The Mortal Instruments op volgorde

Clary Fray is vijftien, tekent graag en woont met haar moeder in New York. Tijdens een avond in de nachtclub Pandemonium ziet ze drie tieners met wapens en tatoeages een jongen doden. Het bijzondere is niet dat het gebeurt, maar dat niemand anders in de zaal iets merkt. De daders zijn even verbaasd als zij: gewone mensen horen hen niet te kunnen zien.

Zo raakt Clary verzeild in een wereld die zich al eeuwen achter de hare schuilhoudt. De drie zijn Shadowhunters, ook wel Nephilim genoemd, afstammelingen van mensen en engelen die de taak hebben demonen te bestrijden. Ze leven volgens strenge wetten, ze bewegen zich door een New York vol verborgen plekken en ze houden toezicht op de Downworlders: vampiers, weerwolven, elfen en heksenmeesters. Clary maakt kennis met de arrogante en snelle Jace, met de zelfverzekerde Isabelle en met haar broer Alec, die weinig zin heeft in een buitenstaander.

De volgende dag verdwijnt Clary's moeder. Het appartement is overhoop gehaald, er is iets in huis geweest dat er niet hoort, en Clary begrijpt dat haar moeder haar jarenlang iets heeft verzwegen. Haar herinneringen blijken bovendien niet te kloppen: er zijn gaten in die daar met opzet zijn aangebracht. Wie dat deed en waarom, is een van de vragen die het boek aandrijft.

De zoektocht voert langs de heksenmeester Magnus Bane, langs een vampiersnest in een verlaten hotel en langs de boekwinkel van Luke, de oude vriend van haar moeder van wie Clary niet meer weet wat ze moet denken. Steeds duidelijker wordt dat alles samenhangt met Valentine Morgenstern, een Shadowhunter die jaren geleden in opstand kwam tegen de eigen orde en die voor dood werd gehouden. Hij is op zoek naar de Mortal Cup, een voorwerp waarmee gewone mensen in Nephilim kunnen worden veranderd en dat daarom in verkeerde handen een leger kan opleveren.

Naast Clary loopt haar beste vriend Simon mee, die niets van deze wereld af weet en er toch in wordt meegetrokken, met gevoelens voor Clary die hij nooit heeft uitgesproken. De verhouding tussen Clary, Jace en Simon vormt de emotionele lijn van het boek, terwijl de spanning zit in de vraag wie Clary's moeder heeft meegenomen en waarom juist zij dingen kan zien en tekenen die anderen ontgaan.

Cassandra Clare publiceerde deze eerste roman in 2007. Ze schreef een verhaal dat vaart heeft, veel humor bevat en de stad New York gebruikt als een dubbele plattegrond: dezelfde straten, maar met deuren die alleen opengaan voor wie het juiste teken kent. Aan het slot vallen er onthullingen over Clary's familie die de rest van de reeks bepalen en die hier daarom onbesproken blijven.

City of Bones is het openingsdeel van The Mortal Instruments en het beste beginpunt van alles wat Clare later in dezelfde wereld schreef. Wie de zes delen op volgorde leest, begint hier.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 7,26 ↑ Terug naar de volgorde

Het tweede deel begint met een Clary die alles wat ze in het eerste boek heeft geleerd, het liefst weer zou vergeten. Ze kent nu haar afkomst, ze weet wie haar vader is en ze weet ook dat de gevoelens die tussen haar en Jace zijn ontstaan onmogelijk zijn geworden. Haar moeder ligt in een toestand waaruit niemand haar wakker krijgt. Clary probeert een gewoon leven te leiden, met haar vriend Simon, en merkt dat de Schaduwwereld haar niet loslaat.

Jace is ondertussen de gevangene van zijn eigen naam. Nu bekend is van wie hij afstamt, twijfelt de Clave, het bestuur van de Shadowhunters, aan zijn loyaliteit. Er komt een Inquisiteur naar New York die vastbesloten is zijn schuld te bewijzen, en Jace wordt opgesloten. Clary gaat op zoek naar een manier om hem daar weg te krijgen en ontdekt dat haar gave om runen te tekenen verder gaat dan het kopiëren van bestaande symbolen: ze kan tekens bedenken die niet in de boeken staan.

Ondertussen worden in de stad Downworlders dood aangetroffen, telkens volgens een patroon dat op een ritueel wijst. Valentine verzamelt de Mortal Instruments, de voorwerpen waarmee hij de macht van de engelen naar zijn hand wil zetten, en elk slachtoffer brengt hem een stap dichter bij zijn doel. De Clave, de vampiers, de weerwolven en het elfenhof vertrouwen elkaar niet, en juist dat wantrouwen speelt hem in de kaart.

Om hulp te krijgen zoeken Clary en haar vrienden het hof van de Seelie Queen op, waar niets gratis is en waar woorden altijd een dubbele bodem hebben. De prijs die de koningin vraagt, dwingt Clary iets te doen wat ze liever had verzwegen. Ook voor Simon verandert er in dit boek fundamenteel iets, iets waar hij niet om heeft gevraagd en dat zijn plaats in de groep volledig omgooit.

Cassandra Clare verbreedt het speelveld ten opzichte van het eerste deel. Alec worstelt met zijn gevoelens voor Magnus Bane en met wat zijn familie daarvan zou vinden, Isabelle laat haar minder harde kant zien, en Luke probeert de weerwolvenroedel bijeen te houden nu de verhoudingen tussen de soorten verslechteren. De confrontatie waar alles naartoe werkt, speelt zich af op het water bij New York, op een plek die Valentine zelf heeft gekozen.

City of Ashes verscheen in 2008 en is korter en donkerder dan het openingsdeel. Het is nadrukkelijk geen los boek: het bouwt voort op de onthullingen uit City of Bones en eindigt met een nieuwe mogelijkheid die het derde deel in gang zet. Wie de reeks in de juiste volgorde wil lezen, moet dit boek dus na City of Bones en voor City of Glass plaatsen.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 7,93 ↑ Terug naar de volgorde

Voor het eerst verlaat de reeks New York. Het derde deel speelt grotendeels in Idris, het verborgen thuisland van de Shadowhunters, en in de hoofdstad Alicante, een stad van demonentorens waar gewone mensen en Downworlders niet welkom zijn. Clary wil erheen omdat daar de enige persoon zou zijn die haar moeder uit haar coma kan halen. Jace wil juist niet dat ze komt en probeert haar tegen te houden, wat de spanning tussen hen er niet kleiner op maakt.

Clary gaat toch, en haar aankomst verloopt anders dan gepland. Simon, die mee is, belandt in een cel omdat de Clave niet begrijpt hoe een vampier daglicht kan verdragen; voor sommige Shadowhunters is hij eerder een proefstuk dan een gast. Clary zelf ontdekt in Idris hoeveel er over haar familie verzwegen is, en ze ontmoet er mensen die haar moeder van vroeger kenden en die een heel ander beeld van haar schetsen dan het beeld waarmee Clary is opgegroeid.

Ondertussen bereidt Valentine de aanval voor waar alles naartoe leidt. Hij heeft de Mortal Instruments nodig en de Clave moet beslissen hoe ze zich verdedigt, terwijl de raad verdeeld is en veel leden liever vasthouden aan oude wetten dan hulp aanvaarden van wezens die ze altijd hebben geminacht. Clary komt met een voorstel dat in Alicante ondenkbaar wordt gevonden: een manier waarop Shadowhunters en Downworlders elkaars kracht kunnen delen.

Om de wapens te vinden die daarvoor nodig zijn, moet Clary terug naar het landhuis waar Jace opgroeide, een plek die alleen slechte herinneringen oplevert. Er wordt in dit boek bovendien meer gevochten dan in de vorige delen, en het kost slachtoffers binnen de kring die de lezer inmiddels kent. Daarnaast krijgt de geschiedenis van Valentines Circle een gezicht: de generatie van Clary's ouders, de vrienden die ze verloren en de keuzes die ze destijds maakten, worden ingevuld door onder anderen de familie Lightwood en door een nieuw personage dat zich bij Valentine aandient.

Cassandra Clare bedoelde City of Glass uit 2009 oorspronkelijk als slotdeel van de reeks, en dat is te merken. Verhaallijnen die vanaf het eerste boek liepen, komen hier samen: de vraag wat er werkelijk met Clary's herinneringen is gedaan, wie Jace is, en wat Valentine met zijn experimenten beoogde. Het boek geeft antwoorden die de eerdere delen in een ander licht zetten, en daarom is de leesvolgorde hier belangrijker dan waar ook in de reeks.

Wie verder wil na dit deel: Clare schreef daarna nog drie romans rond dezelfde personages, waarmee The Mortal Instruments zes delen telt. City of Glass is het scharnierpunt waarop het eerste drieluik wordt afgesloten en waarop een deel van de personages een leven krijgt dat na deze oorlog verdergaat.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 8,36 ↑ Terug naar de volgorde

Na de gebeurtenissen van het derde deel is de oorlog voorbij en probeert iedereen op te pakken wat er van een gewoon bestaan over is. Clary begint aan haar opleiding tot Shadowhunter: ze traint in het Institute, leert vechten met wapens die ze nauwelijks kan tillen en merkt dat het opgroeien in de mensenwereld haar altijd een achterstand zal geven. Ze is samen met Jace, en dat zou het rustigste onderdeel van haar leven moeten zijn.

Dat is het niet. Jace slaapt slecht en droomt nachten achtereen dat hij Clary iets aandoet. Hij weigert erover te praten, houdt afstand en zoekt uitvluchten, wat Clary bang maakt op een manier die met demonen niets te maken heeft. Iets in hem is sinds de oorlog veranderd, en hij begrijpt zelf niet wat.

Simon staat intussen tussen twee vuren. Als vampier die in de zon kan lopen is hij een uitzondering, en zowel de clan van New York als andere partijen willen hem aan hun kant. Thuis wordt het nog ingewikkelder, want zijn moeder ontdekt wat haar zoon is geworden. Daarbij komt dat hij met twee meisjes omgaat die allebei denken dat ze de enige zijn: Isabelle Lightwood en de weerwolvin Maia. Zijn nieuwe huisgenoot Jordan houdt hem in de gaten om redenen die hij liever niet toelicht.

De echte dreiging komt langzaam op gang. Er worden dode Shadowhunters gevonden die zijn achtergelaten volgens een oud ritueel, en de sporen wijzen naar iemand die de Schaduwwereld al veel langer kent dan de Clave: Lilith, een demon uit de oudste verhalen, met een plan waarvoor ze precies de personages nodig heeft die de lezer het beste kent. Wat zij wil terugbrengen, hangt samen met alles wat Valentine ooit in gang zette.

Cassandra Clare schreef dit vierde deel uit 2011 als begin van een tweede drieluik binnen dezelfde reeks. De toon is volwassener dan in de eerste boeken: het gaat over wat een oorlog achterlaat bij mensen die hem hebben overleefd, over rouw, over verslaving aan macht, en over de vraag of je iemand kunt vertrouwen die zichzelf niet vertrouwt. Ook de relatie tussen Alec en Magnus krijgt meer diepte, nu het verschil tussen een sterfelijke en een onsterfelijke geliefde niet langer een theoretische kwestie is.

New York speelt opnieuw een hoofdrol, met plekken die zichtbaar zijn voor wie weet waar te kijken: een hotel vol vampiers, een nachtclub voor Downworlders, een onafgebouwde wolkenkrabber aan het water. Het boek eindigt met een wending die rechtstreeks doorloopt in City of Lost Souls, dus wie hieraan begint, houdt het volgende deel het beste binnen handbereik.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 9,95 ↑ Terug naar de volgorde

Jace is verdwenen, en Clary weet dat hij niet uit eigen beweging is weggegaan. Sebastian Morgenstern heeft hem aan zich verbonden op een manier die niemand ongedaan kan maken zonder dat beiden het niet overleven. De Clave besluit daarom dat Jace als verloren moet worden beschouwd, want de jacht op Sebastian gaat voor. Voor Clary, Isabelle, Alec, Simon en Magnus is dat geen antwoord, en dus gaan zij hun eigen weg.

Clary kiest voor de gevaarlijkste oplossing die er is: ze laat zich door Sebastian meenemen en doet alsof ze aan zijn kant staat. Vanuit zijn huis, dat niet op een kaart te vinden is, houdt ze met behulp van elfenringen contact met Simon. Ze moet dag na dag toneelspelen tegenover een broer die haar precies weet te raken, en tegenover een Jace die gelukkiger lijkt dan ooit maar niet meer zichzelf is. Hoe langer ze blijft, hoe moeilijker het wordt te bepalen wat echt is.

Sebastian werkt aan een plan waarvoor hij een tweede beker nodig heeft en het bloed van Lilith. Wat hij daarmee wil maken, zou de Shadowhunters van binnenuit kunnen vernietigen: strijders die alles kunnen wat Nephilim kunnen, zonder iets van hun gewetens. De rest van de groep zoekt intussen wanhopig naar een wapen dat Jace kan bevrijden zonder hem te doden, en die zoektocht voert langs oude bondgenoten, langs de IJzeren Zusters die de wapens van de Clave smeden en langs plekken waar geen van hen welkom is.

Ondertussen kraakt het aan alle kanten in de vriendenkring. Magnus en Alec praten voor het eerst openlijk over het verschil tussen een geliefde die veroudert en een die dat niet doet, en Alec wordt daarin verleid tot een gedachte die hij beter niet kan uitwerken. Simon is door zijn moeder de deur gewezen en probeert te leven met wat hij is geworden, terwijl Isabelle hem niet met rust laat. Maia en Jordan zoeken uit wat er van hun verleden is overgebleven.

Cassandra Clare bouwt dit vijfde deel uit 2012 op als een langzaam aangehaalde strop: de lezer weet steeds iets eerder dan de personages hoe gevaarlijk hun positie is. Het is het donkerste boek van de reeks, met veel aandacht voor de vraag hoeveel iemand mag opofferen voor degene van wie hij houdt, en voor de manier waarop Sebastian precies de zwakke plek van elk personage weet te vinden.

Het verhaal loopt rechtstreeks door naar het slotdeel City of Heavenly Fire. Wie de reeks op volgorde leest, moet dit boek na City of Fallen Angels lezen; los ervan is er nauwelijks aan te beginnen, omdat vrijwel alles voortkomt uit wat daar is gebeurd.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 8,03 ↑ Terug naar de volgorde

Het slotdeel van The Mortal Instruments opent met een aanval die duidelijk maakt hoe hoog de inzet is geworden. Sebastian Morgenstern valt met zijn Endarkened de Institutes aan, de Shadowhunter-bolwerken die over de hele wereld verspreid liggen. Wie hij gevangenneemt, komt niet terug zoals hij vertrok: de Endarkened waren zelf Shadowhunters, herkenbaar voor hun eigen familie en volledig aan Sebastian gebonden. Daardoor is dit een oorlog waarin de vijand het gezicht heeft van een broer, een ouder of een vriend.

De Clave trekt zich terug binnen de muren van Alicante en kiest voor verdediging, wat betekent dat er nauwelijks hulp komt voor de Institutes die nog buiten staan. Clary, Jace, Simon, Isabelle en Alec zijn het daar niet mee eens en gaan hun eigen weg, ook als dat tegen de wet ingaat. Jace draagt inmiddels het hemelse vuur in zich, iets wat hem een wapen geeft dat zelfs zijn vijanden niet verwachten, maar dat hem net zo goed kan verteren en dat hem gevaarlijk maakt voor de mensen om hem heen.

De zoektocht voert het gezelschap uiteindelijk voorbij de grenzen van de eigen wereld, naar Edom, een demonendimensie die eruitziet als een aarde waar alles is misgegaan. Daar wacht de confrontatie met Sebastian, die niet alleen macht wil maar ook erkenning van de zus die hij als zijn enige gelijke ziet. Wat hij Clary aanbiedt en wat zij daartegenover kan zetten, vormt de kern van het slot.

Cassandra Clare gebruikt dit boek uit 2014 ook om haar wereld te openen. In Los Angeles maken lezers kennis met Emma Carstairs en de familie Blackthorn, die later de hoofdrol krijgen in de reeks The Dark Artifices, en er wordt een lijn getrokken naar de negentiende-eeuwse verhalen uit The Infernal Devices. Oude bekenden uit de eerdere delen komen terug, van Magnus Bane en Luke tot de vampiers en weerwolven van New York, en bijna iedereen moet kiezen tussen zelfbehoud en de verdediging van een orde die hen zelden goed heeft behandeld.

Het is met afstand het dikste boek van de reeks en het neemt de tijd om alle verhaallijnen af te ronden: de verhouding tussen Alec en Magnus, de driehoek rond Simon, de plaats van Clary bij de Nephilim en de vraag wat er van de Downworlders wordt verwacht wanneer de Clave hen eindelijk nodig heeft.

De beslissende hoofdstukken spelen zich af tussen Alicante, Los Angeles en Edom, en Clare wisselt daarbij voortdurend van perspectief, zodat de lezer zowel de belegerde stad als het gezelschap in de demonenwereld volgt. Wie de zes delen op volgorde leest, eindigt hier. Het boek geeft de reeks een afsluiting en laat tegelijk genoeg open om door te lezen in de andere reeksen die Clare in dezelfde wereld situeerde.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 14,00 ↑ Terug naar de volgorde