Red Queen op volgorde

Bloed bepaalt in het koninkrijk Norta alles. Wie rood bloed heeft, hoort bij het gewone volk: arm, dienstbaar en bij loting op te roepen voor een oorlog die maar niet ophoudt. Wie zilverkleurig bloed heeft, hoort bij de elite en beschikt bovendien over bovenmenselijke gaven — de een beheerst vuur, de ander metaal, water of zelfs de gedachten van anderen. Die tweedeling is geen wet die iemand ooit heeft ingevoerd, ze wordt beschouwd als natuurlijke orde, en daarmee is elke vorm van verzet bij voorbaat verdacht.

Mare Barrow is zeventien en rood. Ze woont in een armoedig dorp dat de Stilts heet, houdt zichzelf en haar familie overeind met zakkenrollen, en ziet de dag naderen waarop ze zelf naar het front moet. Wanneer een toevallige ontmoeting haar aan een baantje in het paleis helpt, belandt ze midden in de wereld die haar leven bepaalt zonder dat ze die ooit van dichtbij zag. Tijdens een groot hofritueel gaat er iets faliekant mis, en voor de ogen van de koning, de prinsen en de hele adel blijkt Mare over een gave te beschikken die volgens alle regels onmogelijk is: ze kan bliksem oproepen.

Een rood meisje met zilveren krachten is voor het hof gevaarlijker dan welke opstandeling ook, omdat haar bestaan het hele verhaal onderuithaalt waarop de macht rust. De koning kiest daarom voor een leugen. Mare moet zich voordoen als een verloren gewaande zilveren edelvrouw en wordt verloofd met een van zijn zonen. Van de ene op de andere dag leeft ze tussen mensen die haar zouden doden als ze wisten wie ze werkelijk is, in een omgeving waar elke opmerking een val kan zijn en waar hofetiquette even dodelijk is als een wapen.

Tegelijk zoekt ze contact met de Scarlet Guard, een groeiende rode verzetsbeweging die de ongelijkheid met geweld wil doorbreken. Haar positie aan het hof maakt haar voor die beweging kostbaar: ze hoort dingen die niemand anders hoort. Maar elke keer dat ze informatie doorgeeft, brengt ze zichzelf en de mensen van wie ze houdt in gevaar, en ze merkt dat de Guard haar niet alleen als bondgenoot ziet maar ook als middel.

Rond Mare bewegen twee broers: kroonprins Cal, die vuur beheerst en op het slagveld is opgegroeid, en zijn jongere halfbroer Maven, die minder zichtbaar is en meer weet dan hij laat merken. Beiden trekken haar een kant op die ze niet kan overzien, en de roman maakt er geen geheim van dat in dit spel iedereen iets achterhoudt. De terugkerende waarschuwing van het boek is dan ook dat er maar één zekerheid is: verraad.

Red Queen verscheen in 2015 en werd het debuut waarmee Victoria Aveyard doorbrak. Het boek combineert een strak opgebouwde fantasiewereld met thema's die dicht bij de werkelijkheid liggen: ongelijke verdeling van macht en rijkdom, propaganda en de vraag wat mensen bereid zijn te doen om een systeem overeind te houden. Het is het eerste deel van een reeks van vier romans.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 11,43 ↑ Terug naar de volgorde

Mare Barrow weet inmiddels wat ze is, en dat is precies het probleem. Haar bloed is rood, de kleur van het gewone volk, maar haar gave — de beheersing van bliksem — hoort bij de zilveren elite. Voor het hof is ze daarmee geen mens maar een wapen dat beheerst moet worden, en wie haar niet in handen krijgt, noemt haar liever een bedriegster dan dat hij toegeeft dat zoiets bestaat.

Op de vlucht doet ze een ontdekking die de hele reeks openbreekt: ze is niet de enige. Er zijn meer mensen met rood bloed en zilveren krachten, verspreid over het land, en vrijwel niemand van hen weet het zelf. Ze leven gewone levens, in dorpen en steden, zonder te vermoeden waarom ze anders zijn. Dat brengt Mare op een plan. Als ze die mensen kan vinden en overtuigen, heeft het verzet voor het eerst een kracht die tegen de zilveren macht opgewassen is.

De zoektocht die daarop volgt, geeft dit tweede deel zijn vorm. Mare reist door gebieden die in het eerste boek alleen als naam voorkwamen, en de wereld van Norta blijkt groter en wranger dan gedacht: er zijn arbeiderssteden, legerkampen en grensstreken waar de eeuwige oorlog dagelijks slachtoffers maakt. Elk van de mensen die ze zoekt, moet worden benaderd voordat de kroon hen vindt, en de jonge koning die haar achtervolgt is wraakzuchtig, slim en beter geïnformeerd dan haar lief is.

Onderweg verandert Mare zelf. Ze neemt beslissingen waarbij mensen omkomen, en ze merkt hoe gemakkelijk het wordt om die beslissingen te rechtvaardigen. Het boek stelt die ontwikkeling scherp: loopt ze het risico precies het soort monster te worden dat ze bestrijdt? Bezwijkt ze onder het gewicht van de levens die de opstand kost, of hebben verraad en wantrouwen haar voorgoed hard gemaakt? Die vraag hangt boven elke scène, ook boven de verhoudingen met de mensen die met haar meereizen — familieleden, strijders van de Scarlet Guard en anderen die hun eigen redenen hebben om mee te doen.

Ook het verzet zelf komt onder de loep te liggen. De Scarlet Guard is geen eensgezinde beweging maar een verzameling groepen met verschillende doelen, leiders en methoden, en Mares positie als boegbeeld is voor sommigen even bruikbaar als bedreigend. Wie de macht wil verdelen, moet eerst uitzoeken wie er straks over beslist.

Glass Sword verscheen in februari 2016 en sluit direct aan op Red Queen. Het is een vervolg met een hoger tempo en een donkerder toon: minder hofintrige, meer reizen, gevechten en verlies. Victoria Aveyard bouwt in dit deel de mythologie van de nieuwbloeden uit en legt daarmee de basis voor het conflict dat de tweede helft van de reeks bepaalt. Beginnen met dit boek heeft weinig zin; de personages en hun onderlinge geschiedenis komen rechtstreeks uit het eerste deel.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 9,95 ↑ Terug naar de volgorde

Gevangenschap is het uitgangspunt van dit derde deel. Mare Barrow zit opgesloten en is machteloos: haar bliksem is haar afgenomen door Silent Stone, een steensoort die gaven onderdrukt en die haar dag en nacht omringt. Ze leeft op de genade van Maven Calore, de jonge koning met wie haar verleden ingewikkeld en pijnlijk is, en ze wordt achtervolgd door de fouten die ze zelf heeft gemaakt en die anderen het leven hebben gekost.

Maven zet haar in als pronkstuk en als instrument. Hij weeft verder aan het web dat zijn overleden moeder heeft achtergelaten en probeert daarmee greep te houden op zijn land én op zijn gevangene. Dat levert een gespannen kat-en-muisspel op waarin gesprekken de plaats innemen van gevechten: hij wil iets van haar wat hij niet kan afdwingen, en zij moet uitvinden hoeveel ruimte ze heeft zonder haar leven en dat van anderen te verspelen. De roman geeft daarmee ook meer inzicht in wie Maven is en hoe hij geworden is wat hij is.

Buiten het paleis staat de wereld niet stil. Wat ooit een allegaartje van nieuwbloeden en rode strijders was, organiseert en traint zich en groeit uit tot een macht die zich niet langer in de schaduw hoeft te verbergen. De voorbereidingen voor een openlijke oorlog zijn in volle gang, met alle vragen die daarbij horen: wie voert het bevel, welke bondgenoten zijn te vertrouwen, en wat gebeurt er met de rode bevolking als het misgaat. Dat deel van het verhaal wordt in dit boek deels door andere ogen verteld dan die van Mare, waardoor de reeks breder wordt dan één perspectief.

Ook Cal speelt een rol. De verbannen prins heeft zijn eigen aanspraak op de troon en zijn eigen band met Mare, en hij is niet van plan haar op te geven. Tegelijk maakt hij keuzes die de verhouding tussen zilveren en rode bondgenoten voortdurend op scherp zetten, want een revolutie leiden en een kroon erven gaan niet vanzelfsprekend samen.

King's Cage is het deel waarin de reeks zijn politieke lagen uitwerkt. Het gaat over macht die van bloedverwantschap afhangt, over loyaliteit die van kant wisselt, en over de vraag wat er overblijft van iemand die haar belangrijkste eigenschap kwijt is. Wanneer bloed zich tegen bloed keert en gave tegen gave, dreigt er niemand meer over te blijven die de brand kan blussen.

Het boek verscheen in februari 2017 als derde deel van de Red Queen-reeks. Victoria Aveyard verhoogt de inzet zonder het tempo van de eerdere delen over te nemen: dit is een langzamer, benauwender boek, meer gericht op psychologie en strategie dan op de achtervolgingen uit Glass Sword. Het is bedoeld voor lezers die de eerste twee delen kennen, want zowel de gevangenschap als de verhoudingen tussen de personages bouwen direct voort op wat daaraan voorafging.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 8,44 ↑ Terug naar de volgorde

Het slotdeel van de reeks begint waar een oorlog niet meer te vermijden is. Mare Barrow heeft geleerd dat bliksem net zo weinig genade kent als strijd, en ze heeft één doel voor ogen: het koninkrijk Norta omverwerpen en vrijheid afdwingen voor rode mensen en nieuwbloeden zoals zij. Dat begint bij de kroon op het hoofd van Maven Calore.

Alleen lukt dat niet. Om de jongen te verslaan die haar bijna gebroken heeft, moet ze samenwerken met de jongen die haar hart brak, en die noodzaak vormt de kern van dit boek. Cal beschikt over machtige zilveren bondgenoten, en samen met Mare en de Scarlet Guard vormen zij een leger dat serieus genomen moet worden. Maar bondgenootschappen tussen mensen die elkaar wantrouwen, houden alleen stand zolang ze een gezamenlijke vijand hebben, en de vraag wie er na de overwinning regeert, hangt vanaf de eerste bladzijde boven de tafel. Voor de rode strijders is het ruilen van de ene zilveren koning voor de andere geen bevrijding.

Maven is intussen niet de tegenstander die zich netjes laat verslaan. Hij is bezeten van Mare en is bereid alles en iedereen kapot te maken om haar terug te krijgen. Die obsessie maakt hem onvoorspelbaar en gevaarlijk, ook voor zijn eigen mensen, en ze bepaalt in hoge mate hoe de oorlog verloopt.

Victoria Aveyard vertelt dit deel vanuit meerdere perspectieven, waardoor het conflict van verschillende kanten zichtbaar wordt: niet alleen vanuit Mare, maar ook vanuit personages die aan de andere kant van het slagveld staan of ergens daartussenin. Daardoor krijgen de zilveren huizen, hun onderlinge rivaliteit en hun berekeningen meer gewicht. De oorlog gaat over troepen en veldslagen, maar minstens zoveel over huwelijken, allianties, verraad en het kopen van loyaliteit.

Ondertussen blijft de vraag staan die de hele reeks doortrekt. Mare heeft zich altijd verzet tegen het idee dat bloed bepaalt wat iemand waard is, en ze heeft ontdekt hoeveel macht ze bezit. In dit deel moet ze die macht volledig inzetten, met alle gevolgen van dien. Alles en iedereen wordt op de proef gesteld, en niet iedereen komt er doorheen — het boek is daar vanaf de aankondiging eerlijk over.

War Storm verscheen in mei 2018 en sluit de reeks af die in 2015 met Red Queen begon. Het is het langste en meest vertakte deel, met veel personages en verhaallijnen die bij elkaar komen, en het beantwoordt de vragen die de eerdere boeken hebben opgeroepen over Norta, de nieuwbloeden en de toekomst van de rode bevolking. Recensenten noemden het een finale waarin de wereld van de reeks aanzienlijk groter is geworden dan in het eerste boek. Wie de reeks vanaf het begin heeft gevolgd, leest hier hoe het afloopt; als losse roman is het boek niet bedoeld.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 10,35 ↑ Terug naar de volgorde