Seekers op volgorde

Het openingsdeel van Seekers brengt vier jonge beren in beweging die elkaar nog helemaal niet kennen. Kallik is een ijsbeerwelp die op het zee-ijs haar moeder verliest en in dezelfde ramp gescheiden raakt van haar broertje Taqqiq; ze weet niet of hij nog leeft en gaat hem zoeken. Toklo is een grizzlywelp die alleen achterblijft wanneer zijn moeder Oka hem verlaat, verdoofd door het verlies van zijn zieke broertje Tobi en door de zalm die ieder jaar schaarser wordt. Lusa is een zwarte beer die geboren is in het berenverblijf van een dierentuin; zij kent de wildernis alleen uit de verhalen van oudere beren, tot er een nieuwe beer binnengebracht wordt die haar vertelt hoe het buiten de omheining is. En dan is er Ujurak, een kleine grizzly die gewond wordt aangetroffen en die niet is wat hij lijkt: hij kan de gedaante van andere dieren aannemen en voelt zich naar een bestemming getrokken die hij zelf niet kan benoemen.

Erin Hunter is het gezamenlijke pseudoniem waaronder onder meer Tui T. Sutherland en Cherith Baldry deze reeks schreven; het is hetzelfde team dat achter Warriors zit, maar dan met beren in plaats van katten. Dat verschil is bewust gekozen. Beren leven grotendeels alleen, kennen geen roedel of clan, en juist daardoor is het samenkomen van deze vier iets wat tegen hun natuur ingaat. Een zwarte beer, een grizzly en een ijsbeer horen niet bij elkaar te lopen, en de schrijvers halen veel spanning uit de vraag of het gezelschap standhoudt.

De hoofdstukken wisselen per beer van gezichtspunt, zodat je ziet hoe drie losse verhalen langzaam naar elkaar toe kruipen. De wereld wordt strikt vanuit dierenogen beschreven: mensen heten platgezichten, auto's en wegen zijn onbegrijpelijke verschijnselen, en de geuren, sterren en tekens die de beren lezen sturen hun beslissingen. Daarmee komt ook het thema van de reeks meteen boven water. De beren merken dat hun leefgebied krimpt, dat het ijs eerder wegsmelt dan het hoort en dat de mensen overal opduiken waar vroeger niemand kwam. De zoektocht naar een plek waar ze met rust gelaten worden, is dus niet alleen een avontuur maar ook een kwestie van overleven.

Het boek speelt zich af in de uitgestrekte natuur van Canada en is bedoeld voor lezers vanaf een jaar of negen. Het is het eerste deel van een boog van zes, die later een vervolgreeks van nog eens zes delen kreeg onder de naam Return to the Wild. Wie hier begint, krijgt vooral het vertrek te zien: hoe elk van de vier alles kwijtraakt wat hij of zij kende, en hoe ze aan het eind van hun eigen weg elkaars pad kruisen.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 7,85 ↑ Terug naar de volgorde

In het tweede deel komen de vier welpen voor het eerst samen op een plek die alle beren kennen van horen zeggen. Great Bear Lake is een heilig meer waar zwarte beren, grizzly's en ijsberen zich ieder jaar verzamelen voor de langste dag van het jaar. Het is bedoeld als een tijd van vrede, genezing en verhalen, waarin soorten die elkaar normaal mijden een bestand sluiten.

Lusa heeft de veiligheid van de dierentuin achter zich gelaten en probeert zich staande te houden in een wildernis waar ze niets van weet. Onderweg heeft ze de grizzly Toklo gevonden en de vreemde welp Ujurak, die van gedaante kan wisselen en die het gezelschap steeds verder voert zonder goed te kunnen uitleggen waarheen. Kallik reist intussen alleen. Zij vertrouwt op haar gevoel en op de sporen van beren die dezelfde route eerder liepen, en hoopt vurig dat ze bij het meer eindelijk nieuws krijgt over haar broer.

Het samenkomen loopt anders dan de rust van de plek belooft. Onder het kalme oppervlak van het meer en achter de plechtigheden van de bijeenkomst broeit het. Er zijn beren die de oude afspraken niet serieus nemen, er wordt gevochten over vis en over ruimte, en de vier jonge dieren merken dat ze bij geen enkele groep helemaal horen. Voor Kallik is er bovendien een pijnlijke ontdekking: familie terugvinden is niet hetzelfde als familie terugkrijgen.

Wat het boek interessant maakt, is dat het samenwerken hier voor het eerst een echte prijs krijgt. Een zwarte beer, een grizzly en een ijsbeer hebben verschillende voedselbehoeften, verschillende gewoonten en diepe vooroordelen over elkaar. De schrijvers laten die verschillen niet verdampen in vriendschap, maar gebruiken ze als bron van ruzie. Pas als de welpen bereid zijn hun eigen gelijk opzij te zetten, hebben ze enige kans om de winter en de tocht die voor hen ligt te overleven.

De vertelling wisselt opnieuw per hoofdstuk van beer, zodat dezelfde gebeurtenis er vanuit drie soorten heel anders uitziet. Daarnaast bouwt dit deel de mythologie van de reeks uit: de sterrenbeelden waarin de beren hun voorouders zien, de verhalen over de eerste beren en de tekens die Ujurak meent te lezen in wolken, vogels en de stand van het ijs. Die tekens sturen de reis, maar ze spreken elkaar ook tegen, en niet iedereen in het gezelschap gelooft er even sterk in.

Op de achtergrond blijft de menselijke wereld duwen. Wegen, machines en jagers komen dichterbij, en het meer zelf is niet meer het toevluchtsoord dat het volgens de oude verhalen was. Great Bear Lake is daarmee het deel waarin het viertal echt een groep wordt en waarin duidelijk wordt dat hun bestemming veel verder ligt dan het meer.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 4,89 ↑ Terug naar de volgorde

Een naam houdt de vier reizigers op de been: de Last Great Wilderness. Volgens de verhalen die ze onderweg opvangen bestaat er ergens in het noorden een plek met zee-ijs dat het hele jaar blijft liggen, bossen vol prooi en geen enkel platgezicht te bekennen. Toklo, Lusa, Kallik en Ujurak raken ervan overtuigd dat hun zoektocht daar moet eindigen, en zetten koers naar het noorden.

De weg erheen loopt dwars door de rokende bergen waaraan dit derde deel zijn titel dankt: een gebied waar de grond zelf lijkt te branden en de lucht scherp en giftig is. Het is het zwaarste terrein dat de welpen tot nu toe hebben gezien. Een woeste rivier snijdt hun route af, mensen blokkeren de doorgang aan de andere kant, en het eten is er te schaars om lang te blijven.

Onder die druk gaan de scheuren in het gezelschap open. De beren reizen samen, maar ze zijn het steeds vaker oneens over de richting. Ujurak ziet tekens die de ene kant op wijzen, andere leden van de groep voelen iets heel anders, en de vraag wie de tocht eigenlijk leidt wordt hardop gesteld. Erin Hunter laat dat niet zonder gevolgen: er is een beer die besluit dat dit niet zijn of haar weg is en die de anderen verlaat.

Daarmee raakt dit deel aan het thema dat de hele reeks draagt. Elke beer voelt de trek van zijn eigen soort: een grizzly hoort alleen te jagen en een gebied te verdedigen, een ijsbeer hoort bij het ijs, een zwarte beer bij het bos. De reis vraagt van alle vier dat ze tegen die instincten in blijven lopen, en hoe verder ze komen, hoe zwaarder dat weegt. De vriendschap tussen de welpen is oprecht, maar ze is ook een voortdurende inspanning.

Ook de mensen krijgen in Smoke Mountain een groter aandeel. De beren begrijpen niet wat de machines, de omheiningen en de vuren betekenen, maar ze merken wel dat het landschap erdoor verandert en dat hun soortgenoten daar de rekening voor betalen. Die blik van onderaf, waarin vertrouwde dingen vreemd en dreigend worden, is een van de sterkste middelen van de reeks.

Het verhaal wordt opnieuw verteld in afwisselende hoofdstukken vanuit de verschillende beren, waardoor je ziet hoe hetzelfde gevaar door een ijsbeer en door een zwarte beer heel anders wordt ingeschat. De verteltoon blijft nuchter en dicht op de huid: honger, kou en uitputting worden niet weggepoetst.

Smoke Mountain is het middelste scharnierpunt van de eerste boog van zes delen. Het brengt de groep dichter bij het beloofde toevluchtsoord, maar laat tegelijk doorschemeren dat aankomen misschien niet hetzelfde is als thuiskomen.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 12,80 ↑ Terug naar de volgorde

Na een tocht van honderden kilometers staan Toklo, Kallik, Lusa en Ujurak eindelijk in de Last Great Wilderness, het legendarische gebied waar volgens de verhalen genoeg eten is en geen mens komt. Voor drie van hen voelt dat als het einde van de reis. Voor Ujurak niet. Hij wordt onrustig en vraagt zich af of dit werkelijk de plek is waar ze moesten uitkomen.

Het vierde deel gebruikt die twijfel om het gezelschap van binnenuit onder spanning te zetten. Nu de dagelijkse strijd om eten en veiligheid wat afneemt, komt bij elke beer zijn eigen aard boven. Toklo voelt de drang om op kariboes te jagen en een gebied af te bakenen, zoals een bruine beer hoort te doen. Kallik voelt het ijs in zich trekken. Lusa is de enige die gewoon gelukkig is in de wildernis, en juist zij ziet met angst de dag naderen waarop haar vrienden hun eigen weg zullen kiezen en zij alleen achterblijft.

Dat is het hart van het boek: de vraag wat vriendschap waard is als ze ingaat tegen alles waarvoor je gemaakt bent. De beren hebben elkaar nodig gehad om te overleven, maar geen van hun soorten leeft in groepen, en de wildernis biedt hun voor het eerst de ruimte om apart te gaan.

Lang duurt de rust niet. Er gebeurt iets waardoor het leven van een van de vier op het spel staat, en om te helpen moeten de anderen doen wat ze tot nu toe koste wat kost hebben vermeden: de wereld van de platgezichten in. Die passage laat de reeks op haar best zien hoe vreemd menselijke gebouwen, voertuigen en gewoonten eruitzien door de ogen van een dier dat er geen enkel begrip van heeft. Wat daar gebeurt, verandert de richting van de zoektocht opnieuw, en het einde van de reis blijkt verder weg dan ooit.

Zoals in de eerdere delen springt de vertelling tussen de beren heen en weer, en wordt de omgeving volledig vanuit hun zintuigen opgebouwd: geuren, sporen in de sneeuw, de stand van de sterren. Ujuraks vermogen om van gedaante te wisselen krijgt hier meer gewicht, omdat het steeds duidelijker is dat hij de tocht niet uit nieuwsgierigheid leidt maar omdat hij het moet.

Op de achtergrond speelt onverminderd de vraag die de hele reeks stelt: hoeveel wildernis is er eigenlijk nog, en wat blijft er voor deze dieren over als die laatste stukken ook verdwijnen. The Last Wilderness is het vierde deel van de eerste boog van zes en zet de beren neer op een tweesprong: blijven waar het goed is, of doorlopen omdat één van hen zeker weet dat het nog niet klaar is.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 13,76 ↑ Terug naar de volgorde

Onder een hemel vol noorderlicht staan de vier beren aan de rand van het zee-ijs. Het land is op, maar hun reis niet. Kallik voelt het ijs aan zich trekken, ver de oceaan op, en voor het eerst is zij degene op wier gevoel het hele gezelschap moet vertrouwen.

Het leven op het ijs blijkt harder dan ze zich hadden voorgesteld. Kallik moet zich herinneren wat haar moeder haar als welp leerde over jagen bij wakken en over het lezen van de sneeuw, terwijl ze zelf nog maar half is opgegroeid. Toklo, die als grizzly niets van deze wereld begrijpt, wordt prikkelbaar en onzeker in een landschap zonder bomen, zonder geuren die hij kent en zonder prooi die hij kan vangen. Lusa heeft het nog zwaarder: een zwarte beer hoort niet op het ijs, en ze wordt met de dag zwakker. Ujurak ontdekt intussen wat er onder de bevroren laag leeft en beweegt, en wat hij daar ziet, zet hun tocht in een ander licht.

Dit vijfde deel is daarmee het meest fysieke boek van de eerste boog. De kou, de honger en de eindeloze witte vlakte zijn het echte tegenspel; er is nauwelijks een vijand nodig. Erin Hunter houdt de aandacht bij de kleine dingen die over leven en dood beslissen: hoelang een beer stil kan zitten bij een wak, hoeveel een jong dier verdraagt voordat het niet meer verder kan, hoe je een spoor volgt als de wind alles uitwist.

Tegelijk wordt het geestelijke deel van de reeks breder uitgewerkt. De beren geloven dat hun voorouders in de sterren zijn en dat het noorderlicht met hen te maken heeft, en in dit deel krijgen ze een ontmoeting die als een teken voelt en die hun belooft dat het goed komt. Troostend is dat maar half: het roept vooral nieuwe vragen op over waar ze heen moeten en wie er uiteindelijk mee kan.

Want die vraag hangt over het hele boek. De vier zijn niet voor elkaar gemaakt en dat wordt op het ijs pijnlijker zichtbaar dan waar ook. Elke beer weet inmiddels waar hij of zij thuishoort, en de volgende stap van de tocht dreigt de groep werkelijk uiteen te trekken.

De vertelling wisselt opnieuw per hoofdstuk van hoofdpersoon, zodat je hetzelfde ijsveld beurtelings als thuis en als vijandig gebied ervaart. Het milieuthema dat de reeks draagt, blijft ook hier voelbaar: het ijs breekt eerder op dan het hoort, en dat is voor de dieren niet een nieuwsbericht maar een direct probleem.

Fire in the Sky is het vijfde deel van de eerste reeks van zes en brengt de beren tot ver in het noordpoolgebied, met het laatste stuk van hun zoektocht binnen bereik.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 12,78 ↑ Terug naar de volgorde

Het slotdeel van de eerste Seekers-reeks voert Toklo, Lusa, Kallik en Ujurak over het ijs naar een plek waar veel ijsberen wonen. De omstandigheden onderweg zijn genadeloos, vooral voor de zwarte beer en de grizzly's, die niet gebouwd zijn op eindeloze sneeuw, bittere kou en het magere aanbod aan eten. Toch zijn de vier er inmiddels van overtuigd dat ze de juiste koers volgen, en de sterren blijven hen wijzen.

Als ze eindelijk weer land onder hun poten voelen, is de opluchting groot, maar er klopt iets niet. De beren die hier leven zijn ziek. Niemand kan uitleggen waar de kwaal vandaan komt, en de vier reizigers vragen zich af of het misschien hiervoor is dat ze zo ver zijn gekomen. Ujurak, die de tocht al die tijd heeft geleid, lijkt de sleutel in zijn poten te hebben. Maar het is uitgerekend Lusa in wie de plaatselijke beren bijzonder geïnteresseerd zijn, en dat maakt haar positie hachelijk.

De reeks trekt in dit deel het milieuthema naar de voorgrond. Wat de beren hier aantreffen heeft niet met toeval of met kwade geesten te maken, maar met wat mensen in dit gebied doen, en met de manier waarop dat doorwerkt in de voedselketen waarvan de ijsberen afhankelijk zijn. Voor de welpen betekent het dat helpen niet alleen moed vraagt, maar ook dat ze iets moeten begrijpen van een wereld die ze niet kunnen bevatten.

Daarnaast gaat Spirits in the Stars over wat er van het gezelschap zelf overblijft. Drie jonge beren van verschillende soorten en hun raadselachtige metgezel zijn samen opgegroeid tijdens een lange en gevaarlijke tocht. Nu de opdracht zwaarder blijkt dan ooit, moeten ze een beslissing nemen die hen alle vier raakt, en voor een van hen loopt de weg hier af. Meer daarover verklappen zou het boek onrecht doen; de reeks bouwt vanaf het eerste deel naar dit punt toe.

De vertelling blijft afwisselen tussen de beren, en het geloof in de voorouders die vanuit de sterren meekijken krijgt hier de meeste ruimte van de hele reeks. Tegelijk houdt Erin Hunter het concreet: honger, wonden, angst en de dagelijkse rekensom of er genoeg te eten is voordat het weer omslaat.

Spirits in the Stars sluit de zes delen van de oorspronkelijke reeks af en werd in 2011 uitgebracht. Het verhaal van de vier is er niet mee klaar: een jaar later verscheen Island of Shadows, het eerste deel van de vervolgreeks Return to the Wild, waarin de beren proberen terug te keren naar de plekken waar ze vandaan komen. Wie de reeks op volgorde leest, kan dit deel dus het beste bewaren tot na de vijf eerdere boeken.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 9,00 ↑ Terug naar de volgorde

Met Island of Shadows begint Return to the Wild, de tweede reeks van zes delen rond dezelfde beren. De zoektocht die Toklo, Kallik en Lusa bij elkaar bracht ligt achter hen; wat nu volgt is de weg terug. Dat klinkt eenvoudiger dan het is, want geen van drieën weet nog goed wat thuis betekent, en het gezelschap is niet meer hetzelfde als bij vertrek. Bij hen reist Yakone, een jonge ijsbeer die zich onderweg heeft aangesloten.

Kallik en Lusa kijken ernaar uit om weer onder soortgenoten te zijn. Toklo niet. Hij is somber, mist zijn houvast en ziet op tegen alles wat komen gaat. Dat maakt hem onberekenbaar op momenten dat de groep juist een koel hoofd nodig heeft.

Wanneer de beren bij een donker eiland vol bergen en ijs aankomen, denkt Kallik dat ze de Bevroren Zee bijna hebben bereikt. Een ongeluk brengt hen echter in een doolhof van verlaten tunnels, gangen die duidelijk niet door dieren zijn gemaakt en waar niets is dat ze herkennen. Het is het soort plek waar hun gebruikelijke manier van navigeren — geuren, sterren, de stand van het ijs — niet werkt, en waardoor ze opnieuw gaan twijfelen aan hun route.

In die onzekerheid komen ze een welp tegen die zijn hele familie heeft verloren. Toklo ziet daar een teken in en wil hem meenemen. De anderen zijn er minder zeker van. Kunnen ze deze nieuwkomer vertrouwen, of verzwijgt hij iets wat hen allemaal in gevaar brengt? Dat is de spanning die het boek draagt, en Erin Hunter laat de lezer net zo lang in het ongewisse als de beren zelf.

Daarmee verschuift het accent van deze tweede boog meteen. In de eerste reeks ging het om overleven onderweg naar een onbekende bestemming; hier gaat het om de vraag of je nog terug kunt naar waar je vandaan komt, en wat je daarvoor moet opgeven. De vier hebben alleen elkaar als familie gekend, en toch weten ze dat ze uiteindelijk ieder hun eigen leefgebied zullen moeten kiezen: het ijs voor de ijsberen, het bos voor Lusa, de bergen voor Toklo.

De opzet is verder dezelfde als in de eerdere delen: hoofdstukken die per beer van gezichtspunt wisselen, een wereld die volledig vanuit dierenogen is beschreven, en menselijke sporen die overal opduiken waar de beren ze niet verwachten. Ook het milieuthema loopt door, want het ijs waarnaar Kallik en Yakone terugkeren is niet meer wat het was.

Island of Shadows verscheen in 2012 en is bedoeld voor lezers vanaf ongeveer negen jaar. Het valt met wat moeite los te lezen, maar de verhoudingen tussen de beren zijn opgebouwd in de zes voorgaande delen, en het boek gaat ervan uit dat je die kent.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 4,19 ↑ Terug naar de volgorde

Kallik is bijna thuis. In het tweede deel van Return to the Wild komt het gezelschap aan bij de Melting Sea, het ijsgebied waar zij vandaan komt, en dat betekent dat het moment van afscheid nemen dichtbij is. Lusa en Toklo horen in het bos en in de bergen, Kallik en Yakone op het ijs, en alle vier zien ze ertegenop dat de familie die ze onderweg zijn geworden uiteen zal vallen.

Kallik heeft één troost: hier zou ze haar broer Taqqiq terug moeten vinden. Wat ze aantreft is echter niet het thuis dat ze zich herinnerde. De dooi is veel te vroeg ingevallen, het ijs waarop de ijsberen jagen breekt op voordat het seizoen voorbij is, en de beren in het gebied zijn uitgehongerd. Onder die druk is de samenleving van de witte beren verhard. Een groep die zich met geweld eten toe-eigent, terroriseert de rest, en Taqqiq hoort erbij.

Daarmee krijgt het boek een onaangenaam scherpe kern: het gaat niet over een schurk van buiten, maar over wat honger met een gemeenschap doet en over een broer die de verkeerde kant kiest. Voor Kallik is het de moeilijkste situatie van de hele reeks, omdat ze moet kiezen tussen loyaliteit aan haar familie en wat ze zelf juist vindt. Haar vrienden kunnen haar daarbij maar beperkt helpen: een zwarte beer en een grizzly hebben op het ijs weinig in te brengen, en ze vallen er bovendien pijnlijk op.

Het milieuthema dat de hele reeks draagt, staat hier het duidelijkst in beeld. De te vroege dooi is geen achtergronddecor maar de directe oorzaak van alles wat er misgaat. Erin Hunter legt dat nergens uit met mensenwoorden; de beren begrijpen alleen dat het ijs hen in de steek laat en dat er te weinig zeehonden zijn.

Yakone, de jonge ijsbeer die zich onderweg bij het gezelschap heeft gevoegd, staat hier het dichtst bij Kallik; hij kent het ijs en begrijpt wat er met de beren van dit gebied aan de hand is.

De vertelling wisselt zoals gebruikelijk per hoofdstuk van beer, waardoor je het ijsgebied afwisselend ziet als thuisland en als onherbergzaam niemandsland. De vriendschap tussen de vier wordt in dit deel op een andere manier beproefd dan door gevaar alleen: ze moeten onder ogen zien dat samenblijven geen optie is als ieder van hen ergens anders thuishoort.

The Melting Sea verscheen in 2012 en is het tweede van de zes delen van Return to the Wild. Wie de reeks op volgorde leest, heeft aan de eerdere boeken de achtergrond van Kallik en haar broer, die hier zwaar meeweegt. Het boek is geschreven voor lezers vanaf ongeveer negen jaar en houdt, net als de rest van de reeks, het perspectief consequent bij de dieren zelf.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 9,00 ↑ Terug naar de volgorde

Het derde deel van Return to the Wild voert het gezelschap weg van het ijs, naar warmere streken. Kallik, Toklo, Lusa en Yakone trekken landinwaarts richting de bergen, waar Toklo geboren is, en met elke dag komt de plek dichterbij waar hij zou kunnen blijven.

Juist dat maakt hem onrustig. Toklo verlangt er hevig naar om de ontberingen van de tocht achter zich te laten en eindelijk te zijn wat hij is: een bruine beer met een eigen gebied. Tegelijk betekent stoppen dat hij de enige metgezellen opgeeft die hij heeft. Voor die onmogelijke keuze wordt hij in dit boek gesteld, en het is de eerste keer in de reeks dat hij hem niet kan uitstellen.

Erin Hunter laat het gezelschap onderweg ook echt uit elkaar groeien. De vier hebben verschillende behoeften: waar de een genoeg te eten vindt, verhongert de ander bijna; waar de een zich thuis voelt, is de ander een indringer. Het landschap tussen de bevroren zee en de bossen is bovendien niet leeg. Er zijn andere beren met eigen aanspraken, en er zijn plekken waar mensen zijn geweest.

De opbouw is als in de eerdere delen: korte hoofdstukken die wisselen tussen de beren, een wereld die volledig vanuit dierenzintuigen wordt beschreven, en een reis waarin honger, weer en terrein even belangrijk zijn als de tegenstanders. Ook loopt het milieuthema door dat de hele reeks kleurt: het land waar de beren doorheen trekken is veranderd, en dat merken ze aan de prooi, het water en de sporen die ze vinden.

River of Lost Bears verscheen in 2013 en is bedoeld voor lezers vanaf ongeveer negen jaar. Het is het derde van zes delen in de tweede boog van Seekers, en het bouwt sterk op wat eerder gebeurde: wie de reeks op volgorde leest, begrijpt beter wat er voor Toklo op het spel staat.

De uitgeversbeschrijving van dit deel houdt zich opvallend op de vlakte over wat er onderweg gebeurt; het accent ligt op de keuze die Toklo moet maken en op de vraag of het viertal nog samen verder kan. Dat is dan ook het beste wat er over te zeggen valt zonder de latere delen te verklappen.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 14,00 ↑ Terug naar de volgorde

Na een zware reis komen de vier beren eindelijk aan in het gebied waar Toklo als welp opgroeide. Voor hem is de terugkeer een opluchting: de bergen, de geuren en de plekken uit zijn jeugd staan hem nog helder bij, en dit is de omgeving waarin hij zich eindelijk een gewone bruine beer kan voelen.

Maar de thuiskomst heeft een prijs gehad. Yakone, de ijsbeer die zich onderweg bij het gezelschap voegde, is ernstig ziek geworden en het is de vraag of hij het haalt. Voor Kallik betekent dat een wrede omkering: net nu het einde van de tocht in zicht komt, dreigt ze de metgezel te verliezen met wie ze naar het ijs zou terugkeren.

Ook Lusa staat voor een open vraag. Zij is de enige van de vier die nog geen idee heeft waar ze terecht moet komen. Ze is geboren in gevangenschap en heeft het leven van een wilde zwarte beer nooit anders gekend dan onderweg, in het gezelschap van dieren die niet haar soort zijn. Durft ze haar eigen weg te zoeken, ook als dat betekent dat ze de enige familie die haar is overgebleven moet achterlaten? Dat dilemma draagt het boek.

Forest of Wolves is daarmee vooral een boek over afscheid en over de vraag wat thuis eigenlijk is. De reeks heeft vanaf het begin gewerkt met de spanning tussen vriendschap en instinct, en in dit vierde deel van Return to the Wild wordt die spanning het scherpst. Ondertussen blijft het overleven gewoon doorgaan: eten zoeken, gevaar ontwijken en beslissen wie er als eerste blijft waar.

De opzet is dezelfde als in de rest van de reeks. Korte hoofdstukken wisselen van hoofdpersoon, de wereld wordt strikt vanuit de beren beschreven, en mensen blijven onbegrepen verschijnselen aan de rand van het verhaal. Ook het thema van een krimpende, veranderende wildernis loopt door: het gebied dat Toklo zich herinnert, is niet meer precies het gebied dat hij terugvindt.

Het boek verscheen in 2014 en richt zich op lezers vanaf ongeveer negen jaar. Het is het vierde van de zes delen van Return to the Wild en leunt zwaar op de geschiedenis die in de voorgaande boeken is opgebouwd; los lezen kan, maar dan mis je waarom deze thuiskomst zo veel voor Toklo betekent.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 9,00 ↑ Terug naar de volgorde

Toklo, Kallik, Lusa en Yakone hebben één doel voor ogen: op tijd bij Great Bear Lake zijn voor de bijeenkomst van de langste dag. Het is de plek waar zwarte beren, grizzly's en ijsberen elkaar ieder jaar treffen, en voor het viertal is het de laatste gezamenlijke etappe van een tocht die jaren heeft geduurd.

Toklo heeft in de bergen inmiddels een eigen gebied opgeëist, maar hij heeft beloofd bij de anderen te blijven tot Lusa ook een plek heeft gevonden waar ze thuishoort. Die belofte houdt de groep bij elkaar, al weet iedereen dat het einde nadert.

Halverwege loopt het anders. Lusa raakt onverwacht van de anderen gescheiden en komt alleen te staan tegenover haar eigen verleden. Zij is de beer die als welp in gevangenschap werd geboren en die als enige van het gezelschap nooit heeft geweten hoe een gewoon leven voor haar soort eruitziet. Wat haar overkomt, dwingt haar om een besluit te nemen over haar toekomst dat ze tot nu toe steeds voor zich uit heeft geschoven.

De titel verwijst naar de brandende horizon die over dit deel hangt, en de reeks blijft daarmee trouw aan het thema dat haar vanaf het eerste boek kleurt: een wildernis die kleiner en onherbergzamer wordt, en dieren die daar de gevolgen van dragen zonder de oorzaak te kunnen benoemen.

De opbouw is als vanouds. Korte hoofdstukken wisselen van beer naar beer, zodat dezelfde gebeurtenis er steeds anders uitziet, en alles wordt beschreven vanuit wat de dieren zien, ruiken en begrijpen. Mensen blijven raadselachtige verschijnselen aan de rand van het beeld, gevaarlijk juist omdat de beren hun bedoelingen niet kunnen peilen.

The Burning Horizon verscheen in 2015 en is het vijfde deel van Return to the Wild, de tweede boog van zes delen in Seekers. Het is geschreven voor lezers vanaf ongeveer negen jaar. Omdat het vlak voor de afsluiting van de hele reeks staat, is het sterk verbonden met de eerdere boeken: de keuzes die hier gemaakt worden, zijn alleen te begrijpen als je weet wat de vier al samen hebben doorstaan.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 10,50 ↑ Terug naar de volgorde

Het laatste deel van Seekers brengt Lusa, Toklo, Kallik en Yakone terug naar Great Bear Lake, de plek waar ze elkaar ooit voor het eerst met z'n allen troffen. Ze komen er voor de bijeenkomst van de langste dag, waarop zwarte beren, grizzly's en ijsberen zich ieder jaar verzamelen.

De terugkeer levert veel weerzien op. Onder de verzamelde beren zijn gezichten die de vier onderweg zijn tegengekomen, en dat roept herinneringen op aan alles wat er sinds hun vorige bezoek is gebeurd. Maar de bijeenkomst betekent ook iets ongemakkelijks: voor het eerst sinds jaren moeten ze weer leven tussen hun eigen soortgenoten, en dat gaat minder vanzelf dan ze hadden gehoopt. Ze hebben elkaars gewoonten overgenomen, elkaars talen leren lezen en jarenlang gedaan wat geen beer hoort te doen, namelijk samen reizen met dieren van een andere soort. Onder de andere beren maakt dat hen vreemd.

De drie soorten houden op het meer strikt afstand van elkaar. Ze delen het strand, maar helpen elkaar niet en willen niets van elkaar aannemen — precies het onderscheid dat het viertal al lang geleden heeft losgelaten. Daarmee komt de kern van de hele reeks in het slotdeel nog één keer op tafel: kun je bij je eigen soort horen zonder de anderen af te wijzen, en wat kost het als je dat weigert.

Erin Hunter houdt vast aan de vorm die de twaalf delen kenmerkt. De hoofdstukken wisselen van beer, de wereld wordt volledig vanuit dierenogen beschreven en mensen blijven onbegrepen krachten aan de rand. Ook het milieuthema loopt tot het eind door: het meer en het land eromheen zijn niet meer wat ze waren toen de beren hier voor het eerst kwamen.

Wat er op het meer gebeurt en hoe de wegen van de vier uiteindelijk lopen, kan beter onbesproken blijven; het hele verhaal loopt hier naartoe. Wel is duidelijk dat dit boek bedoeld is als afsluiting: alle draden uit de eerste reeks van zes en uit Return to the Wild komen hier samen.

The Longest Day verscheen in 2016 en is het zesde en laatste deel van Return to the Wild, en daarmee het twaalfde en laatste boek over deze vier beren. Het is bedoeld voor lezers vanaf ongeveer negen jaar en is uitdrukkelijk geen boek om los te lezen: zonder de voorgaande delen blijft er van het weerzien en het afscheid weinig over.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 9,99 ↑ Terug naar de volgorde