The Secret Series op volgorde

De verteller van dit boek begint met de mededeling dat je beter kunt stoppen met lezen. Hij weigert echte namen te noemen, onderbreekt zichzelf voortdurend en waarschuwt om de haverklap dat het allemaal veel te gevaarlijk is. Dat is de toon van deze reeks: een avonturenverhaal dat zichzelf steeds in de rede valt.

De hoofdpersoon heet in het boek Cass, elf jaar oud en overtuigd dat er altijd een ramp op de loer ligt. Ze draagt een rugzak vol noodspullen, maakt lijstjes van mogelijke gevaren en wordt op school daarom vooral vreemd gevonden. In de rommelwinkel van haar opa's wordt op een dag een doos afgeleverd met het opschrift De symfonie van geuren: een kistje vol flesjes met precies benoemde geuren. Cass neemt het mee naar school en ontmoet daar Max-Ernest, een jongen die onophoudelijk praat, grappen vertelt die niemand snapt en thuis moet leven met ouders die in twee helften van hetzelfde huis wonen. Hij is de enige die haar serieus neemt. Samen ontdekken ze dat er in het geurkistje een boodschap verstopt zit, en dat die boodschap om hulp vraagt.

Het spoor leidt naar het huis van een overleden goochelaar, Pietro Bergamo. In zijn verborgen werkkamer vinden de kinderen een notitieboek, en ze zijn niet de enigen die ernaar zoeken: een opvallend knap en opvallend kil stel, mevrouw Mauvais en dokter L, komt het huis bezichtigen met heel andere bedoelingen. Het notitieboek lijkt leeg, tot Cass een raadsel op de eerste bladzijde weet op te lossen. Wat daarna tevoorschijn komt, is het verhaal van twee broers die als circusartiesten optraden omdat ze hun zintuigen door elkaar beleefden, en van een blonde vrouw die kinderen met datzelfde vermogen liet verdwijnen.

Ondertussen is er op school paniek: klasgenoot Benjamin Blake is spoorloos. Cass vermoedt dat ze weet wie hem heeft meegenomen, maar Max-Ernest gelooft haar niet, en na een ruzie gaat ze alleen verder. Haar zoektocht voert naar een luxueus kuuroord dat de Midnight Sun heet, waar men zich bezighoudt met zintuigen, schoonheid en met een geheim dat al eeuwenlang wordt nagejaagd.

Pseudonymous Bosch, het pseudoniem van Raphael Simon, schreef dit eerste deel in 2007. Het boek is duidelijk geïnspireerd op de reeks van Lemony Snicket, met dezelfde mengeling van dreiging, humor en een verteller die zich overal mee bemoeit, maar het is vrolijker en raadselachtiger. Elk deel van de serie draait om een van de vijf zintuigen; dit eerste boek hoort bij de reuk, en geuren spelen dan ook een sleutelrol in het onderzoek. Voor lezers vanaf een jaar of negen is dit een verhaal met codes, geheimschrift en twee hoofdpersonen die vooral moeten leren op elkaar te vertrouwen.

↑ Terug naar de volgorde

Vijfhonderd jaar geleden maakte een alchemist een mens van eigen hand, een homunculus. Het geheime genootschap de Midnight Sun wacht er al eeuwen op dat dit wezen weer opduikt, want wie hem vindt, komt volgens hen dichter bij het eeuwige leven. In dit tweede deel worden Cass en Max-Ernest midden in die jacht geplaatst.

Na hun avontuur uit het eerste boek zijn de twee opgenomen in de Terces Society, het gezelschap dat de Midnight Sun al generaties dwarsboomt. Terces is trouwens gewoon secret achterstevoren, ontdekt Max-Ernest tot zijn eigen genoegen. Een excursie met een nieuwe natuurkundeleraar loopt anders af dan gedacht, en na een ontsnapping van boord van een schip komen de kinderen oog in oog te staan met de legendarische goochelaar Pietro. Hij geeft ze een opdracht: vind de homunculus voordat mevrouw Mauvais en dokter L dat doen.

Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, want Cass en Max-Ernest zijn nog steeds elf en twaalf jaar oud en hebben te maken met ouders, huiswerk en huisarrest. Er komt hulp van Yo-Yoji, een nieuwe klasgenoot uit Japan met een gitaar, een eigen stijl en weinig geduld met schoolregels. Aan boord van het schip vond Cass bovendien twee dingen die haar niet loslaten: een vreemde bol die alle geluiden om je heen versterkt wanneer je hem tegen je oor houdt, en een papier met een naam erop die haar aan het twijfelen brengt over waar ze zelf vandaan komt. Die vraag zeurt door het hele boek heen.

De zoektocht voert de drie naar een kampeerterrein bij een afgelegen meer, waar zich volgens de aanwijzingen het graf van de alchemist bevindt. Ondertussen krijgt hun populaire klasgenoot Amber bezoek van de Skelton Sisters, een tweelingduo van tienersterren dat niet toevallig belangstelling voor haar toont. Wat Cass en haar vrienden vinden, blijkt kwetsbaarder en menselijker dan ze hadden verwacht, en juist daardoor moeilijker te beschermen.

Dit tweede deel verscheen in oktober 2008 en hoort bij het gehoor, het tweede van de vijf zintuigen waar de reeks omheen is gebouwd. Geluid, muziek en stilte zijn dan ook onmisbaar voor de plot. De verteller is nog even bemoeizuchtig als in het eerste boek: hij laat hele stukken weg, plaatst voetnoten over zichzelf en blijft volhouden dat de lezer eigenlijk niets mag weten. Bosch gebruikt die grap om het tempo hoog te houden en tegelijk een verhaal te vertellen over vriendschap, over erbij horen en over de vraag wie je bent als je je eigen geschiedenis niet kent. Kennis van het eerste deel is handig, maar de belangrijkste draden worden onderweg opnieuw uitgelegd.

Bosch speelt in dit deel ook met de vorm van het boek zelf. Er staan bladzijden in geheimschrift, er zijn hoofdstukken die met een waarschuwing beginnen en de nummering klopt met opzet niet. Dat past bij een verhaal waarin geluid, ritme en timing bepalen of iets lukt of mislukt.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 13,95 ↑ Terug naar de volgorde

Chocolade is in dit derde deel geen traktatie maar een wapen. Het boek opent met Simone, een meisje uit Ivoorkust dat voor de Midnight Sun stukjes chocolade moet proeven omdat ze een uitzonderlijk fijne smaak heeft. Na een hap raakt ze buiten westen, en van dat moment af weet de lezer meer dan de hoofdpersonen.

Cass, Max-Ernest en Yo-Yoji zijn intussen alle drie lid van de Terces Society. Ze doorzoeken de oude brandweerkazerne waar Cass' opa's wonen, op zoek naar de doos waarin Cass ooit als baby werd afgeleverd. Tussen de rommel vinden ze tijdschriften met een foto van de Skelton Sisters op de voorkant, en daaruit blijkt dat de zangeressen samen met mevrouw Mauvais betrokken zijn bij een cacaoplantage in Afrika, waar ze zich voordoen als weldoeners. De Terces Society vermoedt dat er iets anders speelt: een oud voorwerp dat de Stemvork wordt genoemd en dat de Midnight Sun nodig heeft voor haar plannen.

Dan wordt het persoonlijk. Cass en haar moeder Mel schrijven zich in voor een kookcursus van de beroemde blinde kok Señor Hugo, die hen daarna uitnodigt in zijn restaurant. Daar wordt in volstrekte duisternis gegeten, zodat de smaak alle aandacht krijgt. Halverwege de maaltijd is Mel verdwenen, en een briefje maakt duidelijk wat de prijs voor haar terugkeer is: de Stemvork, en verder geen woord tegen wie dan ook.

De jacht op dat voorwerp levert een van de vermakelijkste delen van het boek op. Het spoor loopt langs rommelwinkels en eindigt bij iemand van wie de kinderen het allerminst hadden verwacht, en om de Stemvork los te krijgen moeten ze een geheim gebruiken dat ze eigenlijk niet zouden mogen kennen. Ondertussen zit Mel opgesloten bij Simone, en probeert Yo-Yoji met een vergrootglas uit vakantiefoto's af te leiden waar de plantage werkelijk ligt.

This Book Is Not Good for You verscheen op 1 september 2009 en is het derde deel van de pentalogie van Pseudonymous Bosch. Het zintuig is deze keer de smaak, en het boek zit dan ook vol beschrijvingen van eten, van de bittere oersmaak van pure cacao tot gerechten die je liever niet herkent. Zoals altijd praat de verteller er dwars doorheen, waarschuwt hij voor de gevolgen van te veel snoepen en houdt hij vol dat hij eigenlijk niets mag prijsgeven. Onder de grappen zit een serieuzere laag over kinderarbeid en over volwassenen die kinderen als grondstof zien. Het slot laat bewust een vraag open die pas in het vierde deel wordt opgepakt.

Ook dit deel zit vol geintjes met de vorm: recepten die je beter niet kunt maken, voetnoten die nergens over gaan en een verteller die zich halverwege afvraagt of hij zelf nog wel veilig is. Onder die grappen groeit intussen de dreiging, want de Midnight Sun komt met elk boek een stap dichter bij haar doel. Cass moet daarbij voor het eerst kiezen tussen de regels van de Terces Society en de veiligheid van iemand van wie ze houdt, en die keuze valt haar zwaar.

↑ Terug naar de volgorde

Het vierde deel begint zonder uitleg. Een meisje wordt wakker op een plek die ze niet kent, in een tijd die ze niet kent, en ze weet niet meer hoe ze heet. Ze ziet een jongen in een boom die haar niet lijkt op te merken, en bij een plas water ontdekt ze dat ze geen spiegelbeeld heeft. Ze is onzichtbaar, en ze bevindt zich vijfhonderd jaar voor haar eigen tijd.

Dat meisje is Cass, en haar vrienden weten dat maar al te goed. Max-Ernest zit in het ziekenhuis naast haar bed, want haar lichaam is er nog wel, maar zij is onbereikbaar. Hij zoekt naar een manier om haar terug te halen en probeert intussen te begrijpen wat Pietro hem vertelt over tarotkaarten, over een oud onrecht dat hersteld moet worden en over het idee dat je iemand met je gedachten kunt bereiken. Zonder Yo-Yoji, die bij familie in Japan zit, staat hij er alleen voor.

In het verleden vindt Cass haar eigen weg. Ze ontmoet een waarzegster die haar wél kan zien, omdat die beschikt over het tweede gezicht. Uit haar kaarten komt de boodschap dat er iets rechtgezet moet worden, en wanneer ze Cass bij haar naam noemt, keert een deel van haar herinneringen terug: de goochelaar, het geheim, de Jester. Cass beseft dat ze niet toevallig hier is, maar dat ze een opdracht heeft. De waarzegster laat haar een dubbele monocle na, een glas waarmee je dwars door muren kunt kijken.

Met dat glas en haar onzichtbaarheid kan Cass zich overal naar binnen werken. Ze klimt mee op een optocht die de rijkdommen van de hertog naar de koning brengt, in de hoop bij het paleis te komen waar de nar moet zijn. Onderweg wordt de stoet overvallen door Anastasia en haar bende, die de buit onder de armen verdeelt. Terug in het heden botst Max-Ernest op een nieuwe secretaresse op school die hem het leven zuur maakt en die duidelijk niet is wie ze beweert te zijn.

This Isn't What It Looks Like verscheen op 22 augustus 2010 en is het vierde boek in de vijfdelige reeks van Pseudonymous Bosch. Het zintuig is het zicht, en dat is overal terug te zien: onzichtbaarheid, kijkglazen, tarotafbeeldingen, dingen die anders blijken dan ze lijken. Het boek speelt twee verhaallijnen tegen elkaar uit, in twee tijden, en wisselt daartussen op momenten waarop je dat het minst wil. De verteller mengt zich er ook nu in, met vreemde uitweidingen over zijn eigen jeugd. Wie de eerdere delen niet kent, mist een deel van de achtergrond, maar de opzet is spannend genoeg om ook los te volgen.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 10,50 ↑ Terug naar de volgorde

Aan de oever van de Nijl wordt een man terechtgesteld, kort nadat hij in hiërogliefen een geheim op papyrus heeft vastgelegd. Duizenden jaren later, bij een rommelmarkt in de buurt van hun school, graven Cass en Max-Ernest een koffer op die Cass achter de oude brandweerkazerne had verstopt. Erin liggen een blauwe ring met de afbeelding van een ibis en een lapje linnen met tekens die de kinderen niet kunnen lezen.

De aanwijzing komt sneller dan verwacht. Met hun klas gaan Cass, Max-Ernest en Yo-Yoji op excursie naar de Egyptische afdeling van een museum, waar de vader van een klasgenoot werkt; hij heeft drie universitaire titels en laat zich daarom Albert 3D noemen. Hij toont de leerlingen een bijzonder goed bewaarde mummie van een man die kennelijk is geëxecuteerd. Cass ziet aan de hand van de mummie een afdruk die precies past bij haar blauwe ring, en bij het weglopen blijft haar jas achter een vinger haken. Wat er daarna met die vinger en met de mummie zelf gebeurt, brengt de drie vrienden in ernstige problemen, zowel op school als thuis.

Er is namelijk nog iemand geïnteresseerd in de ring. Tijdens een bijeenkomst van de Terces Society horen de kinderen over Lord Pharaoh, en het wordt duidelijk dat hij niet zal ophouden voordat hij heeft wat hij zoekt. Een poging om zelf orde op zaken te stellen in het museum loopt uit de hand, en de drie belanden in een krat die naar Las Vegas wordt verscheept. Daar blijkt hun tegenstander zich te vertonen als goochelaar in een theater, en om bij hem in de buurt te komen moeten ze een kaartje kopen met geld dat ze eigenlijk niet zouden mogen hebben.

Ondertussen speelt er nog iets. Klasgenote Amber, tot nu toe het toonbeeld van perfectie, heeft hulp gezocht bij mevrouw Mauvais omdat haar huid haar in de steek laat, en dat soort hulp is bij de Midnight Sun nooit gratis. Voor Cass zelf staat er meer op het spel dan ooit, want zij is inmiddels degene die verantwoordelijk is voor het geheim dat het genootschap al eeuwen probeert te bemachtigen.

You Have to Stop This verscheen op 20 september 2011 en vormt het vijfde en laatste deel van de reeks. Het bijbehorende zintuig is de tastzin, en het boek speelt daar volop mee: zwachtels, scherven, huid, en dingen die je beter niet kunt aanraken. Pseudonymous Bosch trekt hier de lijnen uit de vier eerdere boeken bij elkaar, van de Jester en de homunculus tot Cass' eigen afkomst, zonder zijn spottende verteltrant op te geven. Het is het meest afsluitende boek van de serie en daarmee het minst geschikt om als eerste te lezen.

Bekijk bij bol.com Indicatieve prijs bij bol.com: € 10,50 ↑ Terug naar de volgorde