The Parasol Protectorate op volgorde

Alexia Tarabotti is half Italiaans, ongetrouwd en volgens haar moeder hopeloos voorbij de leeftijd waarop een dame nog aan de man komt. Haar werkelijke bijzonderheid houdt de familie liever stil: Alexia werd zonder ziel geboren. In het alternatieve Victoriaanse Engeland dat Gail Carriger tekent, waar vampiers en weerwolven gewone leden van de betere kringen zijn, is dat geen beeldspraak maar een vaststaande eigenschap. Wie geen ziel heeft, heet preternatuurlijk en heft met een enkele aanraking alle bovennatuurlijke krachten op: zolang Alexia iemand vasthoudt, is die weer even doodgewoon sterfelijk.

Dat vermogen komt onverwacht van pas wanneer ze tijdens een avondje uit door een vampier wordt aangevallen. De aanvaller overleeft de ontmoeting niet, en dat is precies het soort voorval waar de kroon niet op zit te wachten. Koningin Victoria stuurt een onderzoeker op de zaak: Lord Conall Maccon, zelf een weerwolf en verantwoordelijk voor het toezicht op bovennatuurlijke aangelegenheden. Hij en Alexia kunnen elkaar niet luchten of zien, wat hun samenwerking er niet eenvoudiger op maakt en het boek zijn drijvende veer geeft.

Het onderzoek wordt dringender wanneer er in Londen bovennatuurlijke inwoners beginnen te verdwijnen, terwijl er tegelijk vreemde figuren opduiken die in geen enkel register voorkomen. Omdat Alexia door haar aard altijd dicht bij het probleem staat, schuift ze al snel op van getuige naar verdachte. Ze besluit daarom zelf uit te zoeken wie er achter de verdwijningen zit, en stuit daarbij op geleerden die het bovennatuurlijke niet zozeer vrezen als wel willen ontleden. Haar wapens zijn haar verstand, haar ongenadig directe manier van spreken en een met zilver verzwaarde parasol die ze met overtuiging weet te hanteren.

Carriger vertelt dit alles in de vormen van een negentiende-eeuwse salonroman: theevisites, baljurken, geroddel en een moeder die vooral bang is voor gezichtsverlies. Daaromheen staat een stad vol stoomtechniek en uitvindingen. Om Alexia heen beweegt een gezelschap dat de hele reeks zal meegaan, onder wie haar trouwe vriendin Ivy Hisselpenny en de flamboyante vampier Lord Akeldama. De toon is die van een komedie van manieren, met een misdaadplot als motor en een romance die zich nadrukkelijk niet aan de etiquette houdt.

Soulless verscheen in 2009 en was Carrigers debuut; het leverde haar een nominatie op voor de John W. Campbell Award voor beste nieuwe schrijver. Het boek legt de spelregels vast van een wereld waarin het bovennatuurlijke een kwestie van wetgeving, staatsbelang en goede manieren is, en waarin iemand zonder ziel juist daarom onmisbaar blijkt. Wie de Parasol Protectorate in volgorde leest, begint hier: dit is het deel waarin Alexia haar plaats in dat bestel voor het eerst opeist.

Carriger heeft zelf verteld dat zij voor de stijl van deze boeken putte uit P.G. Wodehouse, Jane Austen, Charles Dickens en negentiende-eeuwse reisverslagen. Dat is te merken: de zinnen zijn lang, de beleefdheidsvormen worden strikt nageleefd en de grootste rampen voltrekken zich onder het mom van een geslaagde visite. De parasol uit de titel van de reeks komt hier voor het eerst in actie.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 9,99 ↑ Terug naar de volgorde

Het tweede deel van de Parasol Protectorate treft Alexia Tarabotti in een heel andere positie aan dan het eerste. Ze heet inmiddels Lady Maccon, ze is getrouwd en ze heeft een officiële taak aan het hof van koningin Victoria gekregen. Dat betekent vooral meer papierwerk, meer verplichtingen en meer mensen die haar mening niet op prijs stellen. Huiselijk geluk is aan haar ook niet bijzonder besteed: haar Londense huis zit vol weerwolven die zich als kostgangers gedragen.

De rust is snel voorbij. Haar echtgenoot Lord Maccon vertrekt hals over kop en zonder behoorlijke uitleg, en tegelijk doet zich in de hoofdstad een verschijnsel voor dat niemand kan verklaren: bovennatuurlijke wezens verliezen ineens hun eigenschappen. Weerwolven kunnen niet veranderen, vampiers worden gewoon, spoken lossen op. Het effect lijkt op wat Alexia zelf met haar aanraking teweegbrengt, maar het treft hele delen van de stad tegelijk en trekt vervolgens verder. Voor een land dat zijn leger, zijn diplomatie en zijn nachtleven op bovennatuurlijke burgers heeft gebouwd, is dat een probleem van staatsbelang.

Alexia gaat op onderzoek uit, en het spoor voert haar naar Schotland, waar haar man ook naartoe blijkt te zijn afgereisd. Onderweg krijgt ze te maken met soldaten die uit een regiment met bovennatuurlijke manschappen komen, met een gezelschap reisgenoten dat haar geduld zwaar op de proef stelt en met de vraag hoe goed ze haar echtgenoot eigenlijk kent. Zijn verleden bij zijn oude roedel in Schotland is een hoofdstuk waar hij liever niet over praat, en juist dat hoofdstuk begint zich in het heden te mengen.

Carriger houdt vast aan de mengeling die Soulless zijn toon gaf: een mysterie dat serieus wordt uitgewerkt, verpakt in de omgangsvormen van de Victoriaanse betere kringen, met droge humor en veel aandacht voor kleding, rangen en beleefdheidsvormen. Het decor is deze keer ruimer dan Londen alleen. Er wordt gereisd met een luchtschip, er komt techniek aan te pas die in dit alternatieve negentiende-eeuwse Engeland net iets verder is dan in het onze, en de Schotse Hooglanden leveren een tegenwicht voor de salons uit het eerste deel.

Naast het raadsel van de verdwenen krachten draait Changeless om de vraag wat een huwelijk tussen twee zulke eigenzinnige mensen kan hebben. Alexia is gewend zelf te beslissen; haar man is gewend bevelen te geven. De vriendinnen en kennissen uit het eerste boek keren terug, en de kring rond Alexia wordt uitgebreid met personages die in de latere delen belangrijk blijven. Changeless verscheen in 2010 en haalde de bestsellerlijst van The New York Times. Het boek eindigt met een mededeling die de loop van de hele reeks verandert; daarover leest u hier verstandig genoeg niets.

De titels van de reeks spelen telkens met een eigenschap die iemand mist, en dat geldt ook voor dit deel: de vraag wie of wat hier precies onveranderlijk wordt gemaakt, is de kern van het raadsel. Changeless is daarmee het boek waarin de wereld van de Parasol Protectorate groter wordt gemaakt dan de Londense salons, zonder dat de reeks haar lichte toon opgeeft.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 7,17 ↑ Terug naar de volgorde

Na de gebeurtenissen van het tweede deel staat Alexia Tarabotti er alleen voor. Ze is bij haar man weg en woont weer bij haar moeder en halfzussen, die haar aanwezigheid als een last ervaren. Haar zwangerschap maakt de zaak veel erger dan een gewoon familieschandaal: van weerwolven wordt aangenomen dat zij geen kinderen kunnen verwekken, en dus gaat heel Londen ervan uit dat zij haar echtgenoot heeft bedrogen. De roddelbladen smullen ervan, haar familie zet haar op straat en koningin Victoria ontslaat haar uit de raad waarin ze net een plaats had veroverd.

Erger nog is dat de Londense vampiers haar dood willen hebben. Wat Alexia draagt, jaagt hen schrik aan, en zij zijn niet het soort tegenstander dat op een gelegen moment wacht. Aanslagen volgen elkaar op straat en in huis op, en Alexia beseft dat blijven geen optie is. Ze vertrekt naar het vasteland, met twee reisgenoten die het onwaarschijnlijkste gezelschap vormen dat ze zich had kunnen wensen, en zet koers naar Italië. Daar hoopt ze de Tempeliers te vinden: een orde die al eeuwen kennis verzamelt over mensen zonder ziel en misschien als enige kan uitleggen wat er met haar aan de hand is. Of die orde haar ook wil helpen, is een heel andere vraag.

Ondertussen blijft Lord Maccon in Engeland achter in een staat die niemand hem verbetert. Hij drinkt zich door zijn verdriet heen, tot grote ergernis van zijn roedel en van de bediendes die de scherven moeten opruimen. Hoe hij zijn eigen aandeel in de breuk gaat inzien, en wat de wetenschappers en vampierkliekjes van Londen ondertussen uitspoken, vormt de tweede lijn van het boek.

Blameless is daarmee het deel waarin de reeks haar toon iets verschuift. De salonkomedie blijft, met misverstanden, gênante visites en zinnen die alleen in een Victoriaanse conversatie kunnen vallen, maar de inzet is persoonlijker en de dreiging directer dan in de eerdere boeken. Alexia moet het doen zonder de rugdekking van haar huwelijk, haar ambt en haar familie; wat overblijft zijn haar verstand, haar vrienden en de parasol die inmiddels van meer bijzonderheden is voorzien dan enige parasol nodig heeft.

Carriger gebruikt de reis naar het zuiden om haar alternatieve negentiende eeuw uit te breiden buiten Engeland. Onderweg blijkt dat het bovennatuurlijke elders heel anders is geregeld, en dat de Britse gewoonte om vampiers en weerwolven als burgers te behandelen bepaald geen wereldnorm is. Blameless verscheen in 2010, als derde deel van de Parasol Protectorate, en werd net als zijn voorganger een bestseller. Het vormt het scharnierpunt tussen de eerste twee delen en de afronding van Alexia's verhaal.

Wie de reeks op volgorde leest, merkt bovendien dat het personagebestand in dit deel stevig wordt uitgebreid. Nieuwe bondgenoten en tegenstanders komen erbij, en de verhoudingen tussen roedels, kliekjes en overheidsdiensten worden verder uitgewerkt. Dat alles blijft ondergeschikt aan de hoofdvraag van het boek: wat Alexia draagt, waarom het zoveel partijen bang maakt en wie haar daarover de waarheid wil vertellen.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 7,07 ↑ Terug naar de volgorde

Het vierde deel van de Parasol Protectorate vangt aan met een Alexia die acht maanden zwanger is en daar weinig genoegen in schept. Ze is minder wendbaar dan ze gewend was, ze past in geen enkele japon meer en ze wordt door iedereen betutteld, terwijl er nu juist werk aan de winkel is. Een krankzinnig spook heeft haar namelijk opgezocht met een waarschuwing: iemand is van plan koningin Victoria te vermoorden. Spoken in deze wereld verliezen hun verstand naarmate hun lichaam vergaat, dus de boodschap komt in flarden en is nauwelijks te ordenen. Alexia neemt hem toch serieus.

Het onderzoek dat volgt voert haar door heel Londen, langs uitvinders, wetenschappelijke genootschappen, vampierkliekjes en de betere kringen die haar liever niet ontvangen. Ondertussen loopt het haar thuis ook niet mee. Er is een verhuizing gaande waarbij weerwolven en vampiers in hetzelfde huishouden moeten samenleven, haar zuster Felicity heeft zich bij de suffragettes aangesloten en laat dat iedereen weten, en er doet zich een plaag voor van zombie-egels die in de tuinen van de hoofdstad opduiken en niemand goed uitkomt.

Daar bovenop komt een tweede verhaallijn die zwaarder weegt. Lord Maccon heeft een verleden van meer dan een eeuw oud dat hij nooit heeft uitgelegd, en delen daarvan komen nu aan de oppervlakte. Wat er indertijd in zijn oude roedel is gebeurd, blijkt van belang voor de dreiging tegen de koningin en voor de veiligheid van Alexia zelf. Ook de ondoorgrondelijke Lord Akeldama krijgt meer profiel: waarom hij zijn huis vol jongemannen heeft en wat hij precies in zijn kasten bewaart, zijn vragen waar Alexia niet omheen kan.

Carriger houdt de mengeling van salonkomedie, misdaadverhaal en stoomtechniek vast, maar de opzet is in dit deel dichter en hectischer dan in de eerdere boeken. De hoofdstukken buitelen over elkaar heen, meerdere raadsels lopen door elkaar en het personagebestand is inmiddels flink gegroeid. De humor komt vooral uit het contrast tussen het plechtige Victoriaanse fatsoen en het zeer onfatsoenlijke gedrag van vrijwel iedereen in het verhaal.

Heartless verscheen in 2011 en is het voorlaatste deel van de reeks. Het brengt draden bij elkaar die in de drie voorgaande boeken zijn uitgelegd, van de aard van zielloze mensen tot de vraag hoe het Britse rijk zijn bovennatuurlijke burgers in het gareel houdt. Publishers Weekly prees de scherpe, geestige stijl waarin het is geschreven; het boek kwam binnen op de elfde plaats van de bestsellerlijst van The New York Times. Wie de reeks van voren af aan leest, vindt hier het deel waarin de inzet voor Alexia het persoonlijkst wordt.

De reeks kreeg haar naam van Alexia's parasol, en ook in dit deel is dat voorwerp meer dan een accessoire. Het is uitgerust met snufjes die de uitvinders uit haar kennissenkring erin hebben gebouwd, en het komt van pas op momenten dat fatsoenlijke argumenten tekortschieten. De combinatie van dat soort details met een ernstig bedoelde moordaanslag typeert het boek.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 11,50 ↑ Terug naar de volgorde

Met Timeless sloot Gail Carriger in 2012 de Parasol Protectorate af. Alexia Tarabotti, Lady Maccon, heeft haar leven opnieuw ingericht rond een huishouden dat niet in een gewone Victoriaanse handleiding past: haar echtgenoot is alfa van een weerwolvenroedel, haar dochtertje verandert af en toe in iets wat het beste met tact kan worden omschreven, en de vampier Lord Akeldama heeft zich met veel vanzelfsprekendheid over de opvoeding ontfermd. Dagelijks bestuur bestaat dan ook vooral uit het bijeenhouden van partijen die elkaar van nature wantrouwen.

Die betrekkelijke rust houdt op wanneer er uit Egypte een uitnodiging komt die geen uitnodiging is. Een zeer oude vampierkoningin in Alexandrië verlangt Alexia en haar dochter te zien, en zulke verzoeken slaat men niet af. Het hele gezelschap zet dus koers naar de Middellandse Zee: echtgenoot, kind, bedienden, vrienden en een theatergezelschap dat om eigen redenen meereist. De reis zelf, met luchtschip en boot, levert het soort ongemakken op waar Carriger graag over schrijft, van kleding die voor het klimaat volstrekt ongeschikt is tot reisgenoten die zich onmogelijk gedragen.

In Egypte wacht meer dan een audiëntie. Daar bevindt zich het gebied van de zogeheten God-Breaker Plague, een verschijnsel dat bovennatuurlijke wezens hun krachten ontneemt zodra zij het naderen. Voor vampiers en weerwolven is die streek dus levensgevaarlijk, terwijl Alexia er als zielloze vrouw juist onaangedaan doorheen kan lopen. Wat die plaag is, waar zij vandaan komt en wat zij te maken heeft met het ontstaan van mensen zoals Alexia, vormt de laatste grote vraag van de reeks. De oude koningin in Alexandrië weet dingen die in Londen niemand weet, en zij deelt die kennis niet zomaar.

Ondertussen loopt er in Engeland een tweede verhaallijn door, waarin de verhoudingen tussen de Londense kliekjes, roedels en overheidsdiensten opnieuw op scherp komen te staan. Personages die sinds het eerste deel op de achtergrond meelopen, krijgen in dit boek hun plaats: bedienden, journalisten, uitvinders en een enkele professor van twijfelachtig allooi.

Carriger houdt tot het einde vast aan de toon die de reeks kenmerkt. Het verhaal wordt verteld met de omgangsvormen van een komedie van manieren, met veel aandacht voor etiquette, uiterlijk vertoon en beleefd geformuleerde beledigingen, terwijl er ondertussen aanslagen worden gepleegd en oude geheimen boven water komen. Wie de Parasolverse verder wil volgen, kan na dit deel terecht bij de reeksen Finishing School en Custard Protocol, die zich in dezelfde wereld afspelen maar andere generaties volgen. Timeless zelf is bedoeld als sluitstuk: het beantwoordt de vragen die in Soulless werden opgeworpen en brengt Alexia's verhaallijn tot een afronding.

Het boek verscheen op 28 februari 2012 bij uitgeverij Orbit, met een omslag van Lauren Panepinto. Van de vijf delen is dit het boek dat het verst van Engeland af speelt, en dat gebruikt Carriger om te laten zien hoe anders het bovennatuurlijke buiten Europa is georganiseerd. De humor, de romantiek en het misdaadverhaal blijven daarbij even nauw verweven als in de eerdere delen.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 11,50 ↑ Terug naar de volgorde