De Griezelbus op volgorde

De Griezelbus is het eerste boek van Paul van Loon in een serie die uitgroeide tot een klassieker van de Nederlandse griezelliteratuur voor kinderen. Het verscheen in 1991 en werd pas bij een latere druk van het cijfer 1 voorzien, omdat er toen al meer delen waren verschenen. Het verhaal speelt zich af tijdens de Kinderboekenweek: groep 7 van basisschool De Tulp krijgt een uitnodiging van schrijver Onnoval om een rit te maken in zijn bijzondere bus, de Griezelbus. Onnoval belooft de kinderen tien verhalen uit zijn bundel voor te lezen, en de klas stapt vol nieuwsgierigheid in.

De chauffeur van de bus heet Beentjes en heeft een gezicht dat eruitziet als een schedel. Onnoval stelt de klas gerust: het is maar een carnavalsmasker. Terwijl de bus door de nacht rijdt, vertelt Onnoval het ene na het andere verhaal, telkens geïnspireerd door een voorwerp dat ergens in de bus ligt. De verhalen worden steeds enger, en de sfeer in de bus verandert mee: wat begint als een ongewoon uitstapje tijdens de Kinderboekenweek, groeit uit tot een nacht waarin niemand meer precies weet wat werkelijkheid is en wat verzinsel.

Het boek bouwt zijn spanning op via het bekende raamvertellingsprincipe: een reeks losse griezelverhalen, verpakt in één grotere vertelling over de rit zelf. Van Loon gebruikt herkenbare Nederlandse decors en een groep kinderen met eigen persoonlijkheden, van de onopvallende Liselore tot klasgenoten die zich juist wel laten opmerken. Die contrasten geven de verhalen binnen het verhaal net dat beetje extra herkenning voor jonge lezers, terwijl de kaderverhaal ondertussen langzaam strakker wordt.

Het laatste verhaal dat Onnoval vertelt gaat, tot verrassing van de klas, over hemzelf en zijn jeugd. Hij vertelt over een jeugdvriend die op een nacht werd aangevallen door een weerwolf, en naarmate het verhaal vordert wordt duidelijk dat het uur van middernacht angstig dichtbij komt. De grens tussen de verhalen die Onnoval vertelt en de werkelijkheid in de bus vervaagt op dat moment volledig, en de klas beseft dat deze laatste rit misschien niet toevallig is georganiseerd.

De Griezelbus zette de toon voor de rest van de reeks: een schrijver met een duister geheim, een zwijgzame chauffeur die meer is dan hij lijkt, en kinderen die via een verhaal binnen een verhaal in iets veel gevaarlijkers verzeild raken dan een gewoon schoolreisje. Het combineert luchtige griezelverhalen met een dreigende ondertoon die precies aansluit bij de leeftijd van de doelgroep, zonder ooit echt te eng te worden. De formule bleek zo geslaagd dat er in de jaren erna nog zeven vervolgen zouden verschijnen.

De illustraties van Camila Fialkowski bij deze eerste editie versterken het beeld van de bus als een plek die net zo goed uit een kermisattractie als uit een nachtmerrie kan komen. Juist die dubbelzinnigheid, tussen onschuldig vermaak en iets wat stiekem menens is, maakt het boek geschikt voor kinderen die griezelen willen zonder echt bang te worden. Van Loon bouwde met dit deel een format dat hij de jaren daarna telkens opnieuw kon inzetten, met steeds een andere groep kinderen en een net iets andere aanleiding om weer in de bus te stappen.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 12,45 ↑ Terug naar de volgorde

Drie jaar na het eerste deel bracht Paul van Loon in 1994 De Griezelbus 2 uit, geschreven op verzoek van fans die na het eerste boek om een vervolg vroegen. Het verhaal begint niet in de schoolbanken maar op een autokerkhof, waar vier kinderen, Eddy C., André, Hassan en Anke, rondstruinen op het moment dat er een fors onweer losbarst. Op zoek naar een schuilplaats stuiten ze op het wrak van een bus die verdacht veel weg heeft van de Griezelbus uit het eerste verhaal, en ze besluiten er voor de bui in te kruipen.

Zodra de vier binnen zitten, wordt de bus getroffen door de bliksem. Tot hun verbazing springen de lichten en de radio vanzelf aan. Uit de radio klinkt een presentator die zich voorstelt als P. Onnoval en die begint met het voorlezen van griezelverhalen rond het thema liefde, precies zoals in het eerste boek gebeurde met andere verhalen. De kinderen ontdekken al snel dat ze de bus niet meer uit kunnen: de deuren lijken dicht te blijven zitten, wat er ook geprobeerd wordt.

Dan stapt er een chauffeur in die de vier onmiddellijk bekend voorkomt: het is dezelfde figuur die in het eerste boek als Beentjes werd aangeduid. Zonder uitleg zet hij de bus in beweging, op weg naar een bestemming die niemand van de inzittenden kent. Onderweg pikt de bus opvallende passagiers op, stuk voor stuk personages uit de verhalen die eerder in de reeks werden verteld, alsof de grens tussen fictie en werkelijkheid in deze bus wat losser zit dan normaal.

De rit eindigt op een kerkhof, waar Onnoval de kinderen opwacht. Hij is duidelijk veranderd sinds het eerste boek en heeft de vier nodig om zijn eigen situatie te veranderen. Voor Eddy, André, Hassan en Anke wordt de tocht in de kapotte bus zo een strijd tegen de klok: ze moeten een manier vinden om aan Onnovals plannen te ontsnappen voordat het te laat is, zonder dat ze precies weten waarover ze het opnemen.

Van Loon herhaalt in dit tweede deel de opzet van verhalen-binnen-het-verhaal, maar verschuift het perspectief van een klas met begeleider naar vier kinderen die zonder volwassene op zichzelf zijn aangewezen. Dat maakt de dreiging directer en de afhankelijkheid van elkaar groter: waar in het eerste boek de groep als geheel de rit doorstond, moeten Eddy, André, Hassan en Anke het nu vooral van hun eigen vindingrijkheid hebben. Het boek bouwt zo voort op de personages en de sfeer van het eerste deel, terwijl het de reeks tegelijk een nieuwe, herkenbare huiveringwekkende hoofdfiguur geeft die in latere delen zou terugkeren.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 15,67 ↑ Terug naar de volgorde

De Griezelbus 3 verscheen in 1997 en opent met een korte terugblik: Eddy C., een van de kinderen uit het vorige deel, blijkt dieper bij Onnoval betrokken te zijn dan gedacht en keert na de gebeurtenissen uit deel twee terug naar het kerkhof. Daarna springt het verhaal twee jaar vooruit, naar een schooluitje van groep acht onder leiding van meester Jacques naar het Autotron. Vier leerlingen, Lydia, Berry, Richard en Shakir, dwalen tijdens dat uitje af van de groep en staan plotseling oog in oog met een bus die niemand van hen kan thuisbrengen.

De vier worden ontvangen door Eddy C., die inmiddels een geheel andere rol speelt dan in het vorige boek. Hij vertelt de kinderen dat ze met speciale virtual-reality-apparatuur een tocht kunnen maken door wat hij de Andere Werkelijkheid noemt, een plek waar de verhalen van Onnoval tot leven komen. Om mee te kunnen doen, moeten Lydia, Berry, Richard en Shakir een helm opzetten waarmee ze de verhalen in drie dimensies beleven, alsof ze er zelf middenin staan.

Wat als een spannend uitje begint, verandert al snel in iets veel gevaarlijkers. Onnoval blijkt in deze nieuwe wereld op een andere manier aanwezig te zijn dan in de eerdere boeken, en hij heeft de vier kinderen nodig voor zijn eigen doeleinden. Om zijn plan te laten slagen, probeert hij de kinderen eerst zelf een rol te geven binnen zijn verhalen, in de hoop dat ze daarna doen wat hij wil zonder dat ze het zelf nog beseffen.

Niet alle vier de kinderen reageren daarbij hetzelfde: waar sommigen zich moeiteloos laten meeslepen door de verhalen die hun worden voorgeschoteld, blijkt niet iedereen daar even vatbaar voor. Die verschillen tussen Lydia, Berry, Richard en Shakir bepalen wie het meest kwetsbaar is voor Onnovals plannen en wie misschien nog een uitweg kan vinden uit de Andere Werkelijkheid.

Met dit derde deel verlegt Van Loon de reeks nadrukkelijk van een fysieke bus naar een virtuele wereld, een thema dat in het midden van de jaren negentig nog behoorlijk nieuw aanvoelde voor een kinderboek. De combinatie van vertrouwde griezelelementen met vroege ideeën over virtual reality en computerwerelden geeft het boek een net iets ander karakter dan zijn voorgangers, terwijl de kern van de reeks, Onnoval die via verhalen macht probeert te krijgen over argeloze kinderen, onveranderd blijft.

Meester Jacques, die in dit deel nog vooral op de achtergrond blijft, wordt in latere boeken een belangrijkere figuur, en de manier waarop Eddy C. hier optreedt roept vragen op over zijn eigen rol tussen de kinderen en Onnoval in. Voor lezers die de vorige twee delen kennen, biedt De Griezelbus 3 zo net genoeg bekende gezichten om vertrouwd te voelen, terwijl de virtuele wereld en de nieuwe groep kinderen genoeg nieuws toevoegen om de reeks fris te houden. Net als de eerdere delen leunt het boek op de kracht van verhalen binnen verhalen, waarbij de lezer nooit helemaal zeker weet waar de ene laag ophoudt en de andere begint.

↑ Terug naar de volgorde

In 1998 verscheen De Griezelbus 4, geschreven op een moment dat Paul van Loon eigenlijk al met andere boeken bezig was. Volgens de auteur zelf liet de reeks hem toch niet los: telkens als hij nieuwe verhalen bedacht, zag hij het beeld van meester Jacques steeds weer terugkomen, alsof die figuur om een nieuw boek vroeg. Dat leidde tot een verhaal waarin de meester zelf een veel grotere rol krijgt dan in de eerdere delen.

Tijdens de Kinderboekenweek trekt meester Jacques met zijn klas naar allerlei locaties om er griezelverhalen te vertellen. Wat begint als een gewone schoolactiviteit, krijgt al snel iets ongemakkelijks: het is niet helemaal duidelijk of de meester de verhalen die hij vertelt ook echt zelf heeft geschreven. Jacques noemt zichzelf bovendien geen onderwijzer meer maar reisleider, en zijn uiterlijk verandert gedurende de dagen op een manier die zijn leerlingen steeds meer begint te verontrusten.

Zijn vreemde kostuums, een afgeschoren baard, een slepend been en uiteindelijk zelfs een kaal hoofd met een ring door zijn oor, het stapelt zich op tot de klas zich hardop begint af te vragen wie deze man eigenlijk is. De verandering van een vertrouwde meester in iemand die met de dag onherkenbaarder wordt, vormt de kern van de spanning in dit deel: hoe ver kan iemand veranderen voordat de mensen om hem heen doorhebben dat er iets grondig mis is?

Voor de klas wordt de Kinderboekenweek zo een beproeving waarin ze moeten uitzoeken wat er precies met hun meester aan de hand is, en of de griezelverhalen die hij vertelt nog wel alleen maar verhalen zijn. De vertrouwde elementen uit de reeks, de Griezelbus, chauffeur Beentjes en de dreiging van Onnoval, keren terug, maar dit keer verweven met het dagelijkse schoolleven van de klas zelf, wat de afstand tussen fictie en werkelijkheid opnieuw kleiner maakt dan de kinderen lief is.

De Griezelbus 4 bouwt voort op het virtuele-wereldconcept van het vorige deel, maar verplaatst de dreiging dichter naar de eigen klas en de eigen meester, in plaats van naar een op zichzelf staande attractie of computerprogramma. Die keuze maakt dit deel persoonlijker dan zijn voorgangers: de vraag is niet alleen wat er met de kinderen gaat gebeuren, maar ook wat er al die tijd met iemand vlak naast hen is gebeurd zonder dat iemand het doorhad.

Van Loon speelt in dit deel nadrukkelijk met het idee van een vertrouwd persoon die stap voor stap onherkenbaar wordt, iets wat voor jonge lezers extra aangrijpend is omdat het juist een figuur uit hun eigen schoolomgeving betreft. De klas moet noodgedwongen zelf de aanwijzingen bij elkaar leggen, zonder hulp van andere volwassenen, wat de groep dichter bij elkaar brengt naarmate het verhaal vordert. Net als in de vorige delen keert de vertelling van verhalen binnen het verhaal terug, maar ditmaal is het niet meteen duidelijk wie de verhalen eigenlijk vertelt en met welk doel.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 8,29 ↑ Terug naar de volgorde

De Griezelbus 0 verscheen in 1999 als een bijzonder deel binnen de reeks: in plaats van een nieuw avontuur met een groep kinderen, vertelt dit boek over de afkomst en de jeugd van Onnoval zelf. Waar de eerdere delen vooral draaiden om kinderen die in de Griezelbus verzeild raakten, keert dit boek de camera om en laat het zien hoe de schrijver werd tot wie hij in de rest van de reeks is.

Het verhaal speelt zich af op een lange avond in 1999, wanneer Onnoval in zijn huis terugblikt op vroeger. Via de Andere Werkelijkheid, de virtuele wereld die in eerdere delen werd geïntroduceerd, kan hij die herinneringen opnieuw beleven. Wanneer er een zombie langskomt die zich voordoet als interviewer, besluit Onnoval hem stukje bij beetje zijn levensverhaal te vertellen, van zijn jeugd als pleegkind tot de gebeurtenissen die hem uiteindelijk tot de figuur maakten die de lezer uit de andere boeken kent.

In plaats van de losse griezelverhalen die de andere delen structureren, krijgt de lezer hier losse herinneringen van Onnoval te zien, in een volgorde die niet chronologisch is maar eerder associatief, zoals herinneringen nu eenmaal door elkaar kunnen lopen. Dat maakt De Griezelbus 0 net iets anders van opzet dan zijn voorgangers: geen groep argeloze kinderen die iets overkomt, maar één figuur die stap voor stap zijn eigen verleden reconstrueert voor een onbekende toehoorder.

Onnovals jeugd bij zijn pleegouders wordt beschreven als hard en liefdeloos, en die jaren vormen de basis voor alles wat er later met hem gebeurt. Wraak is het motief dat door zijn herinneringen heen loopt, en de lezer krijgt zicht op de gebeurtenissen die zijn latere daden in de rest van de reeks verklaren, zonder dat dit deel die latere verhaallijnen zelf herhaalt. Ook de herkomst van Beentjes, de chauffeur die inmiddels een vaste waarde in de reeks is geworden, komt in dit deel aan bod.

Door de achtergrond van Onnoval uit te werken, geeft Van Loon de eerdere delen met terugwerkende kracht meer diepte: wat eerst vooral een griezelig mysterie was, krijgt in De Griezelbus 0 een menselijke, tragische kant. Voor trouwe lezers van de reeks vormt dit deel zo een sleutel tot het hele verhaal, terwijl het als op zichzelf staand verhaal over een eenzame jeugd ook zonder die voorkennis overeind blijft.

De figuur van Ferluci, die in latere delen een steeds grotere rol krijgt, maakt in dit boek zijn eerste uitgebreide optreden en blijkt van grote invloed te zijn geweest op de manier waarop Onnoval zijn latere leven inrichtte. De afspraken die tussen hen worden gemaakt, over een boek, over een naam voor het idee achter de Griezelbus, leggen de kiem voor alles wat de lezer in de rest van de reeks ziet gebeuren. Zo functioneert De Griezelbus 0 niet alleen als achtergrondverhaal bij één personage, maar ook als een soort ontstaansgeschiedenis van de hele reeks: de plek waar de bus, de chauffeur en de eeuwige terugkerende verhalen voor het eerst samenkomen.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 17,99 ↑ Terug naar de volgorde

De Griezelbus 5 kwam in 2002 uit, ruim tien jaar na het allereerste deel. In dit boek is Ferluci, een figuur die zich in eerdere delen al op de achtergrond liet zien, de mislukkingen van Onnoval na meer dan tien jaar zichtbaar zat. Hij eist dat Onnoval hem binnen korte tijd een aantal nieuwe zielen aflevert, en zet daarmee de klok onder druk voor een personage dat in de rest van de reeks juist altijd zelf de touwtjes in handen leek te hebben.

Om aan die eis te voldoen, weet Onnoval via het internet als een soort virus binnen te dringen in een chatgroepje. Zo krijgt hij toegang tot een aantal willekeurige chatters, van wie de zielen hem moeten helpen zijn schuld bij Ferluci in te lossen. De keuze voor internet en een chatgroepje als toegangspoort tot de Andere Werkelijkheid past bij het begin van de jaren 2000, toen internetten voor kinderen net een dagelijkse bezigheid begon te worden, en geeft de reeks een eigentijds tintje.

Een van de personen die Onnoval op die manier meesleurt, blijkt geen onbekende te zijn. De ontmoeting confronteert Onnoval met iemand uit zijn eigen verleden, en die confrontatie zet hem aan het twijfelen over zijn plan en over zijn relatie met Ferluci. Voor het eerst in de reeks lijkt Onnoval niet zozeer een bedreiging voor anderen, maar iemand die worstelt met de gevolgen van keuzes die hij jaren eerder maakte.

Die interne worsteling geeft De Griezelbus 5 een andere toon dan de vorige delen: in plaats van een groep kinderen die een dreiging van buitenaf moet overleven, draait dit boek om Onnoval zelf, die moet kiezen tussen zijn afspraken met Ferluci en iets wat voor hem persoonlijk zwaarder weegt. De kinderen uit het chatgroepje vormen daarbij niet zozeer hoofdpersonen als wel de inzet van een conflict dat zich vooral tussen Onnoval en Ferluci afspeelt.

Met dit vijfde deel bouwt Van Loon voort op de mythologie die hij in de voorgaande boeken had opgebouwd, en maakt hij van Ferluci een tegenspeler die minstens zo belangrijk wordt als Onnoval zelf. Voor lezers die de reeks vanaf het begin volgen, biedt dit boek een keerpunt: de vertrouwde dreiging krijgt een eigen geschiedenis en eigen motieven, waardoor Onnoval minder een simpel monster wordt en meer een personage met een eigen, ingewikkelde lot.

Het gebruik van internet en een chatgroepje als toegangspoort tot de Andere Werkelijkheid sluit aan bij de tijdgeest van begin jaren 2000 en laat zien hoe de reeks meebewoog met de belevingswereld van de kinderen die het las. Waar de eerdere delen leunden op een fysieke bus of een technologische attractie als toegang tot de bovennatuurlijke wereld, is het hier iets alledaags als chatten dat de deur opent, wat de dreiging dichter bij de leefwereld van de lezer brengt dan ooit tevoren in de reeks.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 13,40 ↑ Terug naar de volgorde

De Griezelbus 6 verscheen in 2005 en wijkt qua opzet af van de eerdere delen: ondanks het nummer in de titel gaat het niet om een rechtstreeks vervolg op deel vijf, maar om een boekversie van het verhaal uit de gelijknamige film die rond diezelfde tijd uitkwam. Het boek verplaatst de lezer terug naar Onnovals jeugd, ditmaal niet als losse herinneringen zoals in De Griezelbus 0, maar als een doorlopend verhaal over één periode uit zijn leven als elfjarige jongen.

Op school is de jonge Onnoval een buitenbeentje, iemand die niet vanzelfsprekend bij de groep hoort. Hij heeft verkering met Liselore, wat bij klasgenoot Gino allerminst in goede aarde valt. Gino pest Onnoval juist om die relatie, en die pesterijen vormen de aanleiding voor wat er daarna gebeurt. De spanningen op school tussen Onnoval, Liselore en Gino vormen de realistische, herkenbare basis waarop de rest van het verhaal wordt gebouwd.

Op een avond schrijft Onnoval, gefrustreerd door de pesterijen, een griezelverhaal over een afschuwelijk schoolreisje. Voor Onnoval is het schrijven vooral een uitlaatklep, een manier om met zijn gevoelens om te gaan. Maar wanneer het verhaal in handen komt van Ferluci, de duistere figuur die in het vorige deel werd geïntroduceerd, verandert de situatie drastisch: Ferluci maakt het verhaal werkelijkheid, met alle gevolgen van dien voor iedereen die erin voorkomt.

Zodra Onnoval beseft wat er is gebeurd, krijgt hij spijt van wat hij op papier heeft gezet en wil hij het verhaal met alle macht terugdraaien. Die omkering, van een jongen die zijn frustratie verwerkt via fictie naar iemand die geconfronteerd wordt met de gevolgen wanneer die fictie ineens echt wordt, vormt de spil van dit deel en laat zien hoe een op zich onschuldig verhaal in verkeerde handen iets veel gevaarlijkers kan worden.

Door terug te grijpen op Onnovals schooltijd en zijn eerste ervaringen als schrijver, verbindt De Griezelbus 6 de herkenbare wereld van pesten en puberale verliefdheid met de bovennatuurlijke dreiging die de reeks kenmerkt. Het boek werkt zo als een oorsprongsverhaal binnen een oorsprongsverhaal: waar De Griezelbus 0 vooral Onnovals verleden blootlegde, laat dit deel zien hoe zijn talent als verteller voor het eerst iets in beweging zet dat hij niet meer onder controle heeft.

Omdat het boek tegelijk als filmverhaal is geschreven, ligt de nadruk meer op een doorlopende plot dan op de losse verhalen-in-verhalen die de reeks tot dan toe kenmerkten. Dat maakt De Griezelbus 6 toegankelijk voor lezers die de bioscoopfilm al kenden, maar ook voor nieuwe lezers die zonder die film gewoon met dit deel willen beginnen. De herkenbare schoolsituatie met pesten en een eerste verliefdheid geeft de jonge Onnoval een menselijke kant die in de latere, volwassen delen van de reeks vaak wat naar de achtergrond verdwijnt.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 12,30 ↑ Terug naar de volgorde

De Griezelbus 7 verscheen in 2008 en is tot nu toe het laatste deel van de reeks. Het boek is bedoeld als rechtstreeks vervolg op deel zes en bouwt daarmee ook voort op de film waarop dat deel gebaseerd was. Opnieuw staat de jonge Onnoval centraal, in een verhaal dat zich afspeelt kort na de gebeurtenissen die in het vorige boek werden verteld.

Tijdens een vollemaannacht raakt Onnoval gewond, en op dat kwetsbare moment wordt hij ontvoerd door niemand minder dan de Griezelbus zelf. De bus die in de rest van de reeks altijd een instrument van dreiging voor anderen was, wordt hier het voertuig waarmee Onnoval zelf wordt meegenomen naar een onbekende plek, wat de vertrouwde rollen in de reeks voor het eerst omdraait.

Onnoval komt terecht in een woonwagenkamp waar vreemde figuren rondlopen die zichzelf de Reizigers noemen. Die groep speelt in de mythologie van de reeks een grotere rol dan tot dan toe was gebleken, en hun aanwezigheid maakt duidelijk dat er meer aan de hand is met Onnovals afkomst dan de eerdere delen al hadden onthuld. Vanuit het kamp wordt hij naar kasteel Bran gebracht, waar hem verteld wordt dat hij zal worden ontzield.

In koortsdromen tijdens deze beproeving ziet Onnoval gezichten die hem vaag bekend voorkomen: een meisje met zwart haar en kinderen met opvallende, doorlopende wenkbrauwen keren telkens terug in zijn visioenen. Ook Ferluci, de figuur die in de vorige delen al een steeds grotere rol kreeg, duikt in deze koortsdromen op en laat weten dat hij gekomen is om Onnovals ziel te halen, wat de dreiging uit eerdere delen naar een persoonlijk hoogtepunt tilt.

Als afsluiting van de reeks tot nu toe brengt De Griezelbus 7 de lijnen van de vorige boeken samen: de jeugd van Onnoval, zijn band met Ferluci, en de vraag wie of wat hij werkelijk is. Voor lezers die de reeks vanaf het eerste deel hebben gevolgd, biedt dit boek een slotstuk dat de herkomstverhalen uit De Griezelbus 0 en 6 verder uitdiept, terwijl het tegelijk de vertrouwde griezelsfeer van de eerdere delen overeind houdt.

Het kasteel, de Reizigers en de koortsdromen geven dit deel een gotische sfeer die iets zwaarder aanvoelt dan de eerdere, vaak nog wat luchtigere delen uit de reeks. Doordat het verhaal rechtstreeks aansluit op deel zes, is het voor nieuwe lezers wel aan te raden om eerst met De Griezelbus 6 te beginnen. Voor wie de reeks van begin tot eind heeft gevolgd, vormt De Griezelbus 7 een passend sluitstuk op een verhaal dat begon met een simpele schoolreis in een griezelige bus en uiteindelijk uitgroeide tot de volledige levensgeschiedenis van de man achter die bus.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 8,45 ↑ Terug naar de volgorde