Harry Potter op volgorde

Harry Potter groeit op bij zijn oom en tante, die hem nauwelijks als familie behandelen, hem laten slapen in een bezemkast en hem alles onthouden over zijn afkomst. Vlak voor zijn elfde verjaardag ontvangt hij een reeks brieven die zijn oom koortsachtig probeert te onderscheppen, tot de reuzenachtige Hagrid hem persoonlijk komt vertellen dat hij een tovenaar is en wordt verwacht op Zweinstein, Hogeschool voor Hekserij en Hocus-Pocus. Zo ontdekt Harry dat zijn ouders niet bij een auto-ongeluk zijn omgekomen, zoals hem altijd is verteld, maar vermoord zijn door de duistere tovenaar Voldemort, dezelfde die hem als baby probeerde te doden en hem het bliksemvormige litteken op zijn voorhoofd bezorgde.

Op de Wegisweg, de winkelstraat voor tovenaars, koopt Harry voor het eerst zijn schoolspullen en een eigen toverstok, en op het geheimzinnige Perron 9¾ leert hij Ron Wemel en Hermelien Griffel kennen, die zijn beste vrienden worden. Op Zweinstein wordt hij door de Sorteerhoed ingedeeld bij afdeling Griffoendor en blijkt hij een natuurtalent op de bezem, waardoor hij op jonge leeftijd al Zoeker wordt bij het Zwerkbalteam van zijn afdeling. Tussen de lessen Toverdranken, Bezweringen en Verweer tegen de Zwarte Kunsten door groeit bij Harry, Ron en Hermelien de nieuwsgierigheid naar een zwaarbewaakte gang op de derde verdieping, die door schoolhoofd Perkamentus ten strengste verboden is. Achter de deur blijkt een enorme driekoppige hond te waken over iets waarvan niemand precies weet wat het is.

Gaandeweg het schooljaar leggen de drie vrienden stukje bij beetje het mysterie bloot: het gaat om de Steen der Wijzen, een legendarisch voorwerp dat onsterfelijkheid kan schenken aan wie het bezit. Verdachte voorvallen, een ontsnapte trol en een reeks vreemde ontmoetingen doen vermoeden dat iemand binnen de school van plan is de Steen te stelen, mogelijk in opdracht van Voldemort, die nog altijd niet werkelijk dood is. Wanneer Harry, Ron en Hermelien beseffen dat het gevaar dichterbij komt dan verwacht, wagen ze zich zelf door het luik onder de hond, langs een reeks vernuftige beveiligingen die ieder een ander vak op school op de proef stellen, van een gevaarlijke plant tot een levensgroot schaakspel.

Het boek introduceert de vaste ingrediënten van de reeks: het schoolleven op Zweinstein met zijn vier afdelingen, leraren als de strenge Anderling en de achterdochtige Sneep, en de vriendschap tussen Harry, Ron en Hermelien die in de jaren daarna alleen maar hechter wordt. Tegelijk zet het de toon voor de dreiging die de hele reeks zal beheersen: Voldemort mag dan verzwakt zijn, verdwenen is hij niet, en Harry blijkt op geheimzinnige wijze verbonden met zijn lot. Voor kinderen is dit een toegankelijke kennismaking met een rijke toverwereld vol humor en spanning; ouders die de reeks vooraf willen inschatten, kunnen ervan uitgaan dat dit eerste deel relatief mild is qua heftigheid vergeleken met latere boeken.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 23,99 ↑ Terug naar de volgorde

Harry brengt een deel van de zomer opnieuw door bij zijn onhartelijke oom en tante, die hem straffen wanneer een bezoek van zakenrelaties door toverkracht in het honderd loopt. Hij wordt door Ron en diens broers met een vliegende auto uit huis gered voor de rest van de vakantie bij de Wemels. Voor vertrek naar Zweinstein krijgt hij ook bezoek van Dobby, een nerveuze huis-elf die hem waarschuwt dat er dit jaar iets gevaarlijks op school gaat gebeuren en die er alles aan doet om Harry's terugkeer tegen te houden. Harry trekt zich er niets van aan en vertrekt met Ron, Hermelien en de rest van de leerlingen naar zijn tweede jaar op Zweinstein, al is de reis er zelf al verre van soepel.

Al vroeg in het schooljaar wordt duidelijk dat Dobby's waarschuwing niet uit de lucht kwam. Leerlingen raken één voor één verstijfd aangetroffen, telkens na een dreigende boodschap op de muur over de "Geheime Kamer", een legendarische ruimte die volgens een oud verhaal ooit door een van de vier stichters van de school zou zijn achtergelaten met een monster erin. Alleen de ware erfgenaam zou de Kamer kunnen openen. De spanning in het kasteel loopt op, zeker wanneer blijkt dat Harry een zeldzame en verdachte gave heeft: hij kan met slangen praten, iets wat traditioneel wordt geassocieerd met duistere tovenaars.

Harry, Ron en Hermelien besluiten zelf op onderzoek uit te gaan. Onderweg stuit Harry op een oud, leeg dagboek dat merkwaardig genoeg terugschrijft wanneer hij erin schrijft, en dat hem beelden laat zien van een gebeurtenis die zich vijftig jaar eerder op school afspeelde. Tegelijk blijft de lijst met slachtoffers groeien en groeit ook de druk om de Kamer te vinden voordat het verder uit de hand loopt. De speurtocht voert de vrienden door de school, het Verboden Bos en de minder bezochte hoeken van het kasteel, op zoek naar aanwijzingen over wie of wat er werkelijk achter de aanvallen zit.

Naast het mysterie krijgt ook het gewone schoolleven ruimte: de ijdele nieuwe leraar Gladianus Smalhart, beroemd om zijn (naar later blijkt nogal overdreven) heldendaden, zorgt voor de nodige komische momenten, en Ron's kleine zusje Ginny gaat voor het eerst naar Zweinstein. Ook de spanningen tussen tovenaarsfamilies van "zuiver" en gemengd bloed, met de rivaliserende Malfidus-familie voorop, krijgen hier meer aandacht en worden in latere delen belangrijker voor het verhaal van de hele reeks.

Dit tweede deel bouwt voort op de basis van het eerste boek, maar is iets donkerder van toon: de dreiging komt dit keer van binnenuit de school en raakt de leerlingen persoonlijk in plaats van dat die van buitenaf komt. Net als in deel één draait het verhaal om vriendschap, moed en het samen oplossen van een mysterie, met een spanningsboog die richting het einde van het schooljaar flink oploopt en voor jonge lezers zeker spannend te noemen is.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 16,00 ↑ Terug naar de volgorde

Aan het begin van de zomer verliest Harry voor het eerst zijn geduld tegenover een onaangename tante die op bezoek is, met een ongelukkig toverincident tot gevolg, waarna hij ternauwernood aan een schorsing ontsnapt dankzij onverwachte hulp van de tovenaarsoverheid. Onderweg naar Zweinstein hoort hij dat de beruchte gevangene Sirius Zwarts is ontsnapt uit Azkaban, de streng bewaakte tovenaarsgevangenis, en dat hij het naar verluidt op Harry gemunt heeft. Om de school te beschermen worden Dementors ingezet, angstaanjagende wezens die vreugde en goede herinneringen wegzuigen bij wie in hun buurt komt, en die op de trein naar school al een duidelijk merkbaar effect op Harry blijken te hebben.

Op school begint Harry aan zijn derde jaar met een nieuwe leraar Verweer tegen de Zwarte Kunsten, professor Lupos, die al snel zijn favoriete docent wordt en hem in het geheim leert zich tegen de Dementors te verdedigen met een Patronusbezwering. Ondertussen groeit de spanning rond Zwarts, van wie gaandeweg blijkt dat hij ooit een goede vriend was van Harry's vader, en die verantwoordelijk zou zijn geweest voor het verraad dat tot de dood van Harry's ouders leidde. Die onthulling maakt de dreiging persoonlijker dan in de voorgaande twee boeken: waar voorheen het gevaar van buitenaf kwam, ligt het nu dichtbij de kern van Harry's eigen familiegeschiedenis.

Terwijl Harry, Ron en Hermelien zich verdiepen in wat er destijds werkelijk is gebeurd, ontstaan er barsten in het verhaal dat iedereen jarenlang als waarheid heeft aangenomen. Hermelien worstelt daarnaast met een overvolle lessentabel die ze op mysterieuze wijze weet te combineren, terwijl Ron kampt met een huisdier dat zich vreemder gedraagt dan verwacht. De vriendschap tussen de drie wordt op de proef gesteld door wantrouwen, geheimen en een tocht die hen uiteindelijk, via het Verboden Bos en de beruchte Beukwilg, naar een directe confrontatie met Zwarts zelf voert.

Dit derde deel verlegt de toon van de reeks: het is minder een op zichzelf staand schoolavontuur en meer een verhaal dat de wortels van Voldemorts opkomst en de gebeurtenissen rond Harry's ouders verder blootlegt. Nieuwe elementen zoals de Sluipwegwijzer, een magische plattegrond van het kasteel die geheime gangen onthult, en Harry's Patronusbezwering krijgen hier hun introductie en blijven belangrijk in latere delen. Voor kinderen die de serie volgen is dit boek spannender en emotioneel geladener dan de eerste twee, omdat het minder duidelijk is wie de vrienden en wie de vijanden zijn, en omdat de gevolgen van beslissingen dit keer verder reiken dan het schooljaar alleen.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 16,00 ↑ Terug naar de volgorde

Het jaar begint met onrustige voortekenen: Harry heeft nachtmerries over Voldemort en zijn volgeling Wormstaart, terwijl op Zweinstein een uitzonderlijke gebeurtenis op stapel staat. De school is gastheer van het Toverschool Toernooi, een eeuwenoude wedstrijd tussen drie Europese tovenaarsscholen waarbij telkens één meerderjarige leerling per school drie gevaarlijke opdrachten moet doorstaan om de eer van zijn school te verdedigen. Wanneer de Vuurbeker de kandidaten aanwijst, wordt niet alleen de vertegenwoordiger van Zweinstein bekend, maar verschijnt er tegen alle regels in ook een vierde naam: die van de veertienjarige Harry, die zich niet eens heeft opgegeven en dus eigenlijk niet mag meedoen.

Niemand weet wie Harry heeft ingeschreven of waarom, en zijn onvrijwillige deelname zorgt voor wrijving met medeleerlingen én met zijn beste vriend Ron, die jaloers reageert op alle plotselinge aandacht die Harry krijgt. Terwijl Harry zich voorbereidt op de drie opdrachten, die hem in aanraking brengen met een agressieve draak, een onderwatertocht in het meer bij het kasteel en een doolhof vol magische obstakels, wordt de sfeer op school grimmiger. De internationale pers, in de vorm van de sensatiebeluste journaliste Rita Pulpers, maakt van elke misstap een verhaal, en er duiken signalen op dat de aanhangers van Voldemort weer actiever worden, zowel binnen als buiten de school.

Naast het toernooi krijgt het boek ruimte voor het gewone schoolleven: het Wereldkampioenschap Zwerkbal aan het begin van de zomer, het Kerstbal met de bijbehorende dansverplichtingen en onhandige liefdesperikelen tussen Harry, Ron, Hermelien en hun leeftijdsgenoten, en de komst van leerlingen en leraren uit twee andere toverscholen. Onder die luchtigere scènes broeit een dreiging die zich langzaam opbouwt: rare afwezigheden, een leraar die zich anders gedraagt dan verwacht, en een groeiend besef bij Harry dat het toernooi meer inhoudt dan alleen een sportieve krachtmeting tussen scholen.

De climax van het boek voltrekt zich buiten het zicht van de school en confronteert Harry rechtstreeks met de duistere krachten die de eerste drie delen op de achtergrond bleven. Dit vierde deel is aanmerkelijk dikker en donkerder dan zijn voorgangers en vormt een scharnierpunt in de reeks: wat daarna gebeurt in de tovenaarswereld, staat voortaan in het teken van de gebeurtenissen aan het einde van dit boek. Voor het eerst in de serie eindigt een schooljaar niet met een louter opgelucht gevoel, en ouders die de boeken vooruit doornemen, doen er goed aan te weten dat de toon vanaf hier merkbaar serieuzer wordt dan in de eerdere delen.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 17,50 ↑ Terug naar de volgorde

Harry's zomer verloopt uitzonderlijk zwaar: hij wordt door zijn oom en tante afgesloten van nieuws uit de tovenaarswereld en raakt gefrustreerd omdat niemand hem vertelt wat er sinds de gebeurtenissen van vorig jaar wordt ondernomen tegen Voldemort. Na een onverwachte aanval in zijn eigen buurt, waarbij hij zich moet verdedigen met een spreuk die eigenlijk verboden is voor minderjarigen, wordt hij naar het hoofdkwartier van de Orde van de Feniks gebracht: een geheim genootschap van tovenaars rond Perkamentus dat gelooft dat Voldemort is teruggekeerd en zich daartegen wil verzetten. Het Ministerie van Toverkunst ontkent dat echter hardnekkig en gebruikt de tovenaarskrant om zowel Harry als Perkamentus in diskrediet te brengen.

Op Zweinstein voelt Harry die ontkenning direct: de nieuwe lerares Verweer tegen de Zwarte Kunsten, Dorothea Omber, is een verlengstuk van het Ministerie en verbiedt praktijklessen in verdedigende spreuken, uit angst dat leerlingen tegen het Ministerie zelf zouden kunnen worden opgezet. Uit onvrede daarover richten Harry, Ron en Hermelien in het geheim een eigen oefengroep op, de Strijders van Perkamentus, waarin Harry de anderen leert wat Omber weigert te onderwijzen. Ondertussen krijgt de school steeds meer te maken met Ombers groeiende macht en een reeks nieuwe schoolregels die de vrijheid van leerlingen stap voor stap verder inperken.

Naast de strijd binnen de schoolmuren voelt Harry een steeds sterkere en onaangenamere band met Voldemorts gedachten en gevoelens, iets waar Perkamentus hem speciale lessen Occlumentie voor laat volgen bij professor Sneep om zijn geest af te schermen. Die verontrustende dromen en visioenen brengen Harry op het spoor van een dreigend gevaar rond een geheimzinnig departement op het Ministerie van Toverkunst zelf, waar Harry, Ron, Hermelien en enkele vrienden uiteindelijk naartoe trekken voor een confrontatie die grote gevolgen heeft voor iedereen die erbij betrokken raakt.

Dit vijfde deel is het langste boek van de reeks tot dan toe en verschuift het perspectief van een individueel schoolavontuur naar een bredere politieke strijd tussen het Ministerie, Zweinstein en de aanhangers van Voldemort. Thema's als wantrouwen in autoriteit, verantwoordelijkheid en het verlies van onschuld krijgen hier veel aandacht, net als Harry's groeiende frustratie over volwassenen die hem buitensluiten van belangrijke beslissingen. Voor ouders is het goed om te weten dat dit boek merkbaar donkerder en emotioneel zwaarder is dan de eerdere delen, met gevolgen die tot het einde van de reeks blijven doorwerken.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 17,50 ↑ Terug naar de volgorde

Het zesde schooljaar begint met tekenen dat de tovenaarswereld inmiddels openlijk in oorlog is: aanslagen en rampen, toegeschreven aan Voldemorts aanhangers de Dooddoeners, treffen zowel de tovenaars- als de dreuzelwereld. Perkamentus haalt Harry zelf op bij zijn oom en tante om hem te betrekken bij het overhalen van een gepensioneerde leraar, professor Slakhoorn, om weer les te komen geven op Zweinstein. Van Slakhoorn hoopt Perkamentus namelijk cruciale informatie los te krijgen over Voldemorts verleden, informatie die hij tot dusver angstvallig geheim heeft weten te houden.

Terug op school krijgt Harry regelmatig privélessen van Perkamentus, waarin de twee door herinneringen reizen die stap voor stap onthullen wie Voldemort was voordat hij de gevreesde duistere tovenaar werd die hij nu is: van zijn jeugd in een dreuzelweeshuis tot zijn eerste jaren op Zweinstein. Die lessen bouwen naar een groter mysterie op: hoe Voldemort erin geslaagd is zichzelf tegen de dood te beschermen, en wat daarvoor nodig zou zijn om hem uiteindelijk echt te kunnen verslaan. Tegelijkertijd valt het Harry op dat medeleerling Draco Malfidus zich steeds vreemder en teruggetrokkener gedraagt, met een geheime opdracht die hij blijkbaar koste wat kost tot een goed einde moet brengen, ook al is nog niet duidelijk wat die opdracht precies inhoudt.

Op het persoonlijke vlak is dit het jaar waarin liefde, jaloezie en vriendschap tussen Harry, Ron, Hermelien en hun klasgenoten volop tot ontwikkeling komen, tussen Zwerkbalwedstrijden, een geleend toverdrankenboek vol geheimzinnige aantekeningen van een onbekende "Halfbloed Prins" en de gebruikelijke schoolperikelen door. Onder die lichtere momenten groeit gestaag een gevoel van onheil: vreemde voorvallen op school, een steeds achterdochtiger Perkamentus en aanwijzingen dat het gevaar deze keer niet van buitenaf komt, maar van binnenuit de muren van Zweinstein zelf.

Het boek bouwt gestaag naar een ontknoping die de koers van de hele reeks verandert en het perspectief op meerdere personages voorgoed bijstelt. Vergeleken met de vorige delen ligt de nadruk sterker op onthullingen over het verleden dan op een enkel groot avontuur, en wordt duidelijk dat de laatste confrontatie met Voldemort niet meer ver weg is. Voor lezers die de reeks in volgorde volgen, is dit een overgangsboek waarin veel losse einden uit eerdere delen samenkomen, met een slot dat de toon zet voor het laatste deel van de reeks.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 21,34 ↑ Terug naar de volgorde

Het laatste deel opent in een tovenaarswereld die vrijwel volledig onder controle van Voldemort en zijn Dooddoeners is komen te staan. Harry is inmiddels zeventien en de magische bescherming die hem als kind bij zijn oom en tante veilig hield, valt weg, waardoor een geplande, met veel list en voorzorg omgeven verhuizing bijna meteen verkeerd afloopt. In plaats van terug te keren naar Zweinstein voor een zevende schooljaar, besluiten Harry, Ron en Hermelien de school te verlaten om een taak te voltooien die Perkamentus hen voor zijn dood heeft toevertrouwd: het opsporen en vernietigen van de overgebleven voorwerpen waarin Voldemort delen van zijn ziel heeft verborgen, zodat hij ooit definitief verslagen kan worden.

Die zoektocht voert het drietal, zonder de vertrouwde veiligheid van het schoolkasteel, door een tovenaarswereld waar hun namen gezocht worden en waar vertrouwen een schaars goed is geworden. Onderweg stuiten ze op een oud kindersprookje over drie machtige voorwerpen, de Relieken van de Dood, die een aanwijzing lijken te bevatten voor hoe Voldemort verslagen zou kunnen worden, en die het verhaal een extra laag mysterie geven naast de speurtocht zelf. Ondertussen is Zweinstein zelf niet langer de veilige plek die het ooit was: de school komt onder streng toezicht van mensen die loyaal zijn aan Voldemort, en verzet daartegen wordt met de dag gevaarlijker.

Terwijl Harry, Ron en Hermelien dieper doordringen in Voldemorts verleden om zijn zwakke plekken te vinden, groeit de druk van buitenaf: vrienden en bondgenoten kiezen kant, offers worden gebracht, en de oorlog die in de vorige delen op de achtergrond speelde, breekt nu volledig open. Onderweg moeten ze het bovendien vrijwel zonder hulp van volwassenen stellen, wat hun band als vrienden zowel verstevigt als op scherpe proeven stelt. Het boek bouwt toe naar een laatste, allesbeslissende confrontatie tussen Harry en Voldemort, waarin alles wat in de voorgaande zes delen is opgebouwd samenkomt.

Als afsluiting van de reeks is dit verreweg het meest intense en volwassen deel, met een verhaal dat zich grotendeels buiten Zweinstein afspeelt en waarin de gevolgen van eerdere keuzes voelbaar worden. Voor jonge lezers en hun ouders is het goed te weten dat dit boek qua toon en heftigheid duidelijk verschilt van het luchtige eerste deel: het is een oorlogsverhaal geworden, met een afloop die de hele serie een betekenis geeft.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 17,50 ↑ Terug naar de volgorde