Psy-Changeling op volgorde

Ergens in de tweede helft van de eenentwintigste eeuw delen drie volken de aarde: mensen, changelings die de gestalte van een dier kunnen aannemen, en de Psy, telepaten en telekineten die generaties geleden besloten hun gevoelens uit te bannen. Dat programma heet Silence. Psy-kinderen worden vanaf hun geboorte geconditioneerd om niets te voelen: geen woede, geen jaloezie, maar ook geen vreugde en zeker geen liefde. Wie toch emoties toont, riskeert "rehabilitatie", het volledig wissen van alles wat iemand was. Dankzij hun koele efficiëntie beheersen de Psy het bestuur en het bedrijfsleven, verbonden door de PsyNet, een mentaal netwerk waarin miljoenen geesten samenkomen.

Sascha Duncan is een cardinale Psy, een van de sterkste van haar soort, en de dochter van Nikita Duncan, lid van de Psy-raad. Naar buiten toe is ze precies wat haar volk verlangt: beheerst, zakelijk, onbewogen. Van binnen verbergt ze iets wat haar volgens de regels van Silence als mislukt bestempelt. Ze voelt. Elke dag kost het haar meer moeite dat geheim te bewaren, en wat er gebeurt als iemand het merkt, weet ze precies.

Lucas Hunter is alfa van DarkRiver, een roedel luipaard-changelings in en rond San Francisco. Waar de Psy hun zintuigen wantrouwen, leeft zijn volk juist van aanraking, geur en instinct. Wanneer verschillende changelingvrouwen op gruwelijke wijze worden vermoord en de aanwijzingen naar de Psy wijzen, zoekt Lucas een ingang in een samenleving die zich hermetisch afsluit. Die ingang dient zich aan in de vorm van een bouwproject: Nikita Duncan wil woningen ontwikkelen die changelings aanspreken, en wijst haar dochter aan als contactpersoon.

Zo komen Sascha en Lucas tegenover elkaar te zitten, allebei met een agenda die ze verzwijgen. Hij zoekt een moordenaar en beschouwt iedere Psy als mogelijke medeplichtige; zij probeert een samenwerking tot een goed einde te brengen zonder te verraden hoe dun het ijs onder haar kalmte is. Hun volken kijken elkaar al een eeuw wantrouwend aan, dus de spanning tussen hen is even politiek als persoonlijk. Bovendien merkt Lucas al snel dat deze ijzige Psy helemaal niet zo onbewogen is als ze doet voorkomen, en dat het dier in hem zich door haar laat fascineren.

Met dit boek opende Nalini Singh in 2006 haar Psy-Changeling-reeks. Ze legt hier de fundamenten van een wereld waarin elk volgend deel een nieuw stel hoofdpersonen volgt terwijl de grotere conflictlijn doorloopt. De liefdesgeschiedenis staat centraal, maar er loopt ook een misdaadverhaal doorheen: de jacht op de dader en de vraag hoe ver de Psy-raad gaat om haar greep op de bevolking te houden. Voor wie de reeks begint is dit het logische startpunt, omdat de werking van Silence, de opbouw van de PsyNet en de roedelstructuur van DarkRiver hier worden uitgelegd. Het romantische verhaal van Sascha en Lucas wordt afgerond; de bredere spanning tussen de drie volken blijft staan voor de delen die volgen.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 5,68 ↑ Terug naar de volgorde

Faith NightStar is een F-Psy: een helderziende die de toekomst kan voorspellen. Die gave is zeldzaam en kostbaar, en ze wordt dan ook behandeld als een investering. Faith leeft in isolement, afgeschermd van prikkels en van andere mensen, en levert vanuit die stilte voorspellingen over markten en trends waar haar familie en haar volk fortuinen aan verdienen. Aan dat leven zit een keerzijde die niemand hardop noemt: F-Psy raken vaak hun verstand kwijt, en hoe sterker de gave, hoe groter dat risico.

De laatste tijd ziet Faith iets anders dan cijfers en kansen. Haar visioenen tonen bloed en moord, beelden die volgens haar begeleiders onmogelijk bij haar soort horen. Daarnaast dringt zich iets op wat voor een in Silence opgevoede Psy nog verontrustender is: gevoel. Verlangen, aanraking, genot. Voor iemand die haar hele leven heeft geleerd dat emotie gelijkstaat aan waanzin, is dat een aankondiging van de ondergang. Wat Faith het meest bezighoudt is niet of ze gelijk heeft, maar of ze het aankan; de beelden komen of ze wil of niet, en ze laten zich niet langer lezen als koele informatie.

Vaughn D'Angelo hoort bij DarkRiver, de luipaardroedel uit San Francisco, maar zelf is hij een jaguar. Hij is opgegroeid in omstandigheden die hem dichter bij het dier hebben gebracht dan de meeste changelings ooit komen, en hij vertrouwt zijn instinct sneller dan zijn verstand. Dat instinct richt zich op Faith. Het beest in hem wil haar opeisen, de man in hem ziet hoe breekbaar ze is, en hij begrijpt dat elke prikkel die hij haar geeft de laatste draden van haar zelfbeheersing kan doorknippen.

Intussen is Faith niet alleen. Er zijn Psy die haar gave nodig hebben voor hun eigen plannen en die er belang bij hebben dat ze zwijgt, binnen blijft en vooral geen contact zoekt met changelings. Wat zij in haar visioenen ziet, raakt bovendien aan de zaak waar DarkRiver zich al mee bezighoudt, zodat haar persoonlijke crisis en het conflict tussen de volken in elkaar grijpen.

Dit tweede deel van de Psy-Changeling-reeks verscheen in 2007 en volgt een nieuw hoofdstel, terwijl de wereld en een aantal personages uit het eerste deel terugkeren. Singh gebruikt Faith om een kant van de Psy-samenleving te laten zien die in het openingsdeel alleen werd aangestipt: de manier waarop begaafde kinderen worden ingezet als bezit, en de prijs die ze daarvoor betalen. Het contrast tussen haar steriele, geluiddichte bestaan en de tastbare, lawaaiige wereld van de changelings drijft zowel de romance als de spanning.

Wie de reeks op volgorde leest, vindt hier de eerste uitbreiding van de grotere verhaallijn: de Psy-raad komt scherper in beeld, en duidelijk wordt dat de rust in de PsyNet minder vanzelfsprekend is dan de Psy zelf geloven. Ook dit deel sluit het liefdesverhaal van zijn twee hoofdpersonen af, zodat het als zelfstandige roman te lezen is, al helpt kennis van deel één om de verhoudingen binnen DarkRiver meteen te plaatsen.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 7,27 ↑ Terug naar de volgorde

De Arrows zijn de geheime elite-eenheid van de Psy-raad: soldaten met dodelijke gaven, van jongs af aan gedrild en ingezet voor opdrachten waarvan de rest van de bevolking niets hoort. Judd Lauren was er een van. Hij heeft dingen gedaan die hij niet ongedaan kan maken, en toen hij eenmaal besloot te breken met de raad, bleef die training gewoon in hem zitten. Nu leeft hij als overloper tussen de wolven van SnowDancer, een roedel die hem tolereert maar niet vertrouwt, en die zijn ijzige beheersing als iets onnatuurlijks ervaart. Judd houdt die beheersing met opzet in stand: bij zijn soort gave is verlies van controle geen kleinigheid.

Brenna Shane Kincaid hoort wel bij de roedel. Ze werd ontvoerd door een seriemoordenaar die zich niet tot haar lichaam beperkte maar ook haar geest binnendrong. Ze is teruggekomen, maar niet als degene die ze was. Sindsdien voelt ze het kwaad in anderen scherper dan haar lief is, en ze vreest vooral wat dat met haarzelf doet. Haar familie en haar roedel willen haar beschermen; zij wil bewijzen dat ze niet gebroken is.

Wanneer er een lichaam wordt gevonden dat de sporen draagt van een vertrouwde vorm van waanzin, komt alles wat Brenna probeert weg te duwen weer boven. De enige die haar kan helpen begrijpen wat er met haar hoofd is gebeurd, is de man van wie haar changelingzijde het meest gruwt: een Psy die nergens op reageert. Tussen hen ontstaat een band die geen van beiden zoekt en die voor allebei riskant is, want Judds gave verdraagt geen emotie en Brenna's genezing verdraagt geen kilte. Het contrast tussen de twee zit in de details: hij mag niets voelen zonder gevaar, zij heeft juist aanraking nodig om te herstellen. Om hen heen staat een roedel die Brenna wil afschermen en die Judd met argusogen volgt.

Dit derde deel uit 2007 verlegt het zwaartepunt van de reeks voor het eerst naar SnowDancer, de wolvenroedel in de Sierra Nevada, en introduceert de Arrows, die in latere delen een steeds grotere rol spelen. Singh beschrijft uitvoerig hoe een roedel functioneert: de hiërarchie, het belang van aanraking tussen wolven, en wat het betekent voor iemand die die aanraking niet kan verdragen om daartussen te leven.

Tegelijk loopt er een onderzoek door het boek. De moord die aan het licht komt, staat niet op zichzelf, en wie erachter zit heeft belangen die verder reiken dan één roedel. Daarmee schuift de overkoepelende verhaallijn over de Psy-raad en haar methoden weer een stuk op.

Zoals de rest van de reeks is dit boek zelfstandig te lezen, met een afgerond liefdesverhaal, maar de familie Lauren en haar geschiedenis komen in latere delen terug. Lezers die op volgorde beginnen, krijgen hier de sleutel tot een deel van de reeks dat pas veel later helemaal zichtbaar wordt.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 8,00 ↑ Terug naar de volgorde

Talin McKade werkt met straatkinderen. Ze weet uit eigen ervaring hoe dat leven eruitziet, want haar eigen jeugd was doortrokken van geweld en angst. Nu verdwijnen er kinderen uit de groep die zij onder haar hoede heeft, en sommigen duiken dood weer op. De politie komt niet verder, en Talin beseft dat ze hulp nodig heeft van iemand die zich aan geen enkele officiële regel hoeft te houden. Dat betekent dat ze een geheim moet opgeven dat ze jarenlang heeft bewaard, en een man moet opzoeken die haar al lang geleden begraven heeft.

Clay Bennett is sentinel van DarkRiver, een van de luipaarden die het dichtst om de alfa heen staan. Zo vanzelfsprekend is dat niet altijd geweest: hij groeide op in de achterbuurten bij zijn menselijke moeder en heeft zijn changelingvader nooit gekend. Zonder roedel om hem te vormen probeerde hij het dier in zichzelf te onderdrukken. Dat ging mis, met gevolgen die hem zijn beste vriendin kostten. Toen hem daarna werd verteld dat Talin dood was, sloot hij dat deel van zichzelf af.

Ze staat dus voor zijn neus terwijl ze dood hoort te zijn, en ze komt iets vragen. Voor Clay betekent dat twee dingen tegelijk: de kans om te doen wat hij toen niet kon, en de zekerheid dat hij haar niet nog een keer laat gaan. Zijn luipaard is daar minder genuanceerd over dan de man, en die bezitsdrang botst met alles wat Talin over zichzelf en over vertrouwen heeft geleerd.

Samen gaan ze achter de verdwijningen aan. Dat spoor loopt door het deel van de wereld waar niemand toekijkt: kinderen zonder papieren, zonder familie, zonder iemand die aangifte doet. Wat ze vinden raakt aan grotere belangen dan een enkele misdadiger, en trekt DarkRiver mee in een conflict dat ook de Psy aangaat. Singh houdt het perspectief dicht bij de twee hoofdpersonen, zodat de lezer het onderzoek meemaakt met dezelfde gaten in de informatie als zij. Wat Talin over haar eigen verleden verzwijgt, weegt daarbij even zwaar als wat ze over de verdwijningen weet.

Dit vierde deel uit 2008 is het eerste in de reeks waarin de vrouwelijke hoofdpersoon een mens is, en Singh gebruikt dat om te laten zien hoe mensen zich staande houden tussen twee volken die allebei meer macht hebben. Waar de eerdere delen vooral de kloof tussen Psy en changelings verkenden, gaat het hier over de derde groep, die in de machtsverhoudingen meestal wordt overgeslagen.

Het boek is opgebouwd als een zoektocht met een strak tempo, waarbij het verleden van Clay en Talin stukje bij beetje wordt ingevuld naast het onderzoek in het heden. De roedelverhoudingen binnen DarkRiver, die in de eerste twee delen zijn neergezet, spelen een grote rol: Clay handelt niet alleen, en zijn roedelgenoten hebben hun eigen mening over wat hij doet. Het liefdesverhaal wordt afgerond, terwijl de overkoepelende lijn over wie er achter de schermen aan de touwtjes trekt, verder wordt uitgewerkt.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 8,00 ↑ Terug naar de volgorde

Een wetenschapper die precies weet wat ze bouwt en waarom het verkeerd is: dat is de positie waarin Ashaya Aleine verkeert. Ze werkt aan een neurale implantaat dat de Psy nog steviger aan elkaar en aan het gezag moet koppelen, in feite een vorm van slavernij voor haar hele psychisch begaafde volk. Meewerken doet ze niet uit overtuiging maar uit dwang: haar zoon is van haar gescheiden en zijn veiligheid hangt af van haar gehoorzaamheid. Aan de buitenkant is Ashaya het schoolvoorbeeld van Silence, koel en onverstoorbaar. Daaronder voert ze een wanhopige strijd om haar kind terug te krijgen en uit de greep van de PsyNet te ontsnappen.

Als die ontsnapping er eindelijk komt, loopt ze niet naar de veiligheid maar recht in het vizier van een scherpschutter.

Dorian Christensen behoort tot DarkRiver en is een van de gevaarlijkste mannen van de roedel. Hij is latent: zijn luipaard leeft in hem, maar hij kan niet veranderen. Die woede heeft hij omgezet in vaardigheid, en sinds hij zijn zus verloor aan een Psy-moordenaar draagt hij een haat mee die weinig ruimte laat voor nuance. Een Psy beschermen staat niet op zijn lijst van wensen, maar wanneer DarkRiver besluit dat Ashaya en haar zoon in leven moeten blijven, is hij degene die de opdracht krijgt.

Van daaruit ontstaat een verhaal dat het midden houdt tussen een achtervolging en een onderhandeling. Ashaya kan niemand vertrouwen, ook haar beschermer niet, en Dorian moet uitzoeken of de vrouw die hij bewaakt het slachtoffer is of onderdeel van het probleem. Ondertussen zit de Psy-raad haar dwarsverbanden aan te halen: de macht wordt zichtbaar geconcentreerd, en wie zich daar niet naar voegt, telt niet mee. Ashaya's zoon is geen bijfiguur maar de inzet van het hele verhaal, en dat geeft het boek een andere spanning dan de delen ervoor: er staat niet alleen een leven op het spel, maar ook de vraag hoever een moeder onder die druk gaat.

Dit vijfde deel uit 2008 geeft de reeks een duidelijker politieke laag. Het gaat niet langer alleen om individuele misdaden maar om een programma, met wetenschap als instrument. Singh laat via Ashaya zien hoe de Psy-elite van binnenuit werkt: laboratoria, hiërarchieën, en het gemak waarmee kinderen worden ingezet als drukmiddel.

Daarnaast krijgt een personage dat vanaf het eerste deel op de achtergrond meeloopt eindelijk het podium. Dorians latentie is in eerdere boeken terloops genoemd; hier wordt duidelijk wat het dagelijks met hem doet, en hoe zijn roedel daarmee omgaat. De verhouding tussen DarkRiver en SnowDancer, die in de vorige delen langzaam is opgebouwd, speelt eveneens mee.

Het liefdesverhaal wordt binnen dit deel afgesloten, maar de gevolgen van Ashaya's werk en de keuzes van de raad reiken verder. Lezers die de reeks op volgorde volgen, merken dat de afzonderlijke boeken hier beginnen samen te klikken tot één doorlopend conflict.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 8,00 ↑ Terug naar de volgorde

Kat tegen wolf, en geen van beiden van plan om als eerste toe te geven. Mercy is sentinel van DarkRiver, een van de weinige vrouwen die die positie bekleden, en ze voelt de druk om een partner te kiezen. Binnen haar eigen roedel is dat lastig: de mannen die sterk genoeg zijn om haar aan te kunnen, zijn er niet, en de rest deinst terug. Riley Kincaid is luitenant bij SnowDancer, degene die rust brengt waar anderen ontploffen, en hij heeft besloten dat Mercy van hem is. Zij denkt daar anders over. Hij is een wolf, zij is een kat, en ze zijn allebei gewend de leiding te nemen.

Wat als een reeks schermutselingen begint, wordt onderbroken door iets ernstigers. Een jonge changelingonderzoeker verdwijnt uit het gebied van DarkRiver. Wie hem heeft meegenomen, heeft hem om een reden nodig, en zodra die reden vervalt, is hij niets meer waard. Omdat de zaak beide roedels raakt, worden Mercy en Riley aangewezen om samen te werken, precies de twee die elkaar het liefst uit de weg gaan.

De zoektocht voert hen langs sporen die wijzen op meer dan een losse ontvoering. Er wordt gericht gezocht naar changelings met bepaalde kennis, en dat past in een patroon dat in eerdere delen van de reeks al zichtbaar werd. Tegelijk moeten de twee uitzoeken hoe hun eigen verhouding eruit kan zien, want bij changelings is dominantie geen kwestie van stijl maar van instinct. Wie zich onderwerpt, doet dat niet uit beleefdheid.

Dit zesde deel uit 2009 is het eerste in de reeks waarin beide hoofdpersonen changeling zijn, en Singh gebruikt dat om de roedelcultuur veel gedetailleerder uit te werken dan daarvoor. Hoe een sentinel zich verhoudt tot haar alfa, hoe een luitenant zijn mensen aanstuurt, wat er gebeurt als twee dominanten in dezelfde ruimte staan: het staat hier centraal in plaats van op de achtergrond.

Ook de betrekkingen tussen DarkRiver en SnowDancer krijgen een duidelijke plek. De twee roedels zijn bondgenoten geworden, maar een bondgenootschap tussen katten en wolven vraagt onderhoud, en een relatie tussen een sentinel en een luitenant heeft gevolgen die verder gaan dan de twee betrokkenen. Beide alfa's hebben daar een mening over. Ook de gevolgen van zo'n verbintenis komen aan bod. Wat gebeurt er met twee roedels als een sentinel en een luitenant zich aan elkaar binden, en wie beslist daarover? Dat is in deze wereld geen romantisch detail maar een kwestie van gebied, gezag en vertrouwen.

De ontvoeringszaak zorgt voor het tempo en de dreiging, terwijl het steekspel tussen Mercy en Riley voor de humor zorgt; dit is een van de lichtvoetiger delen uit de reeks. Het liefdesverhaal wordt afgerond binnen dit boek, terwijl de aanwijzingen over wie er jacht maakt op changelings doorlopen naar de volgende delen.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 10,50 ↑ Terug naar de volgorde

Een vrouw wordt bewusteloos en toegetakeld gevonden, en als ze bijkomt weet ze één ding zeker: ze is gevaarlijk. Verder is haar geheugen leeggehaald. Katya Haas kent haar eigen verleden niet, weet niet wie haar dit heeft aangedaan en kan niet vaststellen wat er in haar hoofd is achtergelaten. Ze vermoedt dat ze is geprogrammeerd om iemand te doden, en ze vecht vooral om haar verstand bij elkaar te houden terwijl ze niet weet welke gedachten van haarzelf zijn.

Dev Santos vindt haar. Hij draagt de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van zijn mensen en voor geheimen die hen het leven kunnen kosten als ze uitlekken. Bij een dreiging twijfelt hij normaal gesproken niet: die wordt uitgeschakeld. Katya past in elk profiel van een risico. Ze is bij hem terechtgekomen zonder dat iemand kan uitleggen hoe, ze heeft geen verifieerbaar verleden, en alles wijst erop dat ze precies is neergelegd waar haar opdrachtgever haar hebben wilde. Toch aarzelt hij, en dat is het gevaarlijkste wat hij kan doen.

Daarmee zitten ze vast aan elkaar. Katya's enige kans om te overleven en haar hoofd terug te krijgen is de man die haar misschien moet doden; Devs enige kans om te achterhalen wie zijn mensen zoekt, loopt via de vrouw die daarvoor is gestuurd. Elk stukje herinnering dat bovenkomt kan een aanwijzing zijn of een valstrik, en geen van beiden kan van tevoren weten welke van de twee. De verhouding tussen hen blijft daardoor het hele boek onder spanning staan: hij kan zijn oordeel niet eindeloos uitstellen zonder mensen in gevaar te brengen, en zij kan hem niets geven waarmee hij haar kan vrijpleiten.

Dit zevende deel uit 2009 kijkt naar een hoek van de Psy-Changeling-wereld die in de eerdere boeken alleen aan de rand zichtbaar was: de groepen die buiten de PsyNet om proberen te leven, en de mensen die hen beschermen. Waar de reeks tot dan toe vooral tussen roedels en de Psy-raad heen en weer bewoog, komt hier een derde partij scherp in beeld.

In toon is dit een van de donkerdere delen. Het verhaal draait om wat er overblijft van een persoon als je haar herinneringen weghaalt, en om de vraag hoeveel van iemands identiteit in het geheugen zit. Singh houdt de spanning vast door de lezer net zo lang in het ongewisse te laten als Katya zelf: elke nieuwe flard kan het beeld omkeren.

Ondertussen loopt de grote lijn van de reeks door. De druk op de Psy-samenleving neemt toe, er wordt van meerdere kanten aan de macht van de raad getrokken, en de gebeurtenissen in dit boek maken duidelijk hoe ver sommige partijen bereid zijn te gaan. Het liefdesverhaal wordt binnen dit deel afgerond.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 8,90 ↑ Terug naar de volgorde

Max Shannon is rechercheur in New York en een van de besten van het korps. Hij is geboren met een natuurlijk schild dat Psy buiten zijn hoofd houdt, wat hem onbruikbaar maakt voor de mensen die hem anders zouden kunnen sturen, en daarmee ook kansloos in een organisatie waarin de Psy de hoogste posten bezetten. Dat hij wordt aangewezen voor een zaak binnen het domein van een raadslid, is dan ook de laatste opdracht die hij verwachtte. Er wordt iemand vermoord uit de kring van naaste adviseurs van een Psy-raadslid, en de dader kiest zijn slachtoffers zorgvuldig.

Sophia Russo is J-Psy, een Justice-Psy. Haar werk bestaat eruit herinneringen op te halen uit de hoofden van daders van wie zelfs doorgewinterde agenten liever wegblijven. Jarenlang heeft ze de gruwelen van anderen door haar eigen geest laten gaan, en dat laat sporen na. J-Psy houden dat werk zelden lang vol; Sophia weet dat ze dicht bij het punt zit waarop haar geest breekt, en ze houdt dat voor iedereen verborgen. Als verbindingsofficier tussen de Psy en het onderzoek wordt ze aan Max gekoppeld.

Ze vormen een ongebruikelijk stel. Hij werkt op doorzettingsvermogen en mensenkennis, zij op vermogens die bewijs kunnen leveren dat geen enkele technische recherche boven tafel krijgt. Wat hen bindt is dat ze allebei te lang in het slechtste van mensen hebben gekeken, en de verleiding kennen om zelf te bepalen wat rechtvaardigheid is. Voor Sophia is die verleiding het gevaarlijkst: met alles wat er in haar hoofd is opgeslagen, is de stap van getuige naar rechter kleiner dan ze zou willen.

Dit achtste deel uit 2010 verschuift het perspectief opnieuw, nu naar de menselijke kant van de wereld en naar een Psy-beroepsgroep die eerder alleen was genoemd. Singh schrijft het als een politieroman binnen een paranormale reeks: er is een onderzoek met verdachten, verhoren en aanwijzingen, en het tempo komt daaruit voort. Singh geeft de stad daarbij een eigen rol. New York is in deze wereld even ongelijk verdeeld als de rest: Psy aan de top, mensen aan de onderkant, changelings in hun eigen gebieden. Max beweegt zich noodgedwongen door al die lagen, en zijn schild maakt hem tegelijk waardevol en verdacht.

Tegelijk schuift de overkoepelende verhaallijn op. De aanslagen op de omgeving van een raadslid staan niet los van de spanningen binnen de PsyNet, en de politieke verhoudingen die in eerdere delen zijn opgebouwd, komen hier samen in iets wat onmiskenbaar naar een breuk toe werkt.

Het liefdesverhaal tussen Max en Sophia wordt in dit boek afgerond. Wie op volgorde leest, ziet bovendien hoe de reeks langzaam van losse zaken naar één groot conflict beweegt, met de Arrows, de raad en de roedels allemaal op het bord.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 10,10 ↑ Terug naar de volgorde

Binnen SnowDancer is Drew Kincaid de tracker: hij spoort changelings op die de greep op hun dierlijke helft kwijtraken en brengt ze terug. Lukt dat niet, dan is hij ook degene die het onvermijdelijke doet. Het is werk waar weinigen van weten en waar niemand om vraagt, en Drew draagt het met een lichtheid die anderen weleens misleidt. Buiten dat werk is hij de speelsste man van het hol, iemand die grenzen opzoekt omdat hij nu eenmaal graag ziet waar ze liggen.

Indigo Riviere is luitenant, ouder dan Drew, hoog in de rangorde en niet geneigd om zomaar aanrakingen toe te staan. Bij wolven is huidcontact een dagelijkse noodzaak, maar de intieme variant ervan geeft Indigo niet snel weg, en zeker niet aan iemand die zijn zin gewend is te krijgen. Dat zij hem toch wil, is precies het probleem. Alles wat ze over zichzelf weet zegt dat ze afstand moet houden voordat ze allebei brandwonden oplopen. Drew heeft er een andere planning op nagehouden, en hij heeft geduld.

Terwijl die strijd zich binnen het hol afspeelt, komt er van buiten iets op de roedel af. De beweging die zich Pure Psy noemt, wint aan invloed en schuwt geweld niet, en het conflict dat daaruit voortkomt zal niet bij dreigementen blijven. De veiligheid van het gebied waar SnowDancer woont, staat op het spel, en juist de mensen die daarvoor moeten zorgen zijn met elkaar bezig.

Dit negende deel uit 2010 is het meest op de roedel zelf gerichte boek tot dan toe. Singh besteedt veel aandacht aan de interne verhoudingen bij SnowDancer: hoe dominantie werkt tussen een luitenant en iemand met een andere functie, waarom leeftijd en rang ertoe doen, en wat de rol van tracker betekent voor de man die hem vervult. De familie Kincaid, die eerder in de reeks al voorbijkwam, krijgt hier meer reliëf. Het hol van SnowDancer krijgt daardoor bijna de status van een personage: de gangen, de trainingsruimtes, de plek waar de kinderen worden opgevangen en de hoeken waar wolven zich terugtrekken komen allemaal voorbij. Ook de band met DarkRiver speelt mee, want tegen wat er aankomt heeft geen van beide roedels genoeg aan zichzelf.

Qua toon zit het boek tussen licht en donker in. Het steekspel tussen Drew en Indigo is speels, maar de achtergrond is dat niet: de dreiging die zich opbouwt, wordt in dit deel voor het eerst met naam en toenaam benoemd, en de personages weten dat er iets aankomt waar ze zich niet volledig tegen kunnen wapenen.

Het liefdesverhaal wordt binnen dit deel afgerond, terwijl de grotere conflictlijn openblijft. Voor lezers die de reeks op volgorde volgen is dit het boek waarin de opbouw naar de grote confrontatie duidelijk voelbaar wordt.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 8,70 ↑ Terug naar de volgorde

Aan het hoofd van SnowDancer staat Hawke, een alfa die gewend is te krijgen wat hij wil en die al heel lang alleen loopt. De vrouw die zijn partner had kunnen worden, verloor hij toen ze allebei nog kind waren, en sindsdien houdt hij een deel van zichzelf gesloten. Dat is niet alleen verdriet; voor een alfawolf is die leegte iets wat de hele roedel voelt.

Sienna Lauren kwam bij SnowDancer terecht toen haar familie de PsyNet verliet. Sinds die dag heeft ze één zwak punt, en dat is Hawke. Hij drijft haar tot razernij, ze kan zich niet van hem afwenden, en ze is niet van plan haar leven lang op afstand te blijven staan. Hawke vindt haar te jong en te kwetsbaar voor wat een wolf van een partner vraagt, en dat is niet het enige bezwaar: Sienna draagt een gave met zich mee die zij zelf nauwelijks in bedwang houdt en die voor iedereen om haar heen gevaarlijk is.

Wanneer Sienna besluit dat ze de regels niet langer accepteert, is de afstand tussen hen in één klap weg. Wat volgt is een confrontatie waarin allebei hun geheimen prijsgeven, precies op het moment dat ze die het hardst nodig hebben, want er komt iets op de roedel af dat groter is dan een persoonlijke kwestie. Een vijand heeft het gemunt op SnowDancer en richt zich op alles wat de wolven dierbaar is.

Dit tiende deel uit 2011 is een scharnierpunt in de reeks. Het romantische verhaal dat er vanaf het derde deel in kleine stukjes is opgebouwd komt hier tot volle omvang, en tegelijk komt de politieke lijn die vanaf het begin loopt in een stroomversnelling. Het boek is dan ook aanzienlijk langer dan de meeste delen en geeft veel ruimte aan de roedel als geheel: de kinderen, de luitenants, de hiërarchie en de manier waarop een alfa zijn mensen bij elkaar houdt als er van buiten aan wordt getrokken. Rond de twee hoofdpersonen staat een groot deel van de roedel: luitenants die al sinds het derde deel meelopen, jongeren die volwassen worden, families die elkaar door de jaren heen overeind hebben gehouden. Die opbouw zorgt ervoor dat de dreiging van buiten niet abstract blijft.

Singh combineert daarin twee dingen die in deze reeks steeds naast elkaar staan. Aan de ene kant een liefdesverhaal waarin twee mensen elkaar stap voor stap ontwapenen; aan de andere kant een oorlog die niet meer te vermijden is, met slachtoffers en met gevolgen die in de volgende delen terugkomen.

Wie de reeks op volgorde leest, doet er goed aan dit deel niet over te slaan. Het liefdesverhaal wordt afgerond, maar de gebeurtenissen rondom SnowDancer en de PsyNet veranderen de uitgangspositie van alles wat erna komt.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 12,29 ↑ Terug naar de volgorde

Opnieuw beginnen kan ook betekenen dat je je oude leven achterlaat zonder te weten wat ervoor in de plaats komt. Adria is een wolf-changeling en een geharde soldaat, en ze heeft net een streep gezet onder een verleden dat in de liefde net zo grillig was als in de strijd. In haar nieuwe gebied wacht een complicatie waar ze niet om heeft gevraagd: Riaz, luitenant bij SnowDancer, die zijn hart al heeft verpand aan een vrouw die niet van hem kan zijn.

Voor Riaz voelt de aantrekkingskracht die hij bij Adria ervaart als verraad aan alles waar hij zich aan heeft vastgehouden. Voor Adria is zijn eenzelvigheid meer dan alleen aantrekkelijk; het verteert haar, het maakt haar bang, en het dreigt precies dat nieuwe leven onderuit te halen waar ze zo hard aan heeft gewerkt. Ze proberen het te negeren en verliezen die strijd.

Wat ze samen afspreken is helder: geen beloften, geen banden, geen verplichtingen, alleen wat ze op dat moment nodig hebben. Bij wolven blijkt zo'n afspraak zelden vol te houden, en tegen de tijd dat ze doorhebben hoeveel ze te verliezen hebben, is het daarvoor te laat.

Ondertussen glijdt de wereld om hen heen verder af. Het conflict binnen de Psy-samenleving is niet langer iets wat zich achter gesloten deuren afspeelt, en de gevolgen ervan raken roedels, steden en hele bevolkingsgroepen. Adria en Riaz staan daar middenin, en op een bepaald moment moeten ze een keuze maken die verder reikt dan hun eigen verhouding.

Dit elfde deel uit 2012 doet iets wat Singh in deze reeks vaker toepast maar hier het sterkst: naast het centrale liefdesverhaal loopt een breed panorama van de wereld mee. Personages uit eerdere delen komen langs, verschillende verhaallijnen die eerder zijn opgezet schuiven een stuk op, en de lezer krijgt zicht op wat er tegelijkertijd op meerdere plekken gebeurt. Het boek functioneert daardoor ook als schakel: het bereidt voor op wat er in de volgende delen losbarst. Het boek geeft daarnaast ruimte aan wat er in de tussentijd met bekende stellen is gebeurd, zonder dat die fragmenten de hoofdlijn overnemen; voor wie op volgorde leest, werken ze als een tussenstand. Adria en Riaz zelf krijgen weinig gelegenheid om aan elkaar te wennen, omdat de omstandigheden hen telkens tot samenwerken dwingen.

De roman gaat over tweede kansen en over wat een mens doet met genegenheid die op het verkeerde moment komt. Adria en Riaz zijn allebei volwassen, gehavend en niet naïef, en dat geeft hun verhaal een andere kleur dan dat van de jongere stellen eerder in de reeks.

Het liefdesverhaal wordt binnen dit deel afgesloten. De grotere conflictlijn niet: die wordt hier juist opgevoerd tot een punt waarop duidelijk is dat de bestaande orde niet blijft zoals ze is.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 8,00 ↑ Terug naar de volgorde

Zeven jaar, drie weken en twee dagen heeft Kaleb Krychek gezocht naar één bepaalde vrouw. Als het boek begint, heeft hij haar gevonden en haar uit de kale cel gehaald waarin ze werd vastgehouden. Wat hij binnenbrengt is nauwelijks nog de persoon die ze was: uitgedroogd, getekend, wantrouwig tegenover elk glas water dat hij haar aanreikt. Kaleb is een van de machtigste en meest gevreesde Psy die er bestaan, iemand van wie zij weet wat hij kan, en hij heeft niet de minste aanleg voor zachtaardigheid. Toch is hij degene die haar moet terughalen, en hij is van plan iedereen die verantwoordelijk is voor haar gevangenschap daarvoor te laten boeten.

Die vrouw is Sahara Kyriakus, iemand van wie officieel geen spoor meer bestaat. Haar bestaan is uitgewist, haar familie heeft haar jaren geleden opgegeven, en wat er in die cel met haar is gebeurd zit nog volledig in haar. Wat ze weet over de man die haar heeft bevrijd, past niet bij wat hij nu doet, en ze kan niet inschatten of ze van de ene gevangenis in de andere is beland.

Dit twaalfde deel verscheen in 2013 en werd door de uitgever met opzet vrijwel zonder aankondiging op de markt gebracht: de flaptekst noemde geen namen en gaf alleen een handvol losse zinnen mee over een gevaarlijke opstandige met bloed aan zijn handen, een vrouw wier bestaan is uitgewist, en een liefdesgeschiedenis die de wereld kan doen kantelen. Die aanpak was geen toeval. Het boek betaalt vragen uit die vanaf het eerste deel zijn opgeworpen, en wie te veel vooraf weet, verliest een deel van de werking. Wat wel te zeggen valt: het verhaal draait grotendeels om twee mensen in één huis, om vertrouwen dat vanaf de grond moet worden opgebouwd, en om de vraag wat er precies met Sahara is gebeurd. Omdat de uitgever zo weinig prijsgaf, blijft ook een samenvatting als deze noodgedwongen terughoudend.

Dat maakt dit ook het deel dat zich het slechtst laat lezen zonder de voorgaande boeken. De machtsverhoudingen binnen de Psy, de structuur van de PsyNet en de positie van de personen die hier op het bord staan, zijn in de delen ervoor stap voor stap opgebouwd. De gebeurtenissen van het tiende en elfde deel werken bovendien rechtstreeks door in de situatie waarin dit verhaal begint.

Qua toon is dit een van de donkerste boeken uit de reeks. Het gaat over gevangenschap, over de sporen die geweld nalaat en over de vraag of iemand met een verleden als dat van Kaleb überhaupt nog iets anders kan zijn dan wat er van hem is gemaakt. Daaromheen loopt de grote verhaallijn door: de Psy-samenleving staat onder een druk die niet langer met conditionering is weg te nemen, en de keuzes die in dit boek worden gemaakt, bepalen hoe de reeks verdergaat.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 8,00 ↑ Terug naar de volgorde

Vasic is Arrow. Soldaat, sluipmoordenaar, wapen van de staat, en hij kent zichzelf niet anders. Wat hij in opdracht heeft gedaan, draagt hij mee als een last die hij niet kan afleggen, en hij leeft in de schaduw terwijl zijn volk zich vastklampt aan een hoop die net buiten bereik ligt. Want er is iets mis in de PsyNet. Een dodelijke besmetting verspreidt zich door het netwerk en drijft Psy tot moorddadige waanzin, en het aantal slachtoffers loopt op. Om die golf te stoppen krijgt Vasic een opdracht die op papier eenvoudig is en in de praktijk de moeilijkste van zijn leven: de empathen moeten wakker worden gemaakt.

Ivy Jane is zo'n empaat. Haar gaven zijn als gevaarlijk bestempeld en met een medische "behandeling" onderdrukt, een ingreep die haar geest heeft aangetast en haar bijna alles heeft afgenomen. Ze heeft daarna een eigen leven opgebouwd, buiten het zicht, en ze heeft geen enkele reden om te vertrouwen op een man in het zwart met ogen zo koud als winterijs. Wat ze zou moeten doen is wegrennen. Ivy heeft zelden gedaan wat ze zou moeten doen.

Dus kiest ze ervoor te vechten: voor haar mensen, die generatieslang zijn weggezet als een vergissing, en voor de Arrow die als een levend schild naast haar gaat staan terwijl hij ervan overtuigd is dat er voor hem niets meer te redden valt. Ivy is daarbij geen hulpeloze partij. Zij bepaalt wat er met haar gave gebeurt en moet anderen over de streep trekken, terwijl Vasic zich vooral als schild opstelt. De besmetting geeft het verhaal bovendien een tikkende klok: elke dag dat de empathen niets kunnen doen, kost levens.

Dit dertiende deel uit 2014 opent een nieuwe fase van de reeks. Waar de eerdere boeken toewerkten naar een confrontatie, gaat het hier om de nasleep en om de vraag wat er overeind kan blijven. De empathen, in de reeks lang niet meer dan een voetnoot, komen nu in het middelpunt te staan, en Singh werkt uit wat hun gave eigenlijk inhoudt en waarom een samenleving die emotie heeft uitgebannen hen als eerste heeft weggestopt.

Ook de Arrows krijgen meer diepte. Ze zijn vanaf het derde deel aanwezig als dreiging en als raadsel; hier wordt duidelijk hoe de eenheid werkt, hoe haar leden zijn gevormd en wat er van hen wordt gevraagd wanneer het systeem dat hen heeft gemaakt begint te wankelen.

Het boek is spoilergevoelig voor wie de reeks niet op volgorde leest, omdat de uitgangssituatie voortkomt uit gebeurtenissen in de voorgaande delen. Voor wie wel op volgorde leest, is dit het deel waarin de reeks van afbraak naar wederopbouw omslaat. Het liefdesverhaal van Vasic en Ivy wordt afgerond; de bredere strijd tegen de besmetting loopt door.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 9,50 ↑ Terug naar de volgorde

Wakker worden in een donkere cel, gewond, met je psychische vermogens geblokkeerd: zo begint dit veertiende deel voor Aden en Zaira. Twee Arrows, allebei getraind om te doden, allebei zonder enig idee wie hen heeft opgesloten of waarom. Ontsnappen lukt, maar daarmee zijn ze er niet: buiten de muren ligt een ruw en onherbergzaam landschap, ver van iedere bewoonde wereld. Hun enige kans om het te halen is het verborgen gebied van een roofdierroedel die geen vreemden binnenlaat.

Overleven móet, want de opsluiting was geen toeval. Iemand heeft het gemunt op het hele Arrow-korps, en die vijand mag niet slagen. Aden draagt de verantwoordelijkheid voor zijn mensen en is bereid daarvoor elke grens over te gaan, omdat hij gelooft dat er ook voor sluipmoordenaars een toekomst kan bestaan die uit meer bestaat dan bloed, dood en pijn.

Zaira deelt dat geloof niet. Zij weet wat er in haar zit en houdt zichzelf voor te beschadigd om terug te keren uit de afgrond waarin ze is grootgebracht. Wat haar op de been houdt is één ding: Aden beschermen, de enige die haar ooit is komen halen, hoe de omstandigheden ook waren. Dat maakt hun verhouding ingewikkeld, want zijn overtuiging dat niemand verloren is, botst frontaal op haar overtuiging dat zij dat wel is.

Achter de ontvoering blijkt een samenzwering te zitten die zich niet tot één volk beperkt. De draden lopen langs Psy, changelings en mensen, en dat maakt de zaak groter dan een aanslag op een eenheid. Wie hier achter zit, heeft belang bij chaos in een wereld die net probeert overeind te krabbelen.

Dit deel uit 2015 bouwt voort op de lijn die in het dertiende deel is ingezet en zet die door: de Arrows staan opnieuw centraal, nu niet als instrument van de macht maar als groep die haar eigen plaats moet vinden. Singh gebruikt Zaira om het uiterste van die vraag te onderzoeken. Silence bestond volgens de leer om de gewelddadigen en de waanzinnigen in toom te houden, en Zaira is precies degene over wie dat argument gaat. De opzet wijkt af van wat gebruikelijk is in deze reeks: het boek begint niet met een ontmoeting maar met een ontsnapping, en de verhouding tussen de twee ontwikkelt zich terwijl ze voortdurend in beweging zijn. Ook de roedel die hen opvangt krijgt een eigen stem, met alle argwaan die daarbij hoort.

Voor lezers die de reeks op volgorde volgen, is dit het boek waarin de nieuwe vijand vorm krijgt en waarin duidelijk wordt dat het herstel van de PsyNet niet zonder tegenstand zal verlopen. Er zit ook een lichtere kant aan: het samenleven van Arrows met een changelingroedel levert botsingen op die niet allemaal ernstig zijn.

Het liefdesverhaal van Aden en Zaira wordt binnen dit deel afgerond, terwijl de samenzwering doorloopt naar het slotdeel van deze reeks.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 10,00 ↑ Terug naar de volgorde

Na alles wat er is gebeurd, staat de Psy-Changeling-wereld op een kruispunt. Er ligt een akkoord op tafel, het Trinity Accord, dat samenwerking belooft tussen volken en groepen die elkaar eeuwenlang hebben gewantrouwd: Psy, changelings en mensen, oude vijanden, nieuwe bondgenoten en eenlingen die zich nergens bij aansluiten. Het is een sprankje hoop dat door veel handen tegelijk overeind wordt gehouden, en dat is precies het probleem. Honderd jaar wantrouwen verdwijnt niet met een handtekening.

Binnen Trinity vechten leden om invloed, en in de schaduw daarvan verzamelt zich iets kwaadaardigers. Het Consortium heeft zijn blik gericht op een kind dat alles belichaamt waar de nieuwe orde voor staat: een kind dat zowel Psy als changeling is. Tegelijk spoelt in San Francisco de noodkreet aan van een ontvoerde vrouw, en die zaak blijkt lastiger dan hij lijkt.

Wat volgt is geen verhaal met één hoofdpersoon. Dit vijftiende deel uit 2016 sluit de oorspronkelijke Psy-Changeling-reeks af en doet dat als ensemblestuk: de stellen uit de vorige veertien boeken komen allemaal langs, verhaallijnen die soms tien delen geleden zijn opgezet worden doorgetrokken, en de lezer krijgt te zien hoe het verder is gegaan met de roedels, de families en de kinderen. Singh heeft het boek nadrukkelijk geschreven als beloning voor wie de hele reeks heeft gevolgd.

Dat maakt het meteen het deel dat het minst geschikt is om mee te beginnen. Wie de voorgaande boeken niet kent, mist niet alleen de personages maar ook de reden waarom bepaalde ontmoetingen zwaar wegen. Wie ze wel kent, vindt hier de afronding van vragen die de hele reeks door zijn blijven hangen.

De rode draad is loyaliteit over scheidslijnen heen. Om de vermisten te vinden en de kwetsbaren te beschermen kan niemand het alleen af; de kracht zit in de banden die tussen de volken zijn ontstaan, en in mensen die hun positie op het spel zetten voor iemand van een andere soort. Daar staat tegenover dat er verraders binnen de gelederen zitten, en het boek stelt onomwonden de vraag of een bondgenootschap van eer onder die omstandigheden houdbaar is. Singh laat daarnaast zien wat er praktisch verandert wanneer volken gaan samenwerken: handel, huisvesting, veiligheidsafspraken en de vraag wie er verantwoordelijk is als het misgaat. De kinderen die in eerdere delen werden geboren of gered, spelen daarin een zichtbare rol.

Qua opbouw wisselt het boek korte scènes met bekende personages af met een doorlopende zoektocht, zodat het tempo hoog blijft terwijl het aantal perspectieven groot is. Het vormt de brug naar de vervolgreeks die Singh daarna begon, waarin dezelfde wereld wordt voortgezet met een nieuwe generatie hoofdpersonen. Als afsluiting van dit eerste grote deel van de saga zet het de wereld neer zoals die er na de omwenteling uitziet: veranderd, kwetsbaar en nog lang niet veilig.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 9,00 ↑ Terug naar de volgorde