De leesvolgorde
| Nr. | Titel | Jaar | Prijs indicatief | Waar te koop |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 2006 | € 11,31 | Bekijk bij bol.com | |
| 2 | 2008 | € 9,18 | Bekijk bij bol.com | |
| 3 |
Death's End € 10,37 Bekijk bij bol.com
|
2010 | € 10,37 | Bekijk bij bol.com |
Lees in de volgorde van verschijnen, zoals in de tabel. De jaartallen zijn die van de Chinese uitgave; The Three-Body Problem verscheen in 2006 eerst als feuilleton in het tijdschrift Science Fiction World en in 2008 als boek. De Engelse vertalingen volgden in 2014, 2015 en 2016.
Prijzen zijn indicatief: zo stonden ze op 13 oktober 2026 bij bol.com. Prijzen veranderen vaak; de prijs bij bol.com is leidend. De links naar bol.com zijn affiliate-links: koop je via zo'n link, dan krijgen wij een kleine vergoeding. Jij betaalt niets extra.
Rond de reeks
Nederlandse vertaling
De trilogie verscheen ook in het Nederlands: Het drielichamenprobleem, Het donkere woud en Het einde van de dood.
3 Body Problem
Serie van Netflix sinds maart 2024, gemaakt door David Benioff, D.B. Weiss (Game of Thrones) en Alexander Woo. In 2025 begon de productie van seizoen 2.
The Redemption of Time
Fanfictie van Baoshu die na Death's End speelt. Liu gaf toestemming voor de uitgave (China 2011, Engels 2019, Nederlands als De verlossing van de tijd), maar het hoort niet bij de officiële trilogie.
Over Liu Cixin
Liu Cixin (1963) is een Chinese sciencefictionschrijver. Hij werd geboren in Beijing en groeide op in Yangquan in de provincie Shanxi, waar zijn ouders in de mijnen werkten. Jarenlang werkte hij als computeringenieur bij een energiecentrale en schreef hij ernaast.
Hij won negen keer de Chinese Galaxy Award. The Three-Body Problem kreeg in 2015 de Hugo Award voor beste roman en Death's End in 2017 de Locus Award. In het Engels verschijnt hij als Cixin Liu.
Waar gaat elk deel over?
Geen spoilers over het deel zelf. Een samenvatting kan wel verwijzen naar wat in eerdere delen gebeurde, dus lees ze op volgorde.
1 · The Three-Body Problem
The Three-Body Problem begint tijdens de Chinese Culturele Revolutie, wanneer de jonge astrofysicus Ye Wenjie moet toezien hoe haar vader tijdens een openbare terechtwijzing wordt doodgeslagen. Als politiek verdachte wordt ze naar een werkkamp gestuurd, maar al snel gerekruteerd voor Rode Kust, een geheime militaire installatie die naar buitenaards leven zoekt. Daar ontdekt Ye een manier om radiosignalen via de zon enorm te versterken, en gebruikt die stiekem om een boodschap de ruimte in te sturen. Jaren later krijgt ze antwoord van een wezen op de planeet Trisolaris, dat haar waarschuwt nooit meer te zenden: als de Trisolaranen de locatie van de aarde ontdekken, zullen ze die binnenvallen. Gedesillusioneerd door wat mensen elkaar en de natuur aandoen, nodigt Ye hen juist uit om te komen.
Jaren later, na de economische hervormingen in China, ontmoet Ye de Amerikaanse oliemiljardair en radicale milieuactivist Mike Evans, die haar wanhoop over de mensheid deelt. Samen richten ze de Aarde-Trisolaris Organisatie op, een geheim genootschap dat zich als vijfde colonne inzet voor de komst van de buitenaardse indringers. Via hun contact met Trisolaris komt aan het licht waarom die planeet zo wanhopig een nieuw thuis zoekt: ze draait rond drie sterren waarvan de onderlinge zwaartekracht een chaotisch, onvoorspelbaar klimaat veroorzaakt, met periodes van bloei die willekeurig worden afgewisseld met catastrofale rampen. Talloze Trisolaraanse beschavingen zijn al opgekomen en weer vernietigd doordat ze deze patronen niet konden voorspellen.
In het heden krijgt de nanotechnoloog Wang Miao te maken met een golf van zelfmoorden onder vooraanstaande wetenschappers en met vreemde verschijnselen die zijn eigen onderzoek lijken te saboteren. Samen met de norse maar scherpzinnige rechercheur Shi Qiang raakt hij verwikkeld in een onderzoek dat hem naar een geheimzinnige online groep voert, waar hij het meeslepende virtual-realityspel 'Three Body' ontdekt. In dat spel proberen beschavingen keer op keer te overleven in een wereld met onvoorspelbare seizoenen, zonder te beseffen dat het een simulatie is van de werkelijke planeet Trisolaris, bedoeld om sympathisanten en nieuwe leden te werven.
Naarmate Wang dieper in het spel en de organisatie erachter doordringt, ontdekt hij een verborgen tweedeling binnen de Aarde-Trisolaris Organisatie: de ene factie gelooft dat de mensheid het niet verdient te overleven en verwelkomt de invasie, terwijl de andere juist hoopt de aankomende ramp op Trisolaris zelf te helpen voorkomen. Ondertussen groeit het besef bij aardse overheden dat de vreemde storingen in fundamenteel wetenschappelijk onderzoek geen toeval zijn, en dat er een macht achter schuilt die de technologische vooruitgang van de mensheid actief probeert te vertragen. Het boek bouwt zo naar het moment waarop de ware omvang van de dreiging - een beschaving die al onderweg is naar de aarde - eindelijk aan het licht komt.
Als openingsdeel van de Remembrance of Earth's Past-trilogie legt The Three-Body Problem de basis voor een verhaal dat harde sciencefiction combineert met een diepe morele vraag: wat doe je wanneer het lot van de mensheid afhangt van mensen die niet meer in die mensheid geloven? Liu Cixin wisselt daarbij voortdurend tussen het verleden van Ye Wenjie en het hedendaagse onderzoek van Wang en Shi, en bouwt een wereld op waarin wetenschap, politiek en persoonlijk verlies onlosmakelijk met elkaar verweven raken.
2 · The Dark Forest
The Dark Forest speelt zich af nadat de mensheid heeft ontdekt dat een Trisolaraanse invasievloot onderweg is en er, ondanks de enorme reistijd van zo'n vierhonderd jaar, nog tijd lijkt om zich voor te bereiden. Die voorbereiding wordt echter ernstig bemoeilijkt doordat Trisolaris microscopisch kleine, alwetende supercomputers - sofons - naar de aarde heeft gestuurd, die niet alleen alles bespioneren maar ook fundamenteel wetenschappelijk onderzoek saboteren. Zolang de sofons actief zijn, kan de mensheid geen doorbraken meer boeken die haar in staat zouden stellen de indringers ooit bij te benen.
Omdat de sofons wel elke technologie kunnen bespieden maar niet in staat zijn menselijke gedachten te lezen, bedenken de Verenigde Naties een ongewoon verdedigingsplan: vier zogeheten Muurstaanders krijgen vrijwel onbeperkte middelen om in het geheim, enkel in hun eigen hoofd, een strategie tegen de invasie uit te werken. Drie van hen zijn gerenommeerde militaire, politieke en wetenschappelijke kopstukken, maar hun geheime plannen worden een voor een ontmaskerd door spionnen van Trisolaris. De vierde, de onopvallende socioloog en voormalig sterrenkundige Luo Ji, wordt juist gekozen omdat Trisolaris hem als enige mens een moordopdracht heeft gegeven - een aanwijzing dat hij iets weet wat de indringers vrezen.
Luo ontdekt dat zijn eerdere ontmoeting met astrofysicus Ye Wenjie de sleutel vormt: zij moedigde hem ooit aan een theorie uit te werken over hoe beschavingen zich in het heelal tot elkaar verhouden, een idee dat erop neerkomt dat het bekendmaken van je locatie aan de kosmos bijna altijd fataal afloopt. Terwijl Luo op zoek gaat naar een manier om deze kennis daadwerkelijk als dreigmiddel in te zetten, springt het verhaal ruim tweehonderd jaar vooruit naar een mensheid die dankzij nieuwe technologie in welvaart en zelfvertrouwen is doorgeschoten. Dat vertrouwen wordt hard op de proef gesteld wanneer blijkt hoe kwetsbaar de mensheid werkelijk is tegenover een enkele Trisolaraanse verkenner, wat een aantal ontsnapte ruimteschepen dwingt in de diepe ruimte op zichzelf aangewezen te zijn - met alle meedogenloze keuzes van dien.
Terwijl de paniek op aarde toeneemt, hervat Luo zijn rol als Muurstaander en werkt hij verder aan een manier om zijn dreigement alsnog kracht bij te zetten, ondanks de pogingen van Trisolaris om elke uitzending te blokkeren. Het boek onderzoekt daarbij een steeds grimmiger visie op het heelal: niet als een plek van hoop en eerste contact, maar als een duister woud waarin elke beschaving die zich laat zien, risico loopt te worden uitgeschakeld door onzichtbare anderen. Die gedachte, samen met de vraag hoever Luo bereid is te gaan om ze in de praktijk te brengen, vormt de kern van waar The Dark Forest naartoe werkt.
Als tweede deel van de trilogie verlegt het boek de focus van Ye Wenjies persoonlijke geschiedenis naar de grotere vraag hoe de mensheid zich collectief staande houdt tegenover een existentiële dreiging waar ze eeuwenlang op moet wachten. Liu Cixin combineert daarbij grootschalige toekomstvisioenen met de intieme worsteling van één man die, min of meer toevallig, de enige hoop van de aarde in handen krijgt.
3 · Death's End
Death's End opent in de vroege jaren van de Trisolaris-crisis, wanneer de jonge ruimtevaartingenieur Cheng Xin wordt gerekruteerd voor het geheime Trapproject: een poging om, met de beperkte snelheid die haalbaar is, een menselijke spion richting de naderende Trisolaraanse vloot te sturen. Omdat de benodigde snelheid alleen haalbaar is voor iets zo licht als een menselijk brein, vraagt Cheng een oude studiegenoot met ongeneeslijke kanker om zijn hersenen daarvoor af te staan. Wat zij niet weet, is dat hij in het geheim al jaren verliefd op haar is en haar, via een omweg, ooit de rechten op een verre ster heeft geschonken. Na de lancering gaat Cheng zelf in winterslaap om de uitkomst van het project af te wachten.
Wanneer ze zo'n tweehonderd jaar later ontwaakt, is de wereld drastisch veranderd: aarde en Trisolaris leven inmiddels in een fragiele wapenstilstand, mogelijk gemaakt door het dreigement dat een geheime, altijd paraat staande 'Zwaarddrager' de locatie van Trisolaris - en daarmee ook die van de aarde zelf - aan de rest van het heelal kan verraden. Cheng, inmiddels bekend en welgesteld door de verkoop van haar sterrechten, wordt tegen alle verwachting in gekozen om deze cruciale, immens verantwoordelijke rol over te nemen van de verouderende Luo Ji. Die overdracht van macht blijkt echter precies het moment waarop Trisolaris besluit een grote gok te wagen.
Terwijl de spanningen tussen de twee beschavingen weer oplopen, verschuift het verhaal naar de vraag hoe kwetsbaar het broze machtsevenwicht in werkelijkheid is, en hoeveel er afhangt van de bereidheid van één mens om in het uiterste geval een verwoestend dreigement ook echt uit te voeren. Death's End verbreedt daarbij voortdurend de tijdshorizon van het verhaal: personages gaan met grote regelmaat in winterslaap en ontwaken generaties later in een wereld die weer volledig is veranderd, waardoor de roman uiteindelijk niet alleen over de dreiging van Trisolaris gaat, maar over de overlevingsstrategieën die de mensheid bedenkt voor een heelal dat oneindig veel vijandiger blijkt dan gedacht.
Naarmate het verhaal vordert, komen er verschillende toekomstscenario's in beeld waarmee mensen proberen te overleven, van reusachtige ruimtesteden tot experimenten met lichtsnelheidsreizen en vergaande vormen van zelfbescherming die de mensheid dwingen fundamentele keuzes te maken over hoe ze zich tot de rest van de kosmos wil verhouden. Cheng Xins persoonlijke reis - tussen hoop, verantwoordelijkheid en telkens terugkerende periodes van slaap die haar in een andere tijd laten ontwaken - vormt daarbij de rode draad door een verhaal dat de schaal van de trilogie naar torenhoge, kosmische proporties tilt.
Als afsluitend deel van Remembrance of Earth's Past brengt Death's End de filosofische kernvraag van de reeks tot een hoogtepunt: hoever reikt de verantwoordelijkheid van een individu wanneer die het lot van de hele mensheid in handen krijgt, en wat betekent overleven nog wanneer de schaal van tijd en ruimte alle menselijke maat te boven gaat.
ISBN en EAN per deel
Dit zijn de nummers van de Nederlandse edities waar we hierboven naar linken. Bij boeken is de EAN (de streepjescode) hetzelfde nummer als het ISBN-13. Andere drukken en uitgaven hebben een eigen ISBN.
| Nr. | Titel en editie | ISBN-13 / EAN | ISBN-10 |
|---|---|---|---|
| 1 | The Three-Body Problembol.com: The Three-Body Problem (Remembrance of Earth’s Past #1) | 9781035911929 | 1035911922 |
| 2 | The Dark Forestbol.com: Dark Forest | 9781784971618 | 1784971618 |
| 3 | Death's Endbol.com: Death's End | 9780765386632 | 0765386631 |
Gerelateerde reeksen
Veelgestelde vragen
In welke volgorde lees ik de Three-Body-trilogie?
The Three-Body Problem, The Dark Forest en Death's End. In het Nederlands: Het drielichamenprobleem, Het donkere woud en Het einde van de dood.
Moet ik de boeken op volgorde lezen?
Ja. Het verhaal loopt door, en deel 2 en 3 gaan uit van wat in het eerste boek ontdekt wordt.
Wat is Remembrance of Earth's Past?
Dat is de officiële naam van de trilogie. Omdat het eerste deel zo bekend is, heet de reeks meestal de Three-Body-trilogie.
Hoort The Redemption of Time bij de reeks?
Nee. Het is een vervolg dat de schrijver Baoshu als fanfictie schreef. Liu Cixin gaf toestemming voor de uitgave, maar het is geen deel van de trilogie.
Moet ik de boeken lezen voor de Netflix-serie?
Dat hoeft niet. De serie 3 Body Problem verplaatst een groot deel van het verhaal naar het hedendaagse Londen en Oxford, terwijl de boeken vooral in China spelen. Wie de boeken leest, krijgt dus een andere versie van hetzelfde verhaal.