Dublin Murder Squad op volgorde

In de zomer van 1984 lopen drie kinderen het bos in bij Knocknaree, een woonwijk aan de rand van Dublin. Uren later staat er nog één overeind tegen een eik: de achtjarige Adam Ryan, verstijfd van schrik, met snijwonden in de rug van zijn shirt en schoenen die doorweekt zijn van bloed. Zijn vriendjes Jamie en Peter worden ondanks een grote zoekactie nooit teruggevonden, en Adam kan zich van die middag niets herinneren. Hij wordt naar kostschool gestuurd, gaat zijn tweede naam gebruiken en neemt een Engels accent aan.

Twintig jaar later heet hij Rob Ryan en werkt hij bij de moordbrigade van Dublin. Samen met zijn collega en beste vriendin Cassie Maddox krijgt hij een zaak toegewezen die hem terugvoert naar precies diezelfde plek. Op een archeologische opgraving in Knocknaree is het lichaam gevonden van de twaalfjarige Katy Devlin, neergelegd op een oude offersteen. Katy stond op het punt naar een gerenommeerde balletopleiding te vertrekken. De opgraving zelf leeft op geleende tijd: over een maand verdwijnt het terrein onder een nieuwe snelweg, en Katy's vader voert juist campagne om dat tegen te houden.

Rob beseft meteen dat de twee zaken elkaar kunnen raken; op de plaats delict komen sporen tevoorschijn die uit 1984 kunnen stammen. Toch vertelt hij zijn chef niet wie hij werkelijk is, want dan wordt hij van het onderzoek gehaald. Cassie dekt hem, met tegenzin. Vanaf dat moment loopt de roman op twee sporen: een nauwgezet politieonderzoek in een buurt waar iedereen elkaar kent, en de trage, onbetrouwbare terugkeer van Robs eigen herinneringen.

French besteedt evenveel aandacht aan de mensen als aan de puzzel. Het gezin Devlin is uit balans: oudste dochter Rosalind gedraagt zich ouder dan ze is, Katy's tweelingzus Jessica zegt vrijwel niets. Op de opgraving werkt een groepje studenten dat eigen redenen heeft om het terrein te beschermen. Ondertussen loopt rechercheur Sam O'Neill het spoor na van dreigtelefoontjes rond de snelwegplannen. Elke lijn levert een ander soort verdachte op, en het blijft lang onduidelijk welke ertoe doet.

De echte thema's zijn geheugen en vertrouwen. Rob vertelt het verhaal zelf en waarschuwt de lezer vroeg dat hij liegt wanneer hem dat uitkomt. Daardoor is elke herinnering die bovenkomt even spannend als verdacht. Ook de vriendschap met Cassie komt onder druk te staan naarmate de zaak meer van hen beiden vraagt. Het bos, de half afgegraven vindplaats en de nieuwbouwwijk vormen samen een decor dat het verhaal een wat unheimisch randje geeft, zonder dat de roman het rijk van het bovennatuurlijke in stapt.

Dit is het debuut van Tana French en het eerste deel rond de Dublin Murder Squad. Het boek won in 2008 onder meer de Edgar Award voor beste debuut, de Barry Award, de Macavity Award en de Anthony Award. Samen met het tweede deel vormde het de basis voor de televisieserie Dublin Murders uit 2019. Wie politieromans zoekt waarin sfeer, taal en psychologie net zo zwaar wegen als het speurwerk, begint hier.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 17,00 ↑ Terug naar de volgorde

Cassie Maddox is na haar vorige zaak weg bij de moordbrigade van Dublin. Ze werkt bij een andere afdeling, houdt haar leven klein en probeert weer een beetje rust te vinden. Dan wordt ze naar een plaats delict geroepen die haar volledig van haar stuk brengt: het slachtoffer is een jonge vrouw die sprekend op haar lijkt, tot in de details. Nog vreemder is de naam waaronder de dode leefde. Lexie Madison bestaat namelijk niet — het is een identiteit die Cassie zelf jaren eerder verzon voor een undercoveropdracht.

Frank Mackey, haar oude begeleider bij de undercoverdienst, ziet in die gelijkenis een kans. Zijn voorstel is even simpel als roekeloos: laat de buitenwereld geloven dat het slachtoffer de aanslag heeft overleefd, en stuur Cassie in haar plaats terug naar het huis waar ze woonde. Van binnenuit kan ze uitzoeken wie deze vrouw werkelijk was en wie haar iets wilde aandoen. Cassie stemt in, en daarmee begint een van de vreemdste onderzoeken uit de reeks: ze moet iemand naspelen over wie ze zelf nog vrijwel niets weet, tegenover mensen die haar dagelijks van dichtbij meemaken.

In dat huis woont ze samen met vier huisgenoten, en juist zij horen bij de kring van mensen die het gedaan kunnen hebben. Ze vormen een hecht, naar binnen gekeerd gezelschap met eigen gewoonten, grapjes en afspraken, en Cassie moet die allemaal binnen enkele dagen leren alsof ze er al jaren bij hoort. Het spannende zit minder in achtervolgingen dan in het dagelijkse balanceren: een verkeerd antwoord, een verkeerde reflex of één moment van onoplettendheid is genoeg om door de mand te vallen.

Tegelijk doet de rol iets met haarzelf. Cassie is als rechercheur getraind om afstand te houden, maar het leven dat ze overneemt is warmer en hechter dan wat ze zelf heeft. De grens tussen haar echte ik en de vrouw die ze speelt wordt steeds dunner, en dat maakt haar oordeel over iedereen om haar heen minder betrouwbaar. Frank Mackey houdt vanaf de zijlijn druk op de zaak, terwijl Cassies vriend Sam en haar oude korps toekijken.

French gebruikt de opzet om over identiteit te schrijven: hoe makkelijk iemand een ander leven kan aantrekken, en hoe verleidelijk het is om niet terug te willen. Het tempo is rustig en het boek neemt de tijd voor gesprekken, huiselijke details en de langzame verschuiving in loyaliteit. Lezers die een strak realistische politieroman verwachten, moeten bereid zijn één flinke aanname te accepteren; wie dat doet, krijgt er een ongewoon spannend psychologisch portret voor terug.

Dit tweede deel van de Dublin Murder Squad volgt op In the Woods, waarin Cassie de partner van de verteller was. Frank Mackey keert later terug in Faithful Place en The Secret Place. Het boek werd genomineerd voor de Ierse Crime Fiction Award en vormde samen met deel één de basis voor de televisieserie Dublin Murders.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 16,95 ↑ Terug naar de volgorde

December 1985. De negentienjarige Frank Mackey wil weg uit Dublin. Samen met zijn vriendin Rosie Daly heeft hij een plan gemaakt: midden in de nacht wegsluipen uit Faithful Place, de doodlopende straat in de arme arbeidersbuurt waar ze allebei opgroeiden, en de boot naar Engeland nemen. Rosie komt niet opdagen. In het leegstaande pand op nummer 16 vindt Frank een briefje waarin ze schrijft dat ze alleen vertrekt. Hij laat het liggen en gaat zelf, zonder ooit nog om te kijken.

Tweeëntwintig jaar later is Frank rechercheur bij de undercoverdienst, gescheiden, en ziet hij zijn dochtertje Holly in het weekend. Dan belt zijn zus Jackie, de enige uit het gezin met wie hij nog contact heeft. Bouwvakkers die nummer 16 aan het strippen zijn, hebben achter een schouw een oude koffer gevonden. Het is de koffer van Rosie, ingepakt en nooit meegenomen. Alles wat Frank over die nacht dacht te weten, komt daarmee op losse schroeven te staan.

Voor het eerst in meer dan twee decennia keert hij terug naar de straat en naar zijn familie: een vader die dronk en sloeg, een moeder die met woorden hetzelfde deed, een oudere zus, een oudere broer die hem nooit heeft vergeven dat hij vertrok, en een jongere broer die het leven vooral licht probeert te houden. De hereniging verloopt stroef en luidruchtig, en Frank merkt hoe snel hij terugvalt in de rol die hij als tiener had.

Officieel is het geen zaak van hem. Een rechercheur van de moordbrigade, een oude rivaal, krijgt het onderzoek toegewezen en waarschuwt Frank uit de buurt te blijven. Frank trekt zich daar weinig van aan: hij praat met Rosies familie en oude vrienden, loopt de route na die zij die nacht gelopen moet hebben en gebruikt zijn contacten om informatie te krijgen die hij niet hoort te hebben. Dat botst met het onderzoek én met zijn familie, want in een straat als Faithful Place weet iedereen iets en zegt niemand alles.

French laat het verhaal daardoor op twee niveaus werken. Op het eerste is het een klassieke koudezaak: wie loog er in 1985, en waarom. Op het tweede is het een scherp portret van een buurt en een gezin, van het Ierland van vlak vóór de economische hoogconjunctuur, en van de prijs van weglopen. Frank vertelt zelf, met een droge humor die steeds vaker dienstdoet als pantser. Hij is een goede rechercheur die op deze zaak nu net niet objectief kan zijn, en zijn zorg om Holly maakt de inzet persoonlijker naarmate het onderzoek dichter bij huis komt.

Dit derde deel van de Dublin Murder Squad is los te lezen. Frank Mackey speelde eerder een rol in The Likeness en keert terug in The Secret Place; ook zijn dochter Holly duikt in dat latere deel weer op. De roman won in 2010 de Ierse Crime Fiction Award.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 10,17 ↑ Terug naar de volgorde

Op een halfgebouwde nieuwbouwwijk ten noorden van Dublin, waar de bouwvakkers na de crisis zijn vertrokken en de meeste huizen leegstaan, is een gezin aangevallen. Patrick Spain en zijn twee jonge kinderen zijn dood; zijn vrouw Jenny wordt zwaargewond naar de intensive care gebracht. Zulke zaken gaan naar de beste man van de moordbrigade, en dat is Michael Kennedy, door iedereen Scorcher genoemd. Hij krijgt er een jonge rechercheur bij, Richie Curran, die zijn eerste grote onderzoek draait.

Op het eerste gezicht lijkt de verklaring pijnlijk voor de hand te liggen. Pat Spain was zijn baan kwijtgeraakt, het huis stond onder water en de schulden liepen op; zo'n verhaal past in een land dat net uit een hoogconjunctuur is gevallen. Maar in het huis kloppen te veel dingen niet. Er zitten gaten in de muren en luiken in de zolder, er hangen babyfoons gericht op lege kamers, en de sporen wijzen twee kanten op tegelijk. Scorcher en Richie komen daardoor lijnrecht tegenover elkaar te staan over wat de aanwijzingen betekenen, en dat meningsverschil wordt gaandeweg net zo spannend als de zaak zelf.

Ondertussen heeft de plek een betekenis die alleen Scorcher kent. De wijk heet Brianstown, maar vroeger stond hier een vakantiedorpje dat Broken Harbour heette, en daar bracht hij als kind met zijn ouders, zijn zus en zijn broertje de zomers door. Wat er tijdens een van die zomers met zijn gezin gebeurde, heeft hij jarenlang zorgvuldig weggeborgen. Nu de zaak op het nieuws komt, raakt zijn jongere zus Dina, die kwetsbaar is en moeilijk grip houdt op de werkelijkheid, opnieuw van slag en zoekt ze hem op. De strakke scheiding tussen werk en privé waar Scorcher zijn hele leven op heeft gebouwd, houdt geen stand.

French vertelt het verhaal vanuit Scorcher, en dat levert een heel ander boek op dan de vorige delen. Hij is regelgericht, trots op zijn oplossingspercentage en overtuigd dat orde en discipline een mens door alles heen slepen. Juist die overtuiging wordt hier getest, door een huis vol onverklaarbare details, door een partner die anders denkt en door een familiegeschiedenis die zich niet laat wegzetten. De halfvoltooide wijk met zijn lege straten, kapotte lantaarns en onaangeroerde tuinen is bijna een personage op zich.

Dit vierde deel van de Dublin Murder Squad is los te lezen. Scorcher Kennedy speelde eerder een bijrol in Faithful Place. Het boek verscheen in 2012 en werd goed ontvangen: het won de Los Angeles Times Book Prize in de categorie mystery en thriller en de Ierse Crime Fiction Award, en het haalde in Ierland de bestsellerlijsten. Lezers die van rechttoe rechtaan actie houden, moeten geduld hebben; de spanning zit in de verhoren, de vondsten in het huis en de manier waarop twee rechercheurs steeds verder uit elkaar groeien.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 7,60 ↑ Terug naar de volgorde

Op het terrein van St. Kilda's, een meisjeskostschool in Dublin, werd een jaar geleden het lichaam gevonden van Chris Harper, een leerling van de jongensschool ernaast. Het onderzoek liep vast. Dan staat er op een ochtend een zestienjarig meisje bij rechercheur Stephen Moran op de stoep. Holly Mackey heeft op een prikbord van de school, dat de meisjes de Secret Place noemen en waar ze anoniem briefjes ophangen, een foto van Chris gevonden met daarbij vier woorden: ik weet wie hem vermoord heeft.

Moran werkt bij Koude Zaken en wil al jaren naar de moordbrigade. Hij grijpt het kaartje aan als kans en meldt zich bij Antoinette Conway, de rechercheur die de zaak destijds leidde. Conway is de enige vrouw op haar afdeling, wordt daar met wantrouwen bejegend en heeft weinig reden om een buitenstaander binnen te laten. Ze besluiten samen één dag op school door te brengen om te zien hoe ver ze komen.

Het grootste deel van het boek speelt zich binnen die ene dag af. Moran en Conway praten met acht meisjes uit twee groepjes die elkaar niet kunnen luchten: de kring rond Holly en haar vriendinnen, en een rivaliserende kliek. In de tussenliggende hoofdstukken keert French terug naar het jaar vóór de moord en laat ze zien hoe de vriendschappen, geheimen en verliefdheden binnen die twee groepjes zijn gegroeid, en wat de meisjes precies met Chris te maken hadden. De twee tijdlijnen schuiven langzaam naar elkaar toe.

De verhoren vormen het hart van het verhaal. Op een kostschool geldt een eigen wetboek: klikken is de ergste overtreding, loyaliteit telt zwaarder dan de waarheid, en volwassenen krijgen alleen te horen wat handig is. Moran en Conway moeten dus niet zozeer een dader zoeken als wel een barst in dat systeem. Ze verschillen daarbij flink van aanpak, en de vraag of ze samen verder kunnen loopt als tweede verhaallijn mee. Bovendien komt Holly's vader, undercoverrechercheur Frank Mackey, zich met het onderzoek bemoeien zodra zijn dochter in beeld komt, en dat maakt alles er niet eenvoudiger op.

French schrijft over de vriendschap tussen tienermeisjes met dezelfde ernst waarmee ze over politiewerk schrijft: als iets intens, veeleisend en kwetsbaar. De school met haar rituelen, slaapzalen en nachtelijke uitstapjes krijgt daarbij een licht betoverde sfeer. Critici prezen de opbouw en de psychologie; sommigen vonden het jongerentaaltje in de dialogen wennen.

Dit is het vijfde deel van de Dublin Murder Squad en het staat op zichzelf. Holly Mackey en haar vader kwamen eerder voor in Faithful Place, en Stephen Moran speelde daar een bijrol; Antoinette Conway krijgt in het volgende deel de hoofdrol. The Secret Place verscheen in 2014 en werd door The Washington Post gekozen tot een van de vijf beste thrillers van dat jaar.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 8,65 ↑ Terug naar de volgorde

Antoinette Conway zit nog geen twee jaar bij de moordbrigade van Dublin en heeft er al genoeg van. Ze is de enige vrouw op de afdeling, haar spullen verdwijnen, haar telefoonberichten komen niet aan en de grappen houden nooit op. Alleen haar partner Stephen Moran staat achter haar. Samen krijgen ze vooral de zaken die niemand anders wil: huiselijke ruzies die verkeerd afliepen, dronken vechtpartijen, werk dat binnen een dag rond is.

Aan het eind van een nachtdienst krijgen ze weer zo'n zaak. In een keurig rijtjeshuis ligt een jonge vrouw dood naast een gedekte tafel: kaarsen, twee borden, een eten dat nooit is opgediend. Aislinn Murray had die avond een afspraakje. De vriend die ze verwachtte is de voor de hand liggende verdachte, en een oudere collega die ongevraagd komt meekijken laat er geen misverstand over bestaan hoe hij vindt dat het onderzoek moet aflopen.

Conway wil geloven dat het zo simpel is, maar er blijven dingen wringen. Het slachtoffer komt haar vaag bekend voor zonder dat ze weet waarvan. Details in het huis kloppen niet helemaal met het beeld dat iedereen van Aisling schetst. En de belangstelling van collega's voor een schijnbaar doodgewone zaak is groter dan normaal. Hoe langer het onderzoek duurt, hoe meer Conway zich afvraagt of ze in de richting wordt geduwd die haar wordt aangewezen — en of haar eigen wantrouwen haar helder ziet houden of juist blind maakt.

Daarmee gaat het boek over meer dan de moord. Conway vertelt zelf, in korte, harde zinnen, en French laat de lezer voortdurend twijfelen of haar interpretatie klopt. Op het bureau moet ze uitzoeken wie haar werkelijk dwarszit en wie haar gewoon test. Ook haar band met Moran wordt op de proef gesteld: hij is meegaander, beter in het spelen van het spel, en juist dat maakt hem in haar ogen niet altijd betrouwbaar. De lange verhoorscènes, waarin elk woord telt en de waarheid steeds een stukje opschuift, horen tot het beste van de reeks.

Dublin zelf blijft aanwezig als decor: nachtelijke straten, een buurt waar iedereen op zijn privacy staat, een korps dat zijn eigen regels heeft. De sfeer is killer en kaler dan in de eerdere delen, passend bij een vertelster die niemand meer op zijn woord gelooft.

The Trespasser verscheen in 2016 en is het zesde en voorlopig laatste deel van de Dublin Murder Squad. Antoinette Conway en Stephen Moran kwamen eerder voor in The Secret Place. Het boek is los te lezen, al krijgt hun verleden meer lading als je dat deel kent. Recensenten prezen de gelaagde personages en vergeleken de verhoorscènes in scherpte met het werk van John le Carré.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 7,78 ↑ Terug naar de volgorde