt dat uit zonder er een les van te maken: Clementine mag zich rot voelen, mag dat hardop zeggen en mag ondertussen ook gewoon domme dingen doen. Haar vader, die het flatgebouw beheert, en haar moeder, die tekent en schildert, zijn geduldiger met haar dan de meeste volwassenen op school.

Clementine vertelt het verhaal zelf, in korte hoofdstukken en met veel uitweidingen. Ze haalt woorden door elkaar, verzint namen en blijft volhouden dat ze ooit een gorilla wil. Haar naamloze broertje krijgt ook in dit deel weer een rij groentebijnamen. De tekeningen van Marla Frazee staan op bijna elke bladzijde en vangen precies de momenten waarop Clementine iets anders denkt dan ze zegt.

The Talented Clementine verscheen in 2007, een jaar na het eerste deel, en werd in het Nederlands niet standaard uitgegeven; de reeks is vooral bekend in het Engelse taalgebied. Het boek is los te lezen, al is het prettiger om met deel een te beginnen omdat de verhouding tussen Clementine en Margaret daar wordt neergezet.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 8,00 ↑ Terug naar de volgorde

Clementine kan het bijna niet geloven: haar meester, meneer D'Matz, krijgt misschien de kans om voor de rest van het schooljaar mee te gaan met een archeologische expeditie naar Egypte. Voor hem is dat de kans van zijn leven. Voor Clementine is het een ramp. Geen enkele leerkracht heeft ooit begrepen waarom ze zo impulsief is, waarom ze de hele dag moet tekenen en waarom ze af en toe tegen de klok moet racen om de dag door te komen. Meneer D'Matz begrijpt dat wel.

De invaller die voor de klas komt te staan, brengt een heel nieuwe reeks regels mee waar Clementine geen wijs uit wordt. De leerlingen mogen ondertussen brieven schrijven over waarom hun meester de expeditie verdient. Clementine ziet daar haar kans in, en de brief die zij schrijft valt anders uit dan bedoeld. Ze weet dondersgoed dat ze daarmee zijn kans kan verpesten, en ze worstelt met de vraag of ze dat ervoor over heeft.

Dit derde deel gaat daarmee over iets ongemakkelijks: wat doe je als iemand die je graag mag, iets wil wat jou slecht uitkomt? Sara Pennypacker laat Clementine die vraag niet netjes oplossen maar er echt mee zitten, met alle woede en spijt die daarbij horen.

Zoals in de hele reeks vertelt Clementine zelf, in korte hoofdstukken en met veel zijsprongen. Margaret loopt weer rond met haar regels en haar afkeer van vuil, en het naamloze broertje krijgt opnieuw een rij groentenamen. Marla Frazee tekende ook dit deel.

Clementine's Letter verscheen in 2008 en wordt vaak genoemd als een van de sterkste delen van de zeven, omdat het thema iets serieuzer is dan in de eerdere boeken zonder dat de humor verdwijnt. Het verhaal is los te volgen, maar wie deel een en twee kent, herkent meteen waarom Clementine zo aan haar meester hangt.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 6,92 ↑ Terug naar de volgorde

Deze week is Clementine de Vriend van de Week. Dat betekent dat ze vooraan in de rij mag lopen, het geld voor de melk mag innemen en de vissen mag voeren. Het mooiste komt aan het eind: alle kinderen uit de klas schrijven in een boekje waarom ze haar aardig vinden. Clementine wil natuurlijk dat dat boekje geweldig wordt.

Haar vriendin Margaret heeft daar allerlei ideeen over. Volgens haar moet je aan de klas bewijzen dat je een goede vriend bent, en ze geeft Clementine de ene na de andere aanwijzing hoe dat moet. Clementine voert ze allemaal uit. Wat begon als een van de leukste weken van het jaar begint daardoor langzaam de kant van de slechtste op te gaan, en bovendien is haar kat Moisturizer ineens spoorloos.

Het boek gaat over vriendschap zonder daar een preek van te maken. De vraag eronder is of je vriendschap kunt verdienen door je best te doen, of dat het juist misgaat zodra je het gaat proberen. Dat Clementine zich ondertussen zorgen maakt over haar kat, geeft het verhaal een tweede laag die vooral jonge lezers stevig aangrijpt.

De verteltoon is opnieuw die van Clementine zelf: snel, eerlijk en vol woorden die ze net niet goed gebruikt. Haar ouders blijven op de achtergrond het geduldige tegenwicht, en haar broertje krijgt de gebruikelijke groentebijnamen. Marla Frazee tekende ook dit deel; haar illustraties laten vaak zien wat Clementine niet hardop zegt.

Clementine, Friend of the Week verscheen in 2010 als vierde deel van de reeks. Het is los te lezen, al helpt het als je weet hoe Margaret in elkaar zit, want haar bemoeizucht is hier de aanjager van het hele verhaal. Het boek is bedoeld voor kinderen van ongeveer zes tot negen jaar en heeft korte hoofdstukken.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 13,00 ↑ Terug naar de volgorde

In de gang hangt een bordje: FAMILIEVERGADERING. Voor Clementine is dat reden voor lichte paniek. Ze gaat meteen na wat ze allemaal fout kan hebben gedaan. Was ze te gemeen tegen haar broertje? Te slordig? Heeft ze te veel snoep gegeten? Haar ouders geven niets prijs, hoe ze ook probeert erachter te komen wat er op de agenda staat.

De agenda blijkt iets heel anders te zijn. Er komt een baby bij, vertelt haar vader, een broertje of zusje voor hen tweeen. Wat vinden jullie daarvan? Clementine vindt daar bijzonder weinig leuks aan. Vier is wat haar betreft het perfecte aantal voor een gezin: een tafel heeft vier kanten, geen vijf. De rest van het boek draait om de vraag of ze plaats kan maken voor nummer vijf.

Dit vijfde deel, uit 2011, zet de reeks een stap verder. Waar de eerdere boeken zich vooral op school afspeelden, gaat het hier over thuis en over iets wat niet terug te draaien is. Sara Pennypacker laat Clementine boos zijn zonder haar daarom ongelijk te geven, en haar ouders reageren daar rustig op in plaats van haar toe te spreken.

Clementine vertelt zelf, zoals altijd, met zijpaden over tekenen, over gorilla's en over de groentebijnamen die ze voor haar naamloze broertje verzint. Margaret is er weer bij met haar regels en haar poetsdrift, en haar broer Mitchell duikt opnieuw op. Marla Frazee tekende ook dit deel; haar illustraties maken van Clementines gezicht een verhaal op zich.

Clementine and the Family Meeting is los te lezen, maar het werkt beter na de eerdere delen, omdat je dan weet hoe hecht dit gezin van vier is. Wat er in de laatste hoofdstukken gebeurt en hoe Clementine erover gaat denken, blijft hier onbesproken. Het boek is bedoeld voor lezers van ongeveer zes tot negen jaar.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 9,00 ↑ Terug naar de volgorde

De lente betekent voor Clementine een heleboel dingen tegelijk. Haar appelboom begint uit te lopen, Margaret slaat weer op hol met schoonmaken, en er staat een schoolreisje op het programma. Dit jaar gaat de klas naar Plimoth Plantation, het openluchtmuseum waar het leven van de eerste kolonisten wordt nagespeeld. Clementine heeft zin in die oude tijden, maar ziet op tegen de lunch: de leerlingen uit groep zes hebben strenge regels over geluiden die je tijdens het eten niet mag maken.

Er speelt nog meer. Er is een nieuw meisje in de klas, Olive, dat een eigen taal heeft bedacht op basis van haar naam. De hele klas leert die taal, behalve Clementine, en Olive neemt het op zich haar bij te spijkeren. En dan is er nog de kwestie van bus zeven, waar volgens Clementine iets hangt wat ze De Wolk noemt.

Als een vrouw op het museumterrein in de rol van pelgrim vertelt waarom ze ooit die lange reis vanuit Engeland maakte, gaat Clementine nadenken over regels. Wie bedenkt ze eigenlijk, en wat betekenen ze voor de mensen die zich eraan moeten houden? Ze komt tot de slotsom dat sommige regels er misschien zijn om te breken, en de vraag is welke.

Dit zesde deel verscheen in 2013. Het is het boek waarin Clementine het meest buiten haar vertrouwde omgeving komt, en waarin ze voor het eerst nadenkt over de dingen die volwassenen van haar vragen in plaats van er alleen tegenaan te botsen.

Sara Pennypacker houdt de toon licht: Clementine vertelt zelf, springt van het een naar het ander en gebruikt woorden die net niet kloppen. Marla Frazee verzorgde opnieuw de tekeningen. Het verhaal is zelfstandig te lezen, al zijn de grapjes over Margaret leuker als je haar uit de eerdere delen kent.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 27,99 ↑ Terug naar de volgorde

De zomer komt eraan en Clementine is er nog niet klaar voor. Ze praat om te beginnen niet meer met haar vader, want hij eet vlees en dat kan wat haar betreft niet door de beugel. In plaats van iets te zeggen geeft ze hem tekeningen van dieren waarvan ze zeker weet dat ze niet op tafel willen belanden.

Dan is er de baby die op komst is. Haar moeder lijkt al net zomin voorbereid: ze poetst ineens alles wat los en vast zit, iets wat haar vader nestelen noemt, maar een naam voor het kind is er nog steeds niet. Clementine hoopt vooral dat het geen tegenvaller wordt.

Waar ze het minst klaar voor is, is het afscheid van meneer D'Matz. Ze weet zeker dat hij aan het eind van het jaar allerlei dingen tegen haar gaat zeggen die niet waar zijn. Alles om haar heen verandert, maar dat betekent volgens haar nog niet dat zij is veranderd. Wat erger is, afscheid nemen of juist geen afscheid nemen, is de vraag waarmee het boek eindigt.

Completely Clementine uit 2015 is het zevende en laatste deel van de reeks en zet een streep onder het schooljaar dat in het eerste boek begon. Sara Pennypacker brengt de draden samen die ze eerder uitzette: de meester, de nieuwe baby, de verhouding met haar ouders en Clementines eigen idee over wie ze is.

De toon blijft die van de rest van de reeks. Clementine vertelt alles zelf, in korte hoofdstukken, met zijsprongen over tekenen en met de gebruikelijke groentebijnamen voor haar broertje. Marla Frazee tekende ook dit deel. Wie de eerdere boeken heeft gelezen, herkent hoeveel Clementine intussen heeft meegemaakt zonder dat ze een ander mens is geworden. Voor nieuwe lezers is dit niet het beste beginpunt: het boek leunt sterk op wat er in de vorige delen is gebeurd.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 25,99 ↑ Terug naar de volgorde