The Serpentwar Saga op volgorde

Erik von Zwartheide is de buitenechtelijke zoon van een baron en werkt als smidsknecht in het wijndorp Ravensburg. Zijn vriend Roo Avery is een handige kleine ritselaar die overal een gaatje in ziet. Wanneer een uit de hand gelopen ruzie hen als veroordeelden in een cel doet belanden, lijkt hun verhaal daar te eindigen. In plaats daarvan krijgen ze een keuze die eigenlijk geen keuze is: sterven, of zich aansluiten bij een geheime militaire eenheid die naar de andere kant van de wereld vertrekt.

Die eenheid staat onder bevel van Calis, een halfelf met een lange staat van dienst, en heeft een opdracht waarvan de meeste deelnemers de afloop niet zullen meemaken. Ver van het Koninkrijk der Eilanden, op het continent Novindus, verzamelt zich een leger onder het vaandel van de Smaragden Koningin. Wie zij werkelijk is en wat zij wil, weet vrijwel niemand; wel is duidelijk dat achter haar de Pantathiaanse slangenpriesters staan, en dat hun plannen verder reiken dan een gewone veroveringsoorlog. Om erachter te komen wat er precies broeit, moeten Calis en zijn mannen zich als huurlingen in dat vijandelijke leger laten inlijven.

De opleiding die daaraan voorafgaat, vormt een groot deel van het boek. Erik ontdekt dat hij geschikt is voor het soldatenvak, Roo dat hij vooral geschikt is voor alles wat met geld en onderhandelen te maken heeft, en beiden leren wat het betekent om afhankelijk te zijn van de mensen naast je. Om hen heen bewegen figuren die lezers van Raymond E. Feist al kennen of nog zullen leren kennen: de gokker Nakor, die meer over de Koningin weet dan hij loslaat, en de raadselachtige Miranda, die zich als bondgenoot opwerpt maar duidelijk een eigen agenda heeft.

Shadow of a Dark Queen verscheen in 1994 en opent De Slangenoorlog, de vierdelige cyclus die in het Nederlands bekendstaat als De boeken van De Slangenoorlog. Het is tevens een nieuw hoofdstuk in de veel grotere Riftwar-cyclus rond de wereld Midkemia, waarmee Feist in 1982 debuteerde. Voorkennis is niet strikt nodig, want Erik en Roo zijn nieuwkomers door wier ogen de wereld opnieuw wordt geïntroduceerd, maar wie de eerdere reeksen kent, herkent oude bekenden als Puc en het belang van bepaalde plaatsen en artefacten.

De toon is aanzienlijk harder dan in Feists vroege werk. Het boek besteedt veel aandacht aan militaire training, tucht en kameraadschap, en laat zien wat oorlog met gewone mensen doet die er niet om hebben gevraagd. Tegelijk zet Feist de grote lijn neer die de hele cyclus draagt: een dreiging die zich over zee opbouwt, een koninkrijk dat te laat begint met voorbereiden, en twee jongens uit hetzelfde dorp die ieder een totaal andere weg inslaan.

Feist bouwt de spanning bovendien op via wat de personages níét weten. De lezer krijgt stukje bij beetje te horen wie er achter de Smaragden Koningin schuilgaat, terwijl Erik en Roo nog denken dat ze aan een gewone huurlingencampagne beginnen. Die kloof tussen wat de mannen op de grond zien en wat de magiërs vermoeden, bepaalt het tempo van de hele reeks. Het boek verscheen in het Nederlands als De schaduw van een duistere koningin.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 9,50 ↑ Terug naar de volgorde

Terug van een missie waarvan hij niet had verwacht die te overleven, kiest Rupert 'Ru' Avery niet voor het leger. Waar de meeste overlevenden in dienst treden van de prins van Krondor, wil Ru maar één ding: de rijkste en machtigste koopman van het Koninkrijk worden. Hij begint met een kar, een lading en een scherp oog voor wat mensen nodig hebben voordat ze het zelf doorhebben, en bouwt van daaruit stap voor stap een handelshuis op. Een tekort aan graan in de Vrije Steden levert hem de doorbraak waar hij op wachtte.

Rijkdom blijkt echter net zo gevaarlijk als het slagveld. Ru krijgt te maken met concurrenten die niet terugdeinzen voor omkoping, chantage of erger, met schuldeisers die hun geld op het verkeerde moment opeisen en met bondgenoten die hem vooral als hefboom zien. Ook zijn privéleven wordt er niet eenvoudiger op: hij trouwt met Karli, de dochter van een handelspartner, terwijl hij zich tegelijkertijd laat inpalmen door Sylvia Esterbrook, de dochter van de machtigste koopman van Krondor en daarmee van zijn grootste rivaal. Wie hij vertrouwt en wie hem gebruikt, is voor de lezer vaak eerder duidelijk dan voor Ru zelf.

Naast die handelslijn loopt het verhaal van Erik von Zwartheide, die wél soldaat blijft en binnen het leger van het Koninkrijk snel opklimt. Calis en zijn eenheid keren terug naar Novindus om te achterhalen hoever de Smaragden Koningin met haar voorbereidingen is, en wat ze daar aantreffen, verandert het beeld van de oorlog die eraan komt. Ondertussen ontdekken de magiërs van Midkemia dat er een derde partij in het spel is gestapt: iets wat noch bij de Koningin noch bij de slangenpriesters hoort en zich met beide voedt.

Boven dat alles hangt de Levenssteen, het artefact in Sethanon dat sinds eerdere delen van de Riftwar-cyclus als een verborgen kruitvat onder de wereld ligt. De vraag wie er uiteindelijk grip op dat voorwerp krijgt, verbindt de handelsavonturen in Krondor met de militaire verkenningen overzee.

Rise of a Merchant Prince uit 1995 is het tweede deel van De Slangenoorlog en het meest ongewone boek van de vier: een fantasyroman waarin grootboeken, kredieten en scheepsladingen minstens zoveel spanning opleveren als wapens. Raymond E. Feist gebruikt de opkomst van zijn koopman om Midkemia van een economische onderkant te voorzien, en laat tegelijk zien hoe een oorlog al jaren voordat hij begint wordt gefinancierd. Lezers beginnen het best bij Shadow of a Dark Queen, omdat de vriendschap tussen Erik en Ru en hun gedeelde verleden hier voortdurend meespelen.

Het Nederlandse taalgebied kent dit deel als De macht van een koopmansprins. De titel dekt de lading: dit is het boek waarin Feist laat zien dat macht in Midkemia net zo goed via pakhuizen en leningen loopt als via legers. Roo's opkomst wordt met kleine, concrete stappen verteld, van een eerste vrachtje tot een handelshuis dat zelf schepen laat bouwen, en juist die opbouw maakt duidelijk hoeveel er straks op het spel staat.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 8,79 ↑ Terug naar de volgorde

De voorbereidingen zijn voorbij: de vloot van de Smaragden Koningin steekt over. Haar enorme leger, opgebouwd uit huurlingen, veroverde volkeren en wezens die geen mens zou willen tegenkomen, zet koers naar het Westelijke Rijk van het Koninkrijk der Eilanden. De koninklijke troepen zijn zwaar in de minderheid en weten dat een open veldslag zelfmoord is. De enige bruikbare strategie is vertragen, uitputten en de vijand dwingen te vechten op plekken die hem slecht uitkomen.

Erik von Zwartheide is inmiddels sergeant-majoor en draagt verantwoordelijkheid voor duizenden mannen; Ru Avery, die van zijn handelsimperium een fortuin heeft gemaakt, ontdekt dat een koopman zich niet buiten een oorlog kan houden en dat zijn geld nu de verdediging moet financieren. Beiden hebben een positie bereikt waar hun beslissingen levens kosten of sparen, ver van de twee dorpsjongens uit het eerste deel.

Wat het leger van de Koningin werkelijk zoekt, is niet land of buit maar de Levenssteen in Sethanon: een artefact uit de tijd van de Drakenheren dat, in verkeerde handen, veel meer kan vernietigen dan één koninkrijk. Tegelijk blijkt de Koningin zelf niet de enige macht achter de invasie. Op de verre wereld Shila, ooit het thuisland van de Saaur, hebben uitgehongerde demonen een weg naar Midkemia gevonden, en hun koning heeft met niemand een verbond gesloten. Voor de magiërs Puc en Miranda wordt het daarom dringend om Macros de Zwarte terug te vinden, want zijn kennis van dit soort wezens kan het verschil maken.

Rage of a Demon King verscheen in 1997 en is het derde deel van De Slangenoorlog, tevens het elfde boek in de bredere Riftwar-cyclus. Het is het meest militaire deel van de vier: Raymond E. Feist beschrijft uitgebreid hoe verdedigingslinies worden opgezet, hoe een terugtocht wordt georganiseerd en wat een belegering met een stad doet. Publishers Weekly noemde de beschrijving van de gevechten om Krondor indrukwekkend, al had het blad kritiek op Feists stijl en op de manier waarop vrouwen in het boek worden neergezet.

Wie de reeks tot hier heeft gevolgd, ziet de lijnen uit de eerste twee delen samenkomen: de verkenningsmissies naar Novindus, de handelsimperia in Krondor en de oude geheimen rond Sethanon blijken onderdelen van hetzelfde probleem. Het boek laat zich niet los van zijn voorgangers lezen, en eindigt met een situatie die in het slotdeel, Shards of a Broken Crown, wordt opgeruimd. Voor lezers van de eerdere Riftwar-boeken is dit bovendien het deel waarin bekende figuren uit de geschiedenis van Midkemia hun rol opeisen.

In het Nederlands verscheen dit deel als De razernij van een demonenkoning. Naast de veldslagen krijgen de persoonlijke verhoudingen ruimte: Erik en Ru zijn beiden vader en echtgenoot geworden, en de oorlog dwingt hen te kiezen tussen hun gezin en hun plicht. Feist wisselt daardoor grootschalige strategie af met scènes waarin één beslissing van één man de uitkomst van een gevecht bepaalt.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 9,95 ↑ Terug naar de volgorde

Als de rook is opgetrokken, blijkt winnen iets anders dan vrede hebben. Het Westelijke Rijk ligt in puin, Krondor is zwaar getroffen, hele streken zijn ontvolkt en de schatkist is leeg. Wat overblijft van het bestuur moet tegelijk de honger bestrijden, de wegen weer veilig maken en voorkomen dat andere machten van de zwakte profiteren. Dat laatste gebeurt onmiddellijk: in het zuiden schuift het Keizerrijk Kesh op naar gebieden die het altijd al claimde, en in het noorden houdt een deel van het verslagen invasieleger stand.

Aan het hoofd daarvan staat Fadawah, ooit opperbevelhebber onder de Smaragden Koningin. Hij is niet van plan zich terug te trekken en gebruikt de chaos om uit de resten van het leger een eigen rijk te smeden, compleet met steden, belastingen en bondgenoten die hun kans schoon zien. Wie in dat machtsvacuüm de bovenhand krijgt, bepaalt hoe de kaart van het Koninkrijk er de komende generatie uitziet.

Tegenover hem staan vooral jonge mensen. Jimmy en Dash, kleinzoons van een van de invloedrijkste edelen die Krondor heeft gekend, krijgen taken die veel te zwaar zijn voor hun leeftijd: de een in de politiek en de spionage, de ander als nieuwe sheriff van een stad waar bendes, smokkelaars en corrupte wachters de dienst uitmaken. Erik von Zwartheide voert het leger aan dat het westen stap voor stap moet heroveren, en om hen heen bewegen edelen die met elkaar wedijveren om de restanten van de macht. Daar komt bij dat de vijand zich niet tot gewone oorlogvoering beperkt: er wordt zwarte magie ingezet die de doden tegen de levenden keert.

Shards of a Broken Crown uit 1998 sluit De Slangenoorlog af en is tevens het twaalfde deel van de Riftwar-cyclus. Raymond E. Feist kiest hier bewust voor een ander soort verhaal dan in de voorgaande delen: geen grote invasie, maar de moeizame nasleep ervan, met bestuur, wederopbouw en politiek steekspel als hoofdmoot. Juist daardoor krijgen personages die eerder op de achtergrond stonden nu de ruimte.

Voor wie de cyclus in volgorde leest, is dit het deel waarin rekeningen worden vereffend en waarin duidelijk wordt wat de oorlog de families van Midkemia heeft gekost. Losse lezing wordt afgeraden: het boek veronderstelt kennis van de gebeurtenissen uit de drie eerdere delen en, op de achtergrond, van de oudere Riftwar-romans. Feist zette de wereld na deze reeks voort in nieuwe cycli, waarin de gevolgen van de Slangenoorlog nog lang doorwerken.

Opvallend is verder de aandacht voor de onderkant van de samenleving. Een groot deel van het verhaal speelt zich af in een verwoeste stad waar dieven, vluchtelingen en oud-soldaten om dezelfde schaarse middelen vechten, en waar gezag moet worden heroverd zonder leger of geld. Wie Feists eerdere boeken over Krondor kent, herkent daarin de terugkeer van een thema dat hij al vanaf zijn debuut uitwerkt: de stad zelf als personage.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 8,26 ↑ Terug naar de volgorde